پرسش :

چطور امکان دارد که خدا که وجودی مادی نیست علت وجود مادی بشود ؟

پاسخ :
وقتی فلاسفه قانون سنخیت را در پدیده ی علت و معلول توضیح می دهند منظورشان این است که ذات نایافته از هستی بخش کی تواند که شود هستی بخش . فاقد شئ مطیع شئ نیست . یعنی کمالی که علت نداشته باشد به معلول نمی تواند بدهد . علتی که می خواهد کمال بدهد ، باید آن کمال را داشته باشد . چون خداوند هستی بخش است ،همه ی کمالات در او هست . لذا خداوند عالم ،ملائک ، جن و انس را آفریده است . پس وقتی می گوییم خدا موجودات را آفریده یعنی به آنها هستی داده است ولی هستی موجودات مادی این است که جسم است و حدود خاصی دارد . پس چون این موجود محدود است باید بگوییم که خدا هم محدود است ؟ خدای نامحدود می تواند محدود خلق بکند . محدود یعنی جسم و جسم هم یعنی طول ،عرض ، عمق و زمان . خدا که خالق همه ی موجودات هست خالق جسم هست ولی قرار نیست که خود خدا جسم باشد . چون اگر خدا جسم باشد محدود می شود . وجود جسم را خدا آفریده است زیرا اصل وجود جسم در خداوند سبحان بصورت نامحدود وجود دارد. یعنی خداوند که وجودش نامحدود است هر وجودی که خلق می شود از خداست . البته مخلوقات محدود حدی دارند . حد بود آنها به این است که محدود هستند ولی چون خداوند نامحدود است می تواند محدود را خلق کند اما از محدودبودن مخلوق نمی توان نتیجه گرفت که خدا هم محدود است .