پرسش :
در مورد ویژگی های مهم امام خمینی(ره) از منظر حضرت آیت الله خامنه ای به طور مختصر بنویسید؟
پاسخ :
به اختصار به چند ویژگی مهم امام خمینی (ره) از زبان جانشین ایشان یعنی رهبر معظم انقلاب اسلامی می پردازیم. حضرت آیت الله خامنه ای، پیرامون ویژگی های امام (ره) به مواردی اشاره کرده اند که عیناً آنها را نقل می کنیم:
1. امام بزرگوار ما، مجسمه ای از ارزش های انقلاب ما بود... او اسلام انقلابی مجسّم، اسلام ناب مجسّم در زندگی و اخلاق و احساسات و تصمیم گیری ها و نیز فانی برای خدا بود. خدای متعال هم به او پاداش داد. کاری که به دست این بزرگوار در این دوران انجام گرفت ، کاری بی نظیر بود.1
2. رهبر حکیم و فقیه که عبد صالح و الگوی مسلمانی بود، خود پیشاهنگ این حرکت [منظور حرکت به سوی استقرار شریعت] در ایمان و عمل شد و این ایمان، جان او را چنان لبریز کرده بود که توانست دلهای بی ایمان و ظرفهای تهی را از فیضان ایمان خود در صحنه های عمل، لبریز و سیراب کند و فروغ ایمان و امید او، دیوارهای قطور یأس و بی ایمانی را بشکافد و فضای مبارزه و عمل را پُر کند.2
3. "امام" مردی بود که در راه آرمان های بزرگ و در راه تکلیف شرعی، هیچ مشکلی نمی توانست مانع راه او بشود.3
4. مرد مسنّی در سنین نزدیک به هشتاد سال در آن زمان [1356] وقتی که فرزند فاضل و برجسته اش از دنیا رفت [مرحوم سیّد مصطفی] جمله ای که از او نقل شد این بود که "مرگ مصطفی از الطاف خفیّة الهی است"... ببینید چه قدر عظمت می خواهد در یک انسان! این مصیبتها و این سختیها و این شدت هایی که در دوران انقلاب بر این مرد بزرگ وارد آمد و او مثل کوه استواری آنها را تحمل کرد، ریشه اش در همین عظمت روحی است که در مقابل مرگ عزیزی این چنین، چنین برخوردی پیدا می کند.4
5. آنچه که در دورة بعد از تشکیل نظام اسلامی، از ابعاد وجودی امام مشاهده شد، به نظر من به مراتب مهمتر و عظیمتر بود از آنچه که قبلاً دیده شده بود. در این دوران، امام در دو بعد و دو چهره مشاهده می شود: در دوران حکومت، یک چهرة رهبر و زمامدار است؛ یک چهره، چهرة یک زاهد و عارف. ترکیب این دو با هم، از آن کارهایی است که جز در پیامبران. جز در مثل داود و سلیمان، جز در پیامبری مثل پیامبر خاتم ـ صلی الله علیه و آله ـ انسان دیگر نمی تواند پیدا بکند.5
6. در چهرة یک حاکم و زمامدار و رهبر، امام بزرگوار مردی هوشیار با شهامت، با تدبیر، با ابتکار و دریادل بود؛ امواج سهمگین در مقابل او چیز کم اهمیتی محسوب می شدند؛ هیچ حادثة سنگینی نبود که بتواند او را شکست بدهد؛ او را به خضوع در مقابل آن حادثه وادار کند.6
7. او معتقد به مردم بود؛ حقیقتاً به آراء مردم اعتقاد داشت... به مردم از صمیم قلب علاقه داشت؛ به مردم عشق می ورزید و آنها را دوست می داشت. امام به مردم اعتماد داشت و به آراء مردم احترام می گذاشت.7
8. آنچه در زمامداران مختلف عالم، مایة امتیاز آنها می شد، اغلب آن صفات را، ما در امام مجتمع می دیدیم. او، هم عاقل بود، هم دوراندیش بود، هم محتاط بود، هم دشمن شناس بود، هم به دوست اعتماد می کرد، هم ضربه ای را که به دشمن وارد می کرد، ضربة قاطع وارد می کرد. همة آن چیزهایی که برای یک انسان لازم است تا بتواند در چنین جایگاه حساس و خطیری انجام وظیفه کند و خدا و وجدان خود را راضی بکند، در این مرد جمع بود.8
9. بُعد حاکم و رهبر بودن امام در موضع یک انسان مقتدر و یک انسان با اراده بود... امّا همین انسان، در چهرة زندگی شخصی و خصوصی خود، وقتی انسان آن جا را نگاه می کند، او را در چهرة یک انسان زاهد و عارف و منقطع از دنیا می بیند.9
10. آن بزرگوار برای خود، زخارف دنیوی و ذخیره و افزون طلبی نداشت و نخواست؛ بلکه بعکس، هدایای فراوانی برای امام می آوردند. که آن هدایا را در راه خدا می داد.10
11. او اهل خلوت، اهل عبادت، اهل گریة نیمه شب، اهل دعا، تضرّع، ارتباط با خدا، شعر و معنویت و عرفان و ذوق و حال بود. آن مردی که چهرة دشمنان ملت ایران را می تراسند و به خود می لرزاند، آن سدّ مستحکم و کوه استوار، وقتی که این مسائل عاطفی و انسانی پیش می آمد، یک انسان لطیف، یک انسان کامل، یک انسان مهربان بود.11
12. آن نکتة آخری که من می خواهم عرض بکنم، این است که همة اینها را امام از عمل به دین، از پایبندی به دین، از تقوا و از مطیع امر خدا بودن داشت؛ خود او هم بارها این مضمون را در گونه گونة کلمات خود بر زبان می آورد و بیان می کرد: هر چه هست از خداست.12
با بررسی بخش هایی از سخنان رهبری عزیز حضرت آیت الله خامنه ای بخش هایی از ویژگی های مهم شخصیت حضرت امام را دانستیم در پایان از خدای متعال برای آن روح بلند، علوّ درجات و برای میراث گرانقدر او یعنی انقلاب اسلامی، اقتدار و پایندگی مسئلت می نمائیم.
پاورقی ها:
1 . حدیث ولایت، ج 4، ص 274.
2 . همان، صص 247 و 248.
3 . خطبة اول نماز جمعه 14 خرداد 1378.
4 . همان.
5 . همان.
6 . همان.
7 . همان.
8 . همان.
9 . همان.
10 . همان.
11 . پیشین.
12 . پیشین.
به اختصار به چند ویژگی مهم امام خمینی (ره) از زبان جانشین ایشان یعنی رهبر معظم انقلاب اسلامی می پردازیم. حضرت آیت الله خامنه ای، پیرامون ویژگی های امام (ره) به مواردی اشاره کرده اند که عیناً آنها را نقل می کنیم:
1. امام بزرگوار ما، مجسمه ای از ارزش های انقلاب ما بود... او اسلام انقلابی مجسّم، اسلام ناب مجسّم در زندگی و اخلاق و احساسات و تصمیم گیری ها و نیز فانی برای خدا بود. خدای متعال هم به او پاداش داد. کاری که به دست این بزرگوار در این دوران انجام گرفت ، کاری بی نظیر بود.1
2. رهبر حکیم و فقیه که عبد صالح و الگوی مسلمانی بود، خود پیشاهنگ این حرکت [منظور حرکت به سوی استقرار شریعت] در ایمان و عمل شد و این ایمان، جان او را چنان لبریز کرده بود که توانست دلهای بی ایمان و ظرفهای تهی را از فیضان ایمان خود در صحنه های عمل، لبریز و سیراب کند و فروغ ایمان و امید او، دیوارهای قطور یأس و بی ایمانی را بشکافد و فضای مبارزه و عمل را پُر کند.2
3. "امام" مردی بود که در راه آرمان های بزرگ و در راه تکلیف شرعی، هیچ مشکلی نمی توانست مانع راه او بشود.3
4. مرد مسنّی در سنین نزدیک به هشتاد سال در آن زمان [1356] وقتی که فرزند فاضل و برجسته اش از دنیا رفت [مرحوم سیّد مصطفی] جمله ای که از او نقل شد این بود که "مرگ مصطفی از الطاف خفیّة الهی است"... ببینید چه قدر عظمت می خواهد در یک انسان! این مصیبتها و این سختیها و این شدت هایی که در دوران انقلاب بر این مرد بزرگ وارد آمد و او مثل کوه استواری آنها را تحمل کرد، ریشه اش در همین عظمت روحی است که در مقابل مرگ عزیزی این چنین، چنین برخوردی پیدا می کند.4
5. آنچه که در دورة بعد از تشکیل نظام اسلامی، از ابعاد وجودی امام مشاهده شد، به نظر من به مراتب مهمتر و عظیمتر بود از آنچه که قبلاً دیده شده بود. در این دوران، امام در دو بعد و دو چهره مشاهده می شود: در دوران حکومت، یک چهرة رهبر و زمامدار است؛ یک چهره، چهرة یک زاهد و عارف. ترکیب این دو با هم، از آن کارهایی است که جز در پیامبران. جز در مثل داود و سلیمان، جز در پیامبری مثل پیامبر خاتم ـ صلی الله علیه و آله ـ انسان دیگر نمی تواند پیدا بکند.5
6. در چهرة یک حاکم و زمامدار و رهبر، امام بزرگوار مردی هوشیار با شهامت، با تدبیر، با ابتکار و دریادل بود؛ امواج سهمگین در مقابل او چیز کم اهمیتی محسوب می شدند؛ هیچ حادثة سنگینی نبود که بتواند او را شکست بدهد؛ او را به خضوع در مقابل آن حادثه وادار کند.6
7. او معتقد به مردم بود؛ حقیقتاً به آراء مردم اعتقاد داشت... به مردم از صمیم قلب علاقه داشت؛ به مردم عشق می ورزید و آنها را دوست می داشت. امام به مردم اعتماد داشت و به آراء مردم احترام می گذاشت.7
8. آنچه در زمامداران مختلف عالم، مایة امتیاز آنها می شد، اغلب آن صفات را، ما در امام مجتمع می دیدیم. او، هم عاقل بود، هم دوراندیش بود، هم محتاط بود، هم دشمن شناس بود، هم به دوست اعتماد می کرد، هم ضربه ای را که به دشمن وارد می کرد، ضربة قاطع وارد می کرد. همة آن چیزهایی که برای یک انسان لازم است تا بتواند در چنین جایگاه حساس و خطیری انجام وظیفه کند و خدا و وجدان خود را راضی بکند، در این مرد جمع بود.8
9. بُعد حاکم و رهبر بودن امام در موضع یک انسان مقتدر و یک انسان با اراده بود... امّا همین انسان، در چهرة زندگی شخصی و خصوصی خود، وقتی انسان آن جا را نگاه می کند، او را در چهرة یک انسان زاهد و عارف و منقطع از دنیا می بیند.9
10. آن بزرگوار برای خود، زخارف دنیوی و ذخیره و افزون طلبی نداشت و نخواست؛ بلکه بعکس، هدایای فراوانی برای امام می آوردند. که آن هدایا را در راه خدا می داد.10
11. او اهل خلوت، اهل عبادت، اهل گریة نیمه شب، اهل دعا، تضرّع، ارتباط با خدا، شعر و معنویت و عرفان و ذوق و حال بود. آن مردی که چهرة دشمنان ملت ایران را می تراسند و به خود می لرزاند، آن سدّ مستحکم و کوه استوار، وقتی که این مسائل عاطفی و انسانی پیش می آمد، یک انسان لطیف، یک انسان کامل، یک انسان مهربان بود.11
12. آن نکتة آخری که من می خواهم عرض بکنم، این است که همة اینها را امام از عمل به دین، از پایبندی به دین، از تقوا و از مطیع امر خدا بودن داشت؛ خود او هم بارها این مضمون را در گونه گونة کلمات خود بر زبان می آورد و بیان می کرد: هر چه هست از خداست.12
با بررسی بخش هایی از سخنان رهبری عزیز حضرت آیت الله خامنه ای بخش هایی از ویژگی های مهم شخصیت حضرت امام را دانستیم در پایان از خدای متعال برای آن روح بلند، علوّ درجات و برای میراث گرانقدر او یعنی انقلاب اسلامی، اقتدار و پایندگی مسئلت می نمائیم.
پاورقی ها:
1 . حدیث ولایت، ج 4، ص 274.
2 . همان، صص 247 و 248.
3 . خطبة اول نماز جمعه 14 خرداد 1378.
4 . همان.
5 . همان.
6 . همان.
7 . همان.
8 . همان.
9 . همان.
10 . همان.
11 . پیشین.
12 . پیشین.
