پرسش :
آیا زن مسلمان می تواند بی حجاب باشد ولی چون خود را قلبا مسلمان می بیند نیازی به این کار نبیند.آیا ایمان تنها به خدا کافی است؟یکی از مسایل مهم، که از دیرباز، مورد بحث واقع شده این است که آیا هر یک از ایمان و عمل صالح، عامل مستقلی برای سعادت ابدی است یا مجموع آنها موجب سعادت است؟
پاسخ :
گروهى به نام «مرجئه» در همان قرن اول ظهور اسلام بر آن بودند که وجود ایمان، براى سعادت ابدى کافى است و ارتکاب گناه، ضررى به سعادت مؤمن نمى زند. این عقیده به شدت از سوى گروه هاى مسلمان دیگر، رد شده است. حقیقت آن است تنها وجود ایمان براى آدمى کافى نیست و چنان نیست که با وجود ایمان، هر گناهى بخشیده شود و هیچ اثر سویى نداشته باشد.
توضیح این نکته به تبیین ماهیت ایمان، نصاب آن و رابطه آن با اعمال دارد:
حقیقت ایمان:
ایمان، حالتى قلبى و روانى است که در اثر دانستن یک مفهوم و گرایش به آن، حاصل مى شود و با شدت و ضعف هر یک از این دو عامل، کمال و نقص مى پذیرد.
این تعریف، به این نکته اشاره دارد که تنها آگاهى و اطلاع در ایمان کافى نیست بلکه افزون بر آن، گرایش به مورد آگاهى و انکار نکردن و انجام ندادن ضد آن نیز شرط است چنان که قرآن کریم
مى فرماید: «و جحدوا بها و استیقنتها انفسهم ظلما و علوا آیات الهى را از روى ستم و برترى جویى انکار کردند در حالى که به آنها یقین پیدا کرده بودند»(1)
نصاب ایمان:
بر حسب آنچه از آیات شریفه و روایت ها استفاده مى شود، حداقل ایمان براى سعادت ابدى عبارت است از ایمان به خداى یگانه و پاداش و کیفر اخروى و صحت آنچه بر انبیاء (ع) نازل شده است و لازمه آن تصمیم بر عمل به دستورهاى خداى متعال است.
بنابراین، کسى که آگاه به حقیقتى است ولى تصمیم دارد که هیچ گاه به هیچ یک از لوازم آن، عمل نکند، ایمان به آن نخواهد داشت و حتى اگر تردید داشته باشد که به آنها عمل کند یا نکند باز هم هنوز ایمان نیاورده است قرآن کریم مى فرماید: [گروهى از] اعراب [بیابانى به پیامبر اکرم] گفتند ما ایمان آوردیم. بگو: شما ایمان نیاورده اید ولى بگویید اسلام آوردیم و هنوز ایمان در دل هایتان وارد نشده است»(2)
از آنچه گذشت، معلوم مى شود، ایمان قلبى بدون عمل به دستورهاى شرع در سعادت و نجات انسان، کافى نیست به ویژه افرادى که در عین آگاهى از دستور شرعى آن را به هر علتى انکار کرده انجام نمى دهند(3)
پى نوشت
(1)) نمل، آیه 14).
(2)) حجرات، آیه 14).
(3)) آیت الله مصباح یزدى، آموزش عقاید، سازمان تبلیغات اسلامى، دوره سه جلدى، ج 3، ص 107- 127
گروهى به نام «مرجئه» در همان قرن اول ظهور اسلام بر آن بودند که وجود ایمان، براى سعادت ابدى کافى است و ارتکاب گناه، ضررى به سعادت مؤمن نمى زند. این عقیده به شدت از سوى گروه هاى مسلمان دیگر، رد شده است. حقیقت آن است تنها وجود ایمان براى آدمى کافى نیست و چنان نیست که با وجود ایمان، هر گناهى بخشیده شود و هیچ اثر سویى نداشته باشد.
توضیح این نکته به تبیین ماهیت ایمان، نصاب آن و رابطه آن با اعمال دارد:
حقیقت ایمان:
ایمان، حالتى قلبى و روانى است که در اثر دانستن یک مفهوم و گرایش به آن، حاصل مى شود و با شدت و ضعف هر یک از این دو عامل، کمال و نقص مى پذیرد.
این تعریف، به این نکته اشاره دارد که تنها آگاهى و اطلاع در ایمان کافى نیست بلکه افزون بر آن، گرایش به مورد آگاهى و انکار نکردن و انجام ندادن ضد آن نیز شرط است چنان که قرآن کریم
مى فرماید: «و جحدوا بها و استیقنتها انفسهم ظلما و علوا آیات الهى را از روى ستم و برترى جویى انکار کردند در حالى که به آنها یقین پیدا کرده بودند»(1)
نصاب ایمان:
بر حسب آنچه از آیات شریفه و روایت ها استفاده مى شود، حداقل ایمان براى سعادت ابدى عبارت است از ایمان به خداى یگانه و پاداش و کیفر اخروى و صحت آنچه بر انبیاء (ع) نازل شده است و لازمه آن تصمیم بر عمل به دستورهاى خداى متعال است.
بنابراین، کسى که آگاه به حقیقتى است ولى تصمیم دارد که هیچ گاه به هیچ یک از لوازم آن، عمل نکند، ایمان به آن نخواهد داشت و حتى اگر تردید داشته باشد که به آنها عمل کند یا نکند باز هم هنوز ایمان نیاورده است قرآن کریم مى فرماید: [گروهى از] اعراب [بیابانى به پیامبر اکرم] گفتند ما ایمان آوردیم. بگو: شما ایمان نیاورده اید ولى بگویید اسلام آوردیم و هنوز ایمان در دل هایتان وارد نشده است»(2)
از آنچه گذشت، معلوم مى شود، ایمان قلبى بدون عمل به دستورهاى شرع در سعادت و نجات انسان، کافى نیست به ویژه افرادى که در عین آگاهى از دستور شرعى آن را به هر علتى انکار کرده انجام نمى دهند(3)
پى نوشت
(1)) نمل، آیه 14).
(2)) حجرات، آیه 14).
(3)) آیت الله مصباح یزدى، آموزش عقاید، سازمان تبلیغات اسلامى، دوره سه جلدى، ج 3، ص 107- 127
