پرسش :

اعتکاف از چه زمانى آغاز شد؟

پاسخ :
قرآن مى فرماید: «وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِیمَ وَ إِسْماعِیلَ أَنْ طَهِّرا بَیْتِیَ لِلطّائِفِینَ وَ الْعاکِفِینَ وَ الرُّکَّعِ السُّجُودِ»1؛ «و ما به ابراهیم و اسماعیل امر کردیم که خانه مرا براى طواف کنندگان و مجاوران و رکوع کنندگان و سجده کنندگان، پاک و پاکیزه کنید».
مراسم اعتکاف، به زمان حضرت ابراهیم علیه السلام بر مى گردد و بعد از او، در بعضى از شریعت ها و در زندگى برخى از صالحان - حضرت مریم و زکریا علیهم السلام- به چشم مى خورد. با ظهور دین اسلام، این امر شکل تازه اى به خود گرفت و در میان مسلمانان، به عنوان یک عبادت مستحب با آداب و شرایط خاص رایج شد.
پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله همه ساله در ماه رمضان - به ویژه دهه آخر آن - اعتکاف مى کرد و دستور مى داد رختخوابش را برچینند و چادرى در مسجد بر پا کنند و همیشه مى فرمود: «ده روز اعتکاف در ماه رمضان، برابر با دو حج و دو عمره است»2.
امام حسن و امام حسین علیهماالسلام نیز به سنت اعتکاف عمل نموده و آن را زنده نگاه مى داشتند.
در حدیث آمده که امام حسن علیه السلام با آنکه در حال اعتکاف بودند، براى رفع حاجت برادر دینى خود اقدام و او را از مشکل مالى نجات دادند.3
امام صادق علیه السلام نیز مانند نبى اکرم صلى الله علیه و آله در مسجدالنبى معتکف مى شدند.4
اعتکاف در دوران غیبت امام زمان(عج) نیز ادامه داشته به ویژه در عصر صفوى که در سایه تلاش هاى عالمان دینى در شهرهاى ایران رونق خاصى یافته است5 و اکنون در بسیارى از شهرهاى کشورمان در روزهاى 13، 14 و 15 ماه رجب (ایام البیض) برگزار مى شود.
پی نوشت:
1. بقره 2، آیه 125.
2. «اعتکافُ عشرٍ فِى شَهْرِ رَمَضان یَعْدُلُ حَجَّتَیْنِ وَ عُمْرَتَیْنِ»، وسائل الشیعه، ج 10، ابواب الاعتکاف ؛ اللمعه الدمشقیه، کتاب الاعتکاف.
3. بحارالانوار، ج 94، ص 129.
4. همان، ج 47، ص 53.
5. اعتکاف سلوک منتظران، زیر نظر حضرت آیه اللّه مظاهرى، ص 19.
منبع: www.porseman.org