پرسش :
درباره مرگ مغزى کراراً سوالى کرده ایم و جواب فرمودید. اجازه دهید آن را به صورت کلّى تر مطرح کنیم: در مورد مرگ مغزى، که مغز از کار افتاده، و تنها دستگاههاى حیاتى نباتى کار مى کند، و هیچ امیدى به بازگشت چنین کسى به حیات حیوانى و انسانى نیست، احکام مختلفى در زمینه مسائل گوناگون حقوقى و مالى و پزشکى تصوّر مى شود. لطفاً شرح جامعى درباره تمام این مسائل هرچند به صورت فشرده بیان فرمایید.
پاسخ :
پاسخ از حضرت آیت اللَّه العظمى مکارم شیرازى (مدّ ظلّه العالى):
با توجّه به اینکه پزشکان تصریح مى کنند این گونه افراد مانند شخصى هستند که مغز او بکلّى متلاشى شده، و یا سر از تن او جدا کرده اند، که با کمک وسایل تنفّس مصنوعى و تغذیه، ممکن است تا مدّتى به حیات نباتى او ادامه داد، یک انسان زنده محسوب نمى شوند، در عین حال یک انسان کاملاً مرده هم نیستند. بنابراین، در احکام مربوط به حیات و مرگ باید تفصیل داده شود. مثلاً احکام مسّ میّت، غسل و نماز میّت، و کفن و دفن درباره آنها جارى نیست، تا قلب از کار بیفتد و بدن سرد شود. اموال آنها را نمى توان در میان ورثه تقسیم کرد، و همسر آنها عدّه وفات نگه نمى دارد، تا این مقدار حیات آنان نیز پایان پذیرد.
ولى وکلاى آنها از وکالت ساقط مى شوند، و حقّ خرید و فروش یا ازدواج براى آنها، یا طلاق همسر از طرف آنان ندارند، و ادامه معالجات در مورد آنها واجب نیست، و برداشتن بعضى از اعضاى بدن آنها، در صورتى که حفظ جان مسلمانى متوقّف بر آن باشد مانعى ندارد; ولى باید توجّه داشت که اینها همه در صورتى است که مرگ مغزى به طور کامل و به صورت قطعى ثابت گردد، و احتمال بازگشت مطلقاً وجود نداشته باشد.
منبع: makarem.ir
پاسخ از حضرت آیت اللَّه العظمى مکارم شیرازى (مدّ ظلّه العالى):
با توجّه به اینکه پزشکان تصریح مى کنند این گونه افراد مانند شخصى هستند که مغز او بکلّى متلاشى شده، و یا سر از تن او جدا کرده اند، که با کمک وسایل تنفّس مصنوعى و تغذیه، ممکن است تا مدّتى به حیات نباتى او ادامه داد، یک انسان زنده محسوب نمى شوند، در عین حال یک انسان کاملاً مرده هم نیستند. بنابراین، در احکام مربوط به حیات و مرگ باید تفصیل داده شود. مثلاً احکام مسّ میّت، غسل و نماز میّت، و کفن و دفن درباره آنها جارى نیست، تا قلب از کار بیفتد و بدن سرد شود. اموال آنها را نمى توان در میان ورثه تقسیم کرد، و همسر آنها عدّه وفات نگه نمى دارد، تا این مقدار حیات آنان نیز پایان پذیرد.
ولى وکلاى آنها از وکالت ساقط مى شوند، و حقّ خرید و فروش یا ازدواج براى آنها، یا طلاق همسر از طرف آنان ندارند، و ادامه معالجات در مورد آنها واجب نیست، و برداشتن بعضى از اعضاى بدن آنها، در صورتى که حفظ جان مسلمانى متوقّف بر آن باشد مانعى ندارد; ولى باید توجّه داشت که اینها همه در صورتى است که مرگ مغزى به طور کامل و به صورت قطعى ثابت گردد، و احتمال بازگشت مطلقاً وجود نداشته باشد.
منبع: makarem.ir
