غرور، آفت پندپذیری

امام علی علیه‌ السلام فرمودند:

بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ الْمَوْعِظَةِ حِجَابٌ مِنَ الْغِرَّةِ.

بین شما و موعظه حجابی از غفلت و بی خبری است.

نهج البلاغه: حکمت 274

وقتی گوش دل بسته باشد بهترین مواعظ حتی کلام وحی اثر نمی گذارد چه بسیار مردمی که د رمعرض موعظه های آموزنده و ارزشمند قرار میگیرند اما چون دل در گرو آن موعظه ها نمی دهند به قول معروف از این گوش می گیرند و از آن گوش بیرون م یکنند. برای آنکه غافلند و خواب غفلتشان آنقدر سنگین است که حتی اگر واعظ خدا و پیامبر و ائمه طاهرین باشند بر روی آنها اثر می گذارند.

وَإِنْ یَرَوْا آیَهً یُعْرِضُوا وَیَقُولُوا سِحْرٌ مُسْتَمِرٌّ وَکَذَّبُوا وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءَهُمْ وَکُلُّ أَمْرٍ مُسْتَقِرٌّ وَلَقَدْ جَاءَهُمْ مِنَ الْأَنْبَاءِ مَا فِیهِ مُزْدَجَرٌ حِکْمَهٌ بَالِغَهٌ فَمَا تُغْنِ النُّذُرُ؛
اگر آیه ای ببینند اعراض کرده می گویند این جادویی پایدار است. تکذیب کردند و از هوای نفس خویش پیروی نمودند و هر کاری را قراری هست. به اندازه کافی خبرهای بازدارنده برای آنان رسیده است حکمتی رساست ولی بیم دادن ها بی فایده است.(1)

نصیحت همه عالم چو باد در قفس است
بگوش مردم نادان چو آب در غربال

شرح ابن میثم
کلمه: حجاب (پرده) را براى آنچه از هیأتهاى بدنى که عارض بر نفوس مى گردند و باعث غفلت از نگاه عبرت آمیز و پذیرش موعظه و بهره مندى از آن است، استعاره آورده است.(2)

پی‌نوشت‌ها:
1- سوره قمر، آیات 2 تا 5
2- ترجمه شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5، ص 656

منبع: حدیث زندگی: شرح حکمت های نهج البلاغه، کاظم ارفع، تهران: پیام عدالت، 1390.