کارکردهای مثبت و منفی هیجانات در زندگی انسان

یکی از کارکردهای مثبت هیجانات، کمک به برقراری ارتباط با دیگران است.
 

چکیده: هیجانات می توانند نقش مهمی در تفکر و رفتار ما بازی کنند. گاه می توانند رفتار و تفکر انسان را به سمت خوبی ها و رفتارهای شایسته سوق دهند و گاه می توانند نقشی تخریب گر را برای شخصیت انسان به تصویر بکشند. با ما همراه باشید تا با کارکردهای مثبت و منفی هیجانات در زندگی انسان آشنا شوید.

تعداد کلمات 711 / تخمین زمان مطالعه 4 دقیقه

 

 هیجان ها نقشی مهم و انکارناپذیر در زندگی ما انسان ها دارند. برخی فواید و نقش های مهم هیجان بدین شرح است:
۱. هشدار برای تغییر رفتار: زمانی که نیازهای عاطفی و روانی ما ارضا نمی شوند، هیجان ها به ما هشدار می دهند در آینده به دنبال راه حل هایی برای ارضای مناسب آن نیازها برآییم. برای مثال، وقتی نیازهای اجتماعی و ارتباطی ما برآورده نشوند، احساس تنهایی می کنیم یا وقتی که نیاز ایمنی ما برآورده نمی شود، می ترسیم.
همچنین وقتی دیگران نیاز ما را به پذیرفته شدن برآورده نمی سازند، احساس طرد شدن می کنیم. احساس تنهایی، احساس ترس و احساس طرد شدن در ما این انگیزه را به وجود می آورند که در روابط بعدی خود به گونه ای رفتار کنیم که از این احساس های منفی نجات یابیم.
٢. کمک به تصمیم گیری: هیجان ها منبع ارزشمندی از اطلاعات اند و در تصمیم گیری ها به ما کمک می کنند. پژوهش ها نشان می دهد وقتی رابطه هیجان با مغز قطع می شود، فرد از تصمیم گیری باز می ماند؛ زیرا نمی فهمد چه احساسی درباره انتخابش خواهد داشت. اینکه ما ندانیم آیا با انجام کاری احساس خوب در ما ایجاد خواهد شد یا احساس بد، موجب می شود هنگام تصمیم گیری برای انجام دادن یا انجام ندادن آن عمل، سردرگم شویم.
٣. تعیین حد و مرزها در روابط: وقتی از رفتاری دلخور می شویم، هیجان ها به ما هشدار می دهند. این دل خوری به وسیله واکنش های هیجانی در رفتار ما نمایان می شود و فرد مقابل ما در می یابد که باید در رفتارش با ما تجدیدنظر کند. بنابراین، ما به وسیله هیجان های خود و شیوه های ابراز آنها، چارچوب دلخواه خود را در روابطمان برای دیگران ترسیم می کنیم.
۴. کمک به برقراری ارتباط: هیجان ها در برقراری ارتباط به ما کمک می کنند. برای مثال، حرکات چهره شخص می تواند طیف گسترده ای از هیجان ها را منتقل سازد. برای مثال اگر آسیب دیده باشیم، برای دیگران این نشانه ها را می فرستیم که به کمک و یاری نیاز داریم. از سوی دیگر، اگر بتوانیم به نیازهای هیجانی دیگران خوب گوش کنیم، افزون بر کمک به آنها، می توانیم احساسشان را درک و به آن توجه کنیم.
۵. افزایش توان روبه رو شدن با خطرها: هنگامی که در معرض خطر قرار می گیریم هیجان، موجب افزایش توان جسم و روان می شود. در پرتو انرژی آزادشده از راه هیجان است که می توان با توان بسیار به حل و فصل مشکلات پرداخت. البته باید توجه کرد که از این انرژی ها در جهت درست استفاده شود.[1]
 

 هیجان ها آثاری ویرانگر نیز دارند که اگر کنترل نشوند، موجب بروز برخی مشکلات در زندگی شخص می شوند. در این بخش، به برخی از پیامدهای منفی هیجان اشاره می کنیم
١. بروز اعمال ناپسند: صفحه حوادث روزنامه ها پر از رویدادهایی ناگوار است که در هیجان های منفی ریشه دارند؛ هیجان هایی که در یک لحظه به اوج رسیده اند و شخص به جای کنترل آنها، چشم و گوش بسته بنا بر آنها عمل کرده و فاجعه ای را رقم زده است.
۲. اغفال مخاطبان: اگر نتوانید کسی را با دلایل منطقی به کاری وادارید، می توانید با تأثیر گذاشتن بر هیجان های او از راه واژه ها، حالت هیجانی منفی در او ایجاد کنید تا او را به انجام کار دلخواهتان وادارید.
٣. اتلاف انرژی های جسمی: وقتی هیجان های شدیدی مانند ترس یا خشم بر ما چیره می شوند، مقدار بسیاری گلیکوژن وارد خون می شود تا سوخت فراوانی را به عضلات بدن برای ایجاد رفتار هیجانی برساند. این فرایند سرانجام موجب هدررفت انرژی می شود.[2]
 
 
منبع: کتاب «این هوش دست یافتنی (راهکارهای تقویت هوش هیجانی)»
نویسنده: علی صادقی سرشت

:پی نوشت 
[1] . سیروس آقایار و پرویز شریفی، هوش هیجانی سازمانی، ص 43 و 45.