محمود تفضلی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : گلزار مشاهیر

محقق. تولد: 1297، مشهد. درگذشت: 4 مهر 1363، جاده مشهد. محمود تفضلى، فرزند مصدق‏السلطان، بعد از اتمام تحصیلات ابتدایى و متوسطه خود در زادگاهش تحصیلات عالى را در دانشسراى عالى تهران در رشته‏ى باستان‏شناسى دنبال كرد. در امتحانات نهایى دوره‏ى لیسانس با احراز رتبه‏ى اول موفق به دریافت مدال درجه‏ى یك علمى (مدال طلا) گردید و سال‏ها در دبیرستان‏هاى تهران (دبیرستان البرز و دبیرستان دیگر) با سمت دبیرى به تدریس مشغول بود. وى همچنین مدتى در موزه‏ى ایران باستان كار مى‏كرد. محمود تضلى با نام مستعار «گرسنه» نیز مطالب خود را امضا مى‏كرده است. خدمت مطبوعاتى را از سال 1321 آغاز كرده و مدت‏ها با روزنامه‏هاى «نبرد» و «ایران ما» همكارى داشته و زمانى نیز صاحب امتیاز روزنامه «تلاش» بود. وى همچنین مدتى به مدیریت «نامه‏ى موسیقى» برگمارده شد و هفت شماره از آن مجله را منتشر ساخت. تفضلى در كشورهاى نپال، تركیه، یونان و خصوصا هندوستان تجاربى اندوخته بود. وى به انتخاب وزارت فرهنگ و هنر به رایزنى فرهنگى به تركیه و هندوستان رفت و چندین سال در این كشورها اقامت داشت. به ویژه به علت تعلق خاطرى كه به فرهنگ هندوستان داشت، در راه شناسایى ادب این كشور تلاش بسیار كرد. از وى ترجمه‏هاى ارزنده‏اى به جاى مانده است كه از آن جمله است: اندیشه‏هاى نهرو (ترجمه از انگلیسى، 1340)؛ نگاهى به تاریخ جهان (سه جلد، ترجمه از انگلیسى، تألیف جواهر لعل نهرو، ترجمه از انگلیسى، 1338، نشریه‏ى سفارت هند)؛ ایتر پریسكوم، گزارش سفارتى به دربار شاه‏عباس اول (از ژرژ تكتاندر فن دریابل، 1351)؛ مرآت الممالك، سفرنامه‏اى به خلیج فارس... (از سید على كاتبى، با همكارى على گنجدلى، 1355)؛ كودتا، نفت، مصدق (ترجمه و گردآورى، 1359)؛ نامه‏هاى پدرى به دخترش (اثر جواهر لعل نهرو، ترجمه از انگلیسى، 1341)؛ كشف هند (دو جلد، ترجمه از انگلیسى، تألیف جواهر لعل نهرو، 1351)؛ همه‏ى مردم برادرند (ترجمه از انگلیسى، تألیف مهاتما گاندى، 1348)؛ حقیقت من (ترجمه از انگلیسى، تألیف ایندیرا گاندى، 1362)؛ زندگانى بتهوون (اثر رومن رولان، ترجمه از فرانسه، 1328)؛ اتوبیوگرافى فرانكلین (اثر بنجامین فرانكلین، 1342)، زندگانى من (اثر جواهر لعل نهرو، با مقدمه دكتر تاراچند، 1335)؛ زندگى یوهان سباستیان باخ (نشریه‏ى شماره‏ى شش اداره‏ى موسیقى كشور، 1329)؛ سفرى به مسكو (چاپ دوم، 1332)؛ شاندور پتوفى شاعر انقلاب مجار (ترجمه با مشاركت انكلا بارانى، 1331)؛ گفت و شنود با آقاى نهرو (1338)؛ مجموعه درباره‏ى مهاتما گاندى پدر ملت هند (1337)؛ مجموعه‏ى اشعار در توحید و حقانیت دین مبین اسلام (1335)؛ نامه‏هاى تیرباران شده‏ها (1330)؛ شوپن یا شاعر (ازگى دوپورتاس، 1336)؛ دوستى، دوستى (یادداشت‏هاى یك شركت كننده در جشنواره‏ى برلین، 1331)؛ هفت شاهى (شامل داستان‏هاى: «یك فاجعه»، «آخور چوبى»، «یك بار سیر شدن»، «تحصیل مجانى در دبیرستان»، «بیچاره‏ها» اثر زیگوند مورتیس، 1331)؛ هند 1959 م. (1337، نشریه اطلاعات سفارت هند). تفضلى در آستانه‏ى وفاتش به عنوان مشاور فرهنگى مؤسسه‏ى جدیدالتأسیس چاپ و انتشارات آستان قدس رضوى برگزیده شده بود. محمود تضلى بر اثر تصادف در جاده‏ى مشهد چهارم مهر 1363 به دار باقى شتافت.