اسماعیل ممتاز
معروف به ممتازالدوله، فرزند مكرمالسلطنه تبریزى متولد 1253 ش، در تبریز است. وى تحصیلات خود را در تبریز ادامه داد و به زبان فرانسه و انگلیسى نیز مسلط شد و به استخدام وزارت امور خارجه درآمد. چندى در تهران در ادارات مختلف مشغول خدمت بود بعد مأمور استانبول گردید و سالها در سفارت ایران همه كاره بود. در 1323 به تهران احضار شد و به ریاست دارالترجمه صدر اعظم (عینالدوله) منصوب شد. در انتخابات دوره اول مجلس به وكالت رسید و در اواخر دوره بعد از استعفاى احتشامالسلطنه در سن سى و دو سالگى به ریاست مجلس انتخاب گردید. محمد على میرزا وقتى مجلس را به توپ بست ممتازالدوله رئیس مجلس بود و براى حفظ جان خود به اتفاق حكیمالملك با لباس مبدل به سفارت فرانسه پناه برد. چندى در سفارت مخفى بود تا اینكه وزیر مختار فرانسه براى او اجازه مسافرت گرفت و به پاریس رفت. بعد از استبداد صغیر و خلع محمد على میرزا ممتاز از طرف مردم تبریز به وكالت مجلس دوم انتخاب شد و در 1329 چند ماهى مجددا ریاست مجلس را عهدهدار بود كه بنا به دعوت محمدولى خان سپهدار داخل كابینه شد و وزارت مالیه را عهدهدار گردید. در كابینه اول صمصامالسلطنه همچنان وزیر مالیه بود، در كابینه علاءالسلطنه به وزارت عدلیه منصوب گردید و در كابینه دوم علاءالسلطنه عهدهدار وزارت مالیه بود. در 1297 ش صمصامالسلطنه او را به وزارت عدلیه معرفى كرد.
در دوران نخستوزیرى وثوقالدوله كه قرارداد 1919 منعقد گردید ممتازالدوله یكى از مخالفین قرارداد بود و قلما و قدما با رئیس دولت مخالفت مىكرد. وثوقالدوله، ممتازالدوله و عدهاى از مخالفین قرارداد را به كاشان تبعید كرد و مادام كه دولت وثوقالدوله باقى بود ممتاز در تبعید به سر مىبرد. بعد از سقوط كابینه قرارداد ممتاز به تهران آمد. در كودتاى 1299 ممتازالدوله بار دیگر دستگیر شد و به اتفاق عده زیادى از رجال به محبس سید ضیاءالدین رفت و در تمام مدت حكومت صد روزه سید، در زندان بود. بعد از سقوط سید و تبعید او كلیه زندانیان از جمله ممتازالدوله آزاد شدند و جانشین كابینه كوتا یعنى قوامالسلطنه، ممتاز را به وزارت معارف معرفى كرد. مدت كوتاهى عضو كابینه بود و بعد از آن تاریخ دیگر كار مهمى به او ارجاع نشد و غالبا از وجود او در شوراى معارف یا ورزش استفاده مىشود. وفات او در 1311 ش در 58 سالگى اتفاق افتاد.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
