آل جالسن
Jolson, Al
بازیگر، خواننده، نمایش گر (1886، سن پترزبورگ- روسیه؛ 1950)
با نام آسا یوئلسون به دنیا آمد. در کودکی هم راه با خانواده اش به امریکا مهاجرت کرد. پدرش تک خوان کنیسه ای در واشینگتن بود و خود او هم از همان جا آواز خواندن را شروع کرد. در پی آن، به کار نمایش روی آورد و پس از چند سال اجرای برنامه در یک سیرک و کسب موفقیت به عنوان نمایش گر «سیاه پوست نما»، به نمایش های وودویل راه یافت. با ایفای نقش بر روی صحنه های تآتر نیویورک به شهرت رسید و خیلی زود محبوب ترین ستاره ی آواز امریکا شد. در سال 1923 با ایفای نقش ستاره پسر ماما تجربه بازیگری را آغاز کرد، اما فیلم ناتمام باقی ماند. تا این که در نخستین فیلم ناطق تاریخ سینما، خواننده ی جاز، نقش ستاره ی اصلی را به عهده گرفت. از آن پس، در برودوی و در چندین فیلم موزیکال در نقش های اصلی ظاهر شد. لیکن هم گام به عوض شدن شرایط و تغییر سلیقه ی مردم، آرام آرام از محبوبیتش کاسته شد. در دوران جنگ جهانی دوم با تکیه بر پیشینه ی آوازهای جادویی خود، تعدادی از آن ها را برای سربازان دوباره خوانی کرد و زمانی که زندگی اش در فیلم سرگذشت جالسن (آلفرد گرین، 1946) به تصویر کشیده شد، بار دیگر نسل جدیدی را شیفته و هوادار خود ساخت. در این فیلم، لاری پارکس در نقش او بازی کرد، اما صدای خود جالسن بر روی آن دوبله شد و با موفقیت فوق العاده ای که به دست آورد، کمپانی کلمبیا را متقاعد کرد تا فیلم جالسن دوباره آواز می خواند (هنری لوین، 1949) را تولید کند. در این فیلم دوم، جالسن بیمار و پیر در چند صحنه ی کوتاه ظاهر شد و رو در روی بازیگری قرار گرفت که نقشش را ایفا کرد. چهار بار ازدواج کرد و همسر سومش، روبی کیلر خواننده/ بازیگر (1928-1939) بود. خاطراتش را در کتابی با نام آقا جالسن (1951) نوشته است.
اندکی پس از بازگشت از اجرای برنامه در میان سربازان امریکایی مستقر در کشور کره، بر اثر سکته ی قلبی درگذشت.
جالسن یکی از شخصیت های افسانه ای در صنعت نمایش امریکا بود. در برودوی، او گرچه ایفای نقش های اصلی را به عهده نمی گرفت، اما همواره بیش از دیگران مورد توجه تماشاگران بود و هنگامی که در 1912 میلیون ها صحنه از آوازهایش به فروش رفت، نام خود را در شمار نخستین ستارگان آواز ثبت کرد. در 1923 دیوید وارک گریفیث تصمیم گرفت تا با ارجاع نقش اصلی در پسر ماما، موفقیت های او را به سینما منتقل کند، اما مشکلات حقوقی ناشی از اختلاف آن دو باعث شد فیلم ناتمام بماند. با وجود این، جالسن چهار سال بعد، با بازی در خواننده ی جاز سهم عمده ای در ظهور ناطق ایفا کرد، ولی در واقع این احمق آوازه خوان بود که او را در مقام یک ستاره بزرگ سینما تثبیت کرد و راه را برای فیلم های بعدی و موفقیت های پی در پی گشود. سینمای ناطق به جالسن کمک کرد تا میلیون ها هوادار جدید پیدا کند. اما تماشاگران سینما خیلی زود از او خسته شدند و دو فیلم ماما و بیگ بوی او موفقیتی به دست نیاوردند. در پی این ناکامی ها، حضورش بر روی صحنه های تآتر نیز به پایان رسید و گرچه به خواندن در رادیو ادامه داد، در سال های بعد در چند فیلم انگشت شمار نقش های اصلی را به عهده گرفت. سال های جنگ جهانی دوم روزهای پُرشکوه گذشته را برای او زنده کرد و جالسن دوباره آواز می خواند، به عنوان پُر فروش ترین فیلم سال 1949، موفقیت بسیاری به همراه آورد. برخی جالسن را بزرگ ترین نمایشگر همه ی عصرها می دانستند.
از فیلم ها( به عنوان بازیگر): 1927- خواننده ی جاز (کراسلند)؛ 1928- احمق آوازه خوان (بیکن)؛ 1929- پسر خوشبخت (تاروگ)، آن را با آواز بگو (بیکن)، شب های نیویورک (مالیستون)؛ 1930- ماما (کورتیز)، بیگ بوی (گراسلند)، دختر نمایش گر در هالیوود (لروی)؛ 1933- خدای بزرگ، من یک ولگردم (مایلستون)؛ 1934- نوش گاه شگفتی (بیکن)؛ 1936- بچه ی آوازه خوان (کیتلی)؛ 1939- رز میدان واشینگتن (راتاف)، رژه ی هالیوود (کامینگز و...)؛ 1945- راپسودی این بلو (راپر).
