اگر مداحی فقط به روضه خواندن باشد، سرانجام کار به عاقبت عبیدالله بن حر جعفی ختم می شود. مداحی و نوحه خوانی برای سر حسین علیه السلام واجب است، اما مداحی برای حرف حسین علیه السلام اوجب است....
راسخون : امام حسین علیه السلام در راه کربلا در منزلگاهی به نام «قصربنی مقاتل» خیمه ای دیدند. پرسیدند خیمه کیست؟ گفتند: عبیدالله بن حر جعفی. امام علیه السلام به خیمه اش رفت. فرمود: بیا کمکم کن. گفت: خودم نمی توانم اما اسبی دارم چنین و چنان. امام فرمود: اسبت به دردم نمی خورد، خودت را می خواهم. او امام حسین علیه السلام را همراهی نکرد. بعد از شهادت امام حسین علیه السلام به کربلا آمد و برای امام حسین علیه السلام نوحه و اشعاری با این مضامین خواند:
« فیالک حسره مادمت حیا
تردد بین صدری والتراقی
تازنده ام دریغ و افسوس در میان سینه و گردن من در گردش است.زمانی که حسین از من یاری طلبید او را یاری نکردم » و گریه کرد. بعدش هم خود را در رود فرات پرت کرد و با خودکشی به زندگی خود خاتمه داد»{1}
نمونه های دیگر هم بودند.
در طول انقلاب اسلامی، خصوص ایام دفاع مقدس ، مداحان به ترغیب و تشویق رزمندگان می پرداختند. آن هم با نوحه های حماسی که بنمایه آن را دیانت و سیاست تشکیل می داد.
صادق آهنگران «بلبل خمینی» لقب گرفت و در مسیری بود که با توجه به شرایط دوران جنگ دور از سیاست نبود.
آهنگران برای آیت الله دستغیب امام جمعه شهید می خواند:
« دیده ها بارد / سینه ها نالد
خطبه های جمعه را دیگر نمی خواند
دستغیب صدپاره شد دیگر نمی خواند »{2}
یا برای محرومین دنیا می خواند:
« ملت محروم دنیا انتظار ماست
خون گلگون کفنان یادگار ماست »
همچنین در نوحه معروف « سوی دیار عاشقان رو بخدا می رویم » برای نجات قدس و مردم مظلوم فلسطین می خواند:
« ز ما و من گسسته و ز دوست پیوسته ایم
بهر نجات قدس و با عشق رضا می رویم »
آهنگران حتی در نوحه ای نام «میرحسین موسوی» نخست وزیر وقت را می آورد و برای او دعا می کند!
اینها گوشه ای از مداحی دهه شصت است. که حماسه جنگ و سیاست را با معارف دینی وارد متن جامعه می کند.
امروز اگرچه با تفنگ و خمپاره طرف نیستیم، اما خمپاره های اقتصادی و سیاسی دولت کمتر از خمپاره های جنگی نیست.
از وظایف اصیل مداحان ادامه دادن راه آهنگران با نوحه و اشعار به روز است.
اگر مداحی فقط به روضه خواندن باشد، سرانجام کار به عاقبت عبیدالله بن حر جعفی ختم می شود.
مداحی و نوحه خوانی برای سر حسین علیه السلام واجب است، اما مداحی برای حرف حسین علیه السلام اوجب است.
هم زخم های امام را بشمریم ، هم حرفه ای امام را؛ که به یزید ملعون فرمود: «مِثْلِی لَا یُبَایِعُ مِثْلَهُ؛ مانند من حسین با مثل یزید بیعت نمی‌کند»{3}
امام حسین روضه خوان صرف نمی خواهد. روضه خوانی می خواهد که علم السیاست بداند. اهل بیت «ساسه العباد»{4} بودند؛ کسی که مدح اهل بیت علیهم السلام می کند، اگر «ساسه العباد» نیست، باید فهم سیاسی داشته باشد.
امروز حاج منصورها این راه را ادامه می دهند. گاهی با زبان توصیه، گاهی با زبان تند، گاهی با عمل انقلابی.
به قلم: سیدصادق موسوی
پی نوشت:
{1}. ادب الطف، جواد شبر، ج1، ص 93.
{2}. نماز جمعه یک عمل سیاسی-عبادی است.
{3}. اللهوف، سیدبن طاووس، ص 22.
{4}. مفاتیح الجنان، زیارت جامعه کبیره.
راسخون : امام حسین علیه السلام در راه کربلا در منزلگاهی به نام «قصربنی مقاتل» خیمه ای دیدند. پرسیدند خیمه کیست؟ گفتند: عبیدالله بن حر جعفی. امام علیه السلام به خیمه اش رفت. فرمود: بیا کمکم کن. گفت: خودم نمی توانم اما اسبی دارم چنین و چنان. امام فرمود: اسبت به دردم نمی خورد، خودت را می خواهم. او امام حسین علیه السلام را همراهی نکرد. بعد از شهادت امام حسین علیه السلام به کربلا آمد و برای امام حسین علیه السلام نوحه و اشعاری با این مضامین خواند:
« فیالک حسره مادمت حیا
تردد بین صدری والتراقی
تازنده ام دریغ و افسوس در میان سینه و گردن من در گردش است.زمانی که حسین از من یاری طلبید او را یاری نکردم » و گریه کرد. بعدش هم خود را در رود فرات پرت کرد و با خودکشی به زندگی خود خاتمه داد»{1}
نمونه های دیگر هم بودند.
در طول انقلاب اسلامی، خصوص ایام دفاع مقدس ، مداحان به ترغیب و تشویق رزمندگان می پرداختند. آن هم با نوحه های حماسی که بنمایه آن را دیانت و سیاست تشکیل می داد.
صادق آهنگران «بلبل خمینی» لقب گرفت و در مسیری بود که با توجه به شرایط دوران جنگ دور از سیاست نبود.
آهنگران برای آیت الله دستغیب امام جمعه شهید می خواند:
« دیده ها بارد / سینه ها نالد
خطبه های جمعه را دیگر نمی خواند
دستغیب صدپاره شد دیگر نمی خواند »{2}
یا برای محرومین دنیا می خواند:
« ملت محروم دنیا انتظار ماست
خون گلگون کفنان یادگار ماست »
همچنین در نوحه معروف « سوی دیار عاشقان رو بخدا می رویم » برای نجات قدس و مردم مظلوم فلسطین می خواند:
« ز ما و من گسسته و ز دوست پیوسته ایم
بهر نجات قدس و با عشق رضا می رویم »
آهنگران حتی در نوحه ای نام «میرحسین موسوی» نخست وزیر وقت را می آورد و برای او دعا می کند!
اینها گوشه ای از مداحی دهه شصت است. که حماسه جنگ و سیاست را با معارف دینی وارد متن جامعه می کند.
امروز اگرچه با تفنگ و خمپاره طرف نیستیم، اما خمپاره های اقتصادی و سیاسی دولت کمتر از خمپاره های جنگی نیست.
از وظایف اصیل مداحان ادامه دادن راه آهنگران با نوحه و اشعار به روز است.
اگر مداحی فقط به روضه خواندن باشد، سرانجام کار به عاقبت عبیدالله بن حر جعفی ختم می شود.
مداحی و نوحه خوانی برای سر حسین علیه السلام واجب است، اما مداحی برای حرف حسین علیه السلام اوجب است.
هم زخم های امام را بشمریم ، هم حرفه ای امام را؛ که به یزید ملعون فرمود: «مِثْلِی لَا یُبَایِعُ مِثْلَهُ؛ مانند من حسین با مثل یزید بیعت نمی‌کند»{3}
امام حسین روضه خوان صرف نمی خواهد. روضه خوانی می خواهد که علم السیاست بداند. اهل بیت «ساسه العباد»{4} بودند؛ کسی که مدح اهل بیت علیهم السلام می کند، اگر «ساسه العباد» نیست، باید فهم سیاسی داشته باشد.
امروز حاج منصورها این راه را ادامه می دهند. گاهی با زبان توصیه، گاهی با زبان تند، گاهی با عمل انقلابی.
به قلم: سیدصادق موسوی
پی نوشت:
{1}. ادب الطف، جواد شبر، ج1، ص 93.
{2}. نماز جمعه یک عمل سیاسی-عبادی است.
{3}. اللهوف، سیدبن طاووس، ص 22.
{4}. مفاتیح الجنان، زیارت جامعه کبیره.
مطلب مرتبط :
مداحی انقلابی باید ماموریت‌محور باشد
یک مداح باید چگونه باشد و چگونه رفتار کند؟
