پژوهشگر و موسیقیدان استان فارس گفت: آثار موسیقی در اندیشه های دانشمندان مسلمان می تواند پیشینه غنی فرهنگی برای جامعه امروز باشد.
به گزارش راسخون دکتر ˈسعید نیاکوثریˈ عصر چهارشنبه در کنگره بزرگداشت علامه قطب الدین شیرازی اظهار داشت: کتاب دره التاج این اندیشمند اسلامی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و این کتاب در واقع دایره المعارف کاملی از علوم عصر وی بشمار می آید و بخش مهمی از این کتاب رساله موسیقی قطب الدین محسوب می شود.
به گزارش ایرنا، وی همچنین اضافه کرد: با توجه به اینکه قطب الدین از پزشکان سرشناس عصر خود بود و با توجه به بینش وی در حکمت و فلسفه و الزامی که در جامعیت کاربرد علوم داشت، شاید بتوان نسبت به بکارگیری موسیقی در طب نیز احتمالاتی برای او قائل شد.
برنده مدال برنز مسابقات جهانی ولز انگلستان افزود: علامه قطب الدین گوش و صوت را حسی واحد تلقی می کند و با توجه به اینکه در بحث مندوب و مکروه بودن نوع آواها در سماع به فتاوی مختلف، به آواهای موسیقاری تار، نای عراق، دف و نی اشاره می کند به اثبات تفکرات تلفیقی وی در طب و تأکید او بر جامعیت علوم می توان احتمالی نسبت به کاربری موسیقی در طب برای وی قائل شد.
نیاکوثری اظهار داشت: چرخه خود محور اروپا در بزرگنمایی فرهنگ غرب در خصوص موسیقی شتاب بیشتری دارد و گاه در این زمینه تندروی هایی صورت می گیرد که گمان عموم به آن می رود که تأثیر موسیقیدانان ایران بر موسیقی جهان بسیار ناچیز بوده است.
وی اضافه کرد: موسیقی نیاز جامعه است و به حسب طبع تحول پسند بشر طبیعی است که با گذر زمان سلایق و نیازها تغییر کند؛ همانطور که پیدایش ریتم های مختلف، باب طبع ارکستراسیونهای اروپا بود.
وی ادامه داد: در حالی که قرنها پیش از آن موسیقی ملی ما خود دارای ادوار ایقاعی بود که به همت دانشمندان بزرگی چون صفی الدین ارموی، قطب الدین شیرازی و مراغه ای با چنان زیرساختهای غنی پایه گذاری شد.
پژوهشگر و نوازنده برجسته سنتور و سه تار گفت: متأسفانه از دوره قاجار به این سو هیچیک از این دستاوردها در هنرستانهای موسیقی مورد استفاده قرار نگرفت و موسیقی ما با تبعیت از اوزان اروپایی تدریس شد و تمام تلاشها در نزدیکتر کردن موسیقی ملی به استاندارهای اروپایی معنا یافت.
وی خاطر نشان کرد: وقتی رد علمی موسیقی ملی ایران را در اندیشه های فلاسفه بزرگ و مطرح جهان اسلام بازیابیم و مصرانه بر آن صحه گذاریم دیگر موسیقی صرفاً فرح و طرب نمی باشد بلکه امری ملتزم در امور فلسفی و حتی حکمت های عملی خواهد بود.
نیاکوثری گفت: آثار برجای مانده علمی گویای آن است که دانشمندان و فلاسفه مسلمان ایرانی عموما در کنار مباحث گسترده خویش در علوم مختلف و در سلسله مقالات علمی که بیان کرده اند نسبت به گشایش بابی در حوزه موسیقی دقت و تأکید بسیار داشته اند.
وی اضافه کرد: علمایی که با موسیقی آشنایی و مأنوس بوده اند ابتدا به ساکن، حافظ و قاری قرآن کریم بوده و برای قرائت پر شورتر آیات قرآن، خود را ملزم به آشنایی با موسیقی نموده سپس به مبنای ریاضی و هندسه آن پی برده اند.
این موسیقیدان شیرازی افزود: از جمله فلاسفه بزرگی که یافته های علمی آنها در باب موسیقی توجهات بسیاری را به خود جلب کرده است می توان به ابن سینا(موسیقی نظری) ، فارابی، عبدالقادر مراغه ای، صفی الدین ارموی و قطب الدین شیرازی اشاره کرد.
وی ادامه داد: در جمله این آثار پیکره و روان موسیقی و بـُعد هندسی، ریاضی آن مورد توجه قرار گرفته است البته در این میان آثار موسیقیایی قطب الدین شیرازی بدون مد نظر قرار دادن نظریه های صفی الدین ارموی نسل پیش از قطب الدین و عبد القادر مراغه ای نسل بعد از وی مقدور نیست.
نیاکوثری گفت: قطب الدین، موسیقی را به عنوان زیر مجموعه ای از علم ریاضی قلمداد کرد و در دسته علوم ربانی جای داد؛ به اعتقاد او، موسیقی علم معرفت نیست بلکه در زمره علوم تألیفه است که در آوازها به کار می برند و به اختیار، متناسب با یکدیگر و کمیت زمانی سکنات در میان آوازها می افتد.
وی گفت: گرچه در خصوص اعتقاد علمی، عملی قطب الدین نسبت به تأثیر گذاری موسیقی بر احوال جسمی و روحی بیماران مستنداتی موجود نیست اما مستدلات بسیاری وجود دارد که پیش از وی نیز در ایران نسبت به استفاده خاص زمانی از گوشه های مختلف موسیقی تاریخ و بویژه ادبیات اشاره های مستند بسیار دارد.
وی گفت: از آن جمله شاهنامه فردوسی که اگر از منظر موسیقیایی مطالعه شود گوشه های سازی و آوازی و جنس سازها با توجه به حال و هوای داستان و شرایط روحی قهرمانان متفاوت است.
نیاکوثری گفت: این نشان از اعتقاد عملی ایرانیان نسبت به تأثیر سرعت اجرا و گوشه های مختلف موسیقی بر جسم و روح دارد، البته این تأثیر در بعد زمان و مکان متفاوت است.
دارنده پرچم افتخار از دانشگاه شیراز گفت: موسیقی مانند شریعت ابتدا بر مبنای تقلید است و بعد که اشرافی حاصل آمد، می توان صاحب رأی و نظر شد.
وی گفت: از آنجا که قطب الدین در زمینه ادبیات دانش و مهارت زیادی داشته و با توجه به کنجکاوی و پیگیری های مصرانه و مجدانه او بعید به نظر می رسد که در این مقوله تفحصی نداشته باشد.
نیاکوثری خاطر نشان کرد: عبدالقادر مراغه ای در نهایت احترام که برای قطب الدین قائل بود اما برخی از نظریات موسیقیایی وی را رد می کرد؛ چرا که با وجود آنکه قطب الدین شیرازی خود نوازنده بود اما نوازندگی وی چندان مورد قبول عبدالقادر مراغه ای نبوده است و صراحتاً در رد نظرات قطب الدین شیرازی، عدم چیره دستی وی بر نوازندگی را موجب ضعف نظری او دانسته است.
سعید نیاکوثری در کنار تحصیلات دانشگاهی کار هنری را نزد پرویز مشکاتیان، جلال ذوالفنون و سید نورالدین رضوی سروستانی و بسیاری دیگر از اساتید هنرمند فرا گرفت .
/7432/
