این نکته را باید توجه داشت که از یک نظر، همه رزقها رزق خدا است، اما آنچه تشریفاً منسوب به او است از ارزشى والا برخوردار است.
به گزارش راسخون به نقل از باشگاه خبرنگاران؛ چنین اضافهاى را اضافه تشریفى مىگویند؛ یعنى، به دلیل شرافتى که برخى چیزها دارند، خداوند آنها را به خودش منتسب مىکند. نمونه دیگر این مطلب در عبارت نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی است. هر جنبندهاى که روحى دارد روحش از آنِ خدا است، اما خداوند فقط روح انسان را روح خودش نامیده است.
بنابراین اولا، نعمتهاى دنیوى، همه وسیله آزمایش انسان است. ثانیاً، هیچکدام از آنها را نمىتوان رزق الهى دانست؛ رزق خدایى، که مورد نظر خداى متعال است، آن است که در آخرت نصیب بندگان خاصش مىکند: تُرِیدُونَ عَرَضَ الدُّنْیا وَ اللّهُ یُرِیدُ الْآخِرَةَ؛شما متاع دنیا را مىخواهید و خدا آخرت را مىخواهد.
با همین مضمون (تحت تأثیر قرار نگرفتن از برخوردارى دنیایى دیگران) دو آیه دیگر هم در قرآن داریم: خداوند مىفرماید: وَ لا تُعْجِبْکَ أَمْوالُهُمْ وَ أَوْلادُهُمْ إِنَّما یُرِیدُ اللّهُ أَنْ یُعَذِّبَهُمْ بِها فِی الدُّنْیا وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ کافِرُونَ) مبادا از (کثرت) اموال و اولاد آنها به شگفتآیى؛ خدا مىخواهد آنها را در زندگى دنیا بدانها عذاب کند و در حالىکه کافرند جان آنان را بستاند. آیه دیگر هم آیه 85 سوره توبه است که با یکى دو کلمه اختلاف، دقیقاً شبیه همین آیه است. این آیات درباره منافقان نازل شده است.
خداوند در این آیات کلمه "اعجاب" را به کار برده است. "اعجاب" مفهومى عمیقتر از این دارد که انسان فقط از چیزى خوشش بیاید. هرگاه چیزى انسان را تحت تأثیر قرار دهد و او را منفعل کند، مىگوییم او را به اعجاب واداشته است. خداوند به پیامبرش(صلى الله علیه وآله) مىفرماید: کثرت اموال و اولاد آنها تو را دچار دلمشغولى نکند. آنها طعم زندگى و شیرینى آن را نخواهند چشید. اولین دردسر و زحمت افراد مالدوست در جمع کردن مال است، سپس در نگهدارى آن. به همین دلیل، شیرینى زندگى را درک نمىکنند. هنگام مردن هم وقتى مىبینند تمام آنچه را جمع کرده و با زحمت از آن محافظت نموده بودند از دست مىدهند، هرچه بیشتر نگران و افسرده مىشوند! اموالى را که با یک عمر زحمت، ظلم و ستم، حقکشى و تجاوز به حقوق دیگران فراهم کرده بودند، همه را یکجا از دست مىدهند. آنگاه در حالى از دنیا مىروند که کافرند. در مقام تعبیر از مردن چنین کسانى، خداوند نمىفرماید: یموتون، بلکه مىفرماید: تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ یعنى جانشان درمىآید و بدترین ناراحتىها را متحملمىشوند.اینهمان نتیجه سوء آزمایش است که در هنگام مرگ ظاهر مىشود. خداوند این تعابیر را به کار مىبرد تا انسان را از دل بستن و خیره شدن به زر و زیور دنیا بر حذر دارد.
اینکه چرا خداوند کشش و تمایل به سمت اینگونه ظواهر دنیا را دردل انسان قرار داده بحث دیگرى است، اما در هر حال روشن است که اینگونه آیات و روایات درصدد تحذیر مردم از چشمدوختن به مظاهر مادى زندگى است.
/7432/
