پرسش :
چگونه مي توانم وزنم را افزايش دهم؟
پاسخ :
ما هميشه فکر مي کنيم چاقي، مشکلي است که بر طرف کردن آن سخت است در صورتي که بسياري از افراد مبتلا به لاغري هستند وافزايش وزن براي آنها مشکل تر از کاهش وزن يک فرد چاق است!
هر کس با مشخصات فيزيولوژيکي که دارد، در يک محدوده وزني ، سالم است . اگر چاق تر از آن شود دچار اضافه وزن شده و در معرض ابتلا به بيمارهاي مزمن قرار مي گيرد ؛ اما کمبود وزن هم خطر زاست . هر چه وزن فرد با حد پائين سلامتي فاصله بيشتری داشته باشد ، خطر ابتلا به بيمار هايي که موجب مرگ زودرس مي شوند ، بيشتر است . او توان کافي براي انجام فعاليت هاي روزانه را ندارد و بيشتر اوقات احساس ضعف مي کند.
وزن ايده آل ، بر اساس قد و سن يک فرد و شرايط جسمي او محاسبه مي شود . او در اين وزن نه لاغر و نه چاق و از اندام متوسطي برخوردار است. هدف کلي رژيم هاي چاقي و لاغري ، رسيدن به اين وزن ايده آل است که فرد ، با داشتن آن از سلامتي کامل برخوردار می باشد .
دليل لاغري چيست؟
اين اولين سؤالي است که يک فرد لاغر بايد از خود بپرسد.
مشکلاتي چون پرکاري تيروئيد و اختلالات هورموني، ناراحتي روحي که تأثير مستقيم بر غذا خوردن فرد دارد و تنهايي ، همه مي توانند دلايل تأثير گذاري باشند وجود انگل در روده ها و يا بيماري هاي عفوني دوره اي هم دلايل ديگري برای لاغری مفرط است .
با شناسايي دليل خيلي راحت تر می توان برای حل اين مسئله اقدام کرد ، دراين صورت راه درمان را می شناسيم و موانع را يکي يکي از سر راه بر مي داريم . براي مثال، مينا در دانشگاهي تحصيل مي کند که مجبور است دور از خانه وتنها باشد . غذاي دانشگاه را دوست ندارد و حوصله غذا درست کردن هم ندارد. اصلاً حوصله غذا خوردن هم ندارد . هر دفعه که به خانه مي رود مادر از لاغر شن روز به روزش شکايت مي کند . خودش هم احساس مي کند ريزش موهايش خيلي زياد شده.... تا اينکه يک روز از ضعف و معده درد شديد به پزشک مراجعه مي کند، دکتر داروهاي مناسب درمان التهاب معده را به او داده و به متخصص تغذيه ارجاعش مي دهد.
مشکل مينا تنهايي است . او به کمک مشاور راه مناسبي مي يابد تا دوستان جديدي پيدا کند و مشاور تغذيه نيز يک برنامه غذايي صحيح به او ارائه مي دهد . مينا نيزپس از 3 ماه سلامتي کامل خود را به دست مي آورد.
پس بهتر است اول دلايل لاغري را پيدا مي کنيم.
قدم بعدي، برنامه غذايي درست است.
اگر احساس مي کنيد که لاغر هستيد و نياز داريد چند کيلو گرمي اضافه کنيد، راه حل اين نيست که فقط به خوردن غذاهاي پرچرب و شيرين اقدام کنيد . با چنين راه حلی فقط چربي هاي ذخيره اي بدنتان را افزايش داده ايد.
مرحله اول،
با انجام فعاليتهاي ورزشي و نرمش هاي منظم ، نياز بدن به انرژي افزايش مي يابد و اين 2 حسن دارد.
اول اينکه؛ اشتها شما به غذا خوردن بيشتر مي شود و احساس کسالت شما از بين مي رود.
دوم اينکه؛ غذايي که مي خوريد در بدن شما ، صرف ساخته شدن عضلات مي شود.
کم تحرکي موجب تحليل عضلات شده و دراين صورت فرد حتي قدرت ندارد فعاليت هاي روزمره مثل بالاوپائين رفتن از پله را انجام دهد، اضافه کردن چربي به اين بدن ضعيف هيچ فايده اي نخواهد داشت . يک فرد مسن و فرتوت عضلات تحليل رفته اي دارد اما فرد مسن و چاق با فعاليت کم و همان ميزان عضله ، بايد وزني حدود دو برابر را حمل کند...
مرحله دوم،
افزايش انرژي ِ دريافتي است.
يک زن جوان و سالم روزانه به 2000 کيلو کالري و يک مرد جوان و سالم به 2200 کيلو کالري انرژي نياز دارد . يک برنامه غذايي تأمين کننده 2000 کالري ، به شرح زير است:
صبحانه ساعت7 صبح: 1 ليوان شيرپرچرب + 60 گرم غلات صبحانه ويتامينه + 2 قاشق چايخوري عسل که به شير و غلات اضافه شود.
ساعت 10 : يک لقمه نان و پنير که به اندازه 2 کف دست نان و 30 گرم پنير (1 قوطي کبريت) و 1 عدد گردو است: ميان وعده مناسبي در بين کار يا زنگ تفريح کلاس خواهد بود .
نهارساعت 12: زرشک پلوو مرغ که برنج آن 15 قاشق است و با يک قاشق غذا خوري روغن مايع پخته شده ، مرغ به اندازه130 گرم گوشت داشته باشد(یک ران کامل) ، به علاوه 1 کاسه ماست پر چرب ( 240سي سي) ، 2 عدد خيار و يک گوجه ريز شده به عنوان سالاد در کنار غذا با يک قاشق مربا خوري سس مايونز و 1 قاشق مربا خوري روغن زيتون.
عصرانه ساعت 4: چاي و يک عدد شيريني يا 3 تا 4 بيسکويت ترد.
ساعت6: 1 ليوان آب ميوه طبيعي يا يک عدد ميوه.
شام ساعت5/8: يک آش استثنايي ، داراي 1 ليوان حبوبات پخته + 30 گرم گوشت+ نصف ليوان سبزيجات پخته+ نصف ليوان رشته پخته.
( اين چيزي است که شما بايد بخوريد و مي توانيد مقادير آنرا به تعداد افراد خانواده چند برابر کنيد.)
یا
ماکاراني داراي نصف ليوان ماکاراني پخته ،60 گرم گوشت چرخ کرده + يک سالاد کاهوي استثنايي ، داراي 1 ليوان کاهو، خيار و گوجه فرنگي ريز شده که نصف ليوان لوبيا سفيد پخته نيز به آن اضافه شده است.
(برای شام دو انتخاب دارید هر کدام را که دوست دارید بخورید)
قبل از خواب: يک عدد ميوه.
يک رژيم غذايي مناسب براي کسي که قصد دارد وزنش را افزاش دهد بايد به گونه اي باشد که از همه گروههاي غذايي به اندازه مورد نياز ميل کند و سعي نمايد در هر وعده ، از همه گروهها بخورد - نان و غلات ، ميوه ها ، سبزي ها ، گوشت و حبوبات ، شير و لبنيات - مثلاً ناهار تنها نان و يک تکه کباب نخورد بلکه به همراه آن سبزي يا سالاد و ماست يا دوغ ميل کند.
نکاتي که بايد رعايت شود....
1. برنامه غذايي يک روزتان را با ذکر ساعت بنويسيد و آنر با برنامه غذايي که داده شده است تطبيق دهيد . چقدر کمتر
مي خوريد؟ فاصله غذاهايتان چقدراست؟ سعي کنيد هيچ وعده اي را حذف نکنيد . هيچ کاري مهم تراز سلامتي تان نيست پس خودتان را عادت دهيد سر ساعت غذا بخوريد.
2. اگر واقعاً نمي توانيد زياد بخوريد ، از مواد غذايي کم حجم و پر کالري در فواصل غذاهايتان استفاده کنيد. مغزها چون فندق ، بادام و گردو خوراکي هايي خوشمزه، مفيد و پر کالري هستند. چند عدد بيسکويت کرم دار، يک تکه نان سوخاري و پنير خامه اي يا يک بستني ميوه اي خامه دار، انتخاب هاي خوبي هستند.
3. اگراستخوان بندي ظريفي داريد لازم نيست سعي کنيد حتماً به وزن ايده آل برسيد و خودتان را آزار دهيد، حتي اگر در محدوده سلامتي هم باشيد براي شما خوبست.
بيماري لاغري عصبي(Anorexia)
توضيح مختصري راجع به بيماري آنورکسيا به شرح زير است:
اين بيماري به دليل ترس فرد از افزايش وزن ايجاد شده و فرد دچار لاغري مفرط مي شود، ازخوردن غذا امتناع مي کند و يا غذا را خورده اما عمدتا بر مي گرداند. اين افراد معمولاً تصويري نادرست از اندام خود دارند . هميشه خيال مي کنند چاق بوده و به اندازه کافي لاغر يا خوش اندام نيستند . دليل آن رواج تبليغاتي ِ اندامهاي باريک و فشارهاي عصبي در جامعه است . مبتلايان به آنورکسيا مدت طولاني خود را گرسنه نگه مي دارند . ملين ها يا قرصهاي لاغر کننده مصرف مي کنند، وعده های غذايي را حذف مي کنند، عصبي اند و بي خوابي دارند.
آنها حساس و زود رنج مي شوند، مبتلا به افسردگي شده و قابليت باروري را از دست مي دهند و در نهايت نيز به بيماري هاي قلبي و ديگر بيمارهاي مرگ بار مبتلا خواهند شد .
اين افراد بايد به متخصصين ارجاع داده شوند . چون درمان آنها در بسياري از موارد تنها با مصرف مواد غذايي امکان پذير نيست.
سلامتي گرانبهاترين ِ گوهرهاست ؛ که خداوند آنرا با سخاوت تمام در اختيارمان قرار داده پس در حفظ آن کوشا باشيم
منبع: انجمن پزشکان ایران.
ما هميشه فکر مي کنيم چاقي، مشکلي است که بر طرف کردن آن سخت است در صورتي که بسياري از افراد مبتلا به لاغري هستند وافزايش وزن براي آنها مشکل تر از کاهش وزن يک فرد چاق است!
هر کس با مشخصات فيزيولوژيکي که دارد، در يک محدوده وزني ، سالم است . اگر چاق تر از آن شود دچار اضافه وزن شده و در معرض ابتلا به بيمارهاي مزمن قرار مي گيرد ؛ اما کمبود وزن هم خطر زاست . هر چه وزن فرد با حد پائين سلامتي فاصله بيشتری داشته باشد ، خطر ابتلا به بيمار هايي که موجب مرگ زودرس مي شوند ، بيشتر است . او توان کافي براي انجام فعاليت هاي روزانه را ندارد و بيشتر اوقات احساس ضعف مي کند.
وزن ايده آل ، بر اساس قد و سن يک فرد و شرايط جسمي او محاسبه مي شود . او در اين وزن نه لاغر و نه چاق و از اندام متوسطي برخوردار است. هدف کلي رژيم هاي چاقي و لاغري ، رسيدن به اين وزن ايده آل است که فرد ، با داشتن آن از سلامتي کامل برخوردار می باشد .
دليل لاغري چيست؟
اين اولين سؤالي است که يک فرد لاغر بايد از خود بپرسد.
مشکلاتي چون پرکاري تيروئيد و اختلالات هورموني، ناراحتي روحي که تأثير مستقيم بر غذا خوردن فرد دارد و تنهايي ، همه مي توانند دلايل تأثير گذاري باشند وجود انگل در روده ها و يا بيماري هاي عفوني دوره اي هم دلايل ديگري برای لاغری مفرط است .
با شناسايي دليل خيلي راحت تر می توان برای حل اين مسئله اقدام کرد ، دراين صورت راه درمان را می شناسيم و موانع را يکي يکي از سر راه بر مي داريم . براي مثال، مينا در دانشگاهي تحصيل مي کند که مجبور است دور از خانه وتنها باشد . غذاي دانشگاه را دوست ندارد و حوصله غذا درست کردن هم ندارد. اصلاً حوصله غذا خوردن هم ندارد . هر دفعه که به خانه مي رود مادر از لاغر شن روز به روزش شکايت مي کند . خودش هم احساس مي کند ريزش موهايش خيلي زياد شده.... تا اينکه يک روز از ضعف و معده درد شديد به پزشک مراجعه مي کند، دکتر داروهاي مناسب درمان التهاب معده را به او داده و به متخصص تغذيه ارجاعش مي دهد.
مشکل مينا تنهايي است . او به کمک مشاور راه مناسبي مي يابد تا دوستان جديدي پيدا کند و مشاور تغذيه نيز يک برنامه غذايي صحيح به او ارائه مي دهد . مينا نيزپس از 3 ماه سلامتي کامل خود را به دست مي آورد.
پس بهتر است اول دلايل لاغري را پيدا مي کنيم.
قدم بعدي، برنامه غذايي درست است.
اگر احساس مي کنيد که لاغر هستيد و نياز داريد چند کيلو گرمي اضافه کنيد، راه حل اين نيست که فقط به خوردن غذاهاي پرچرب و شيرين اقدام کنيد . با چنين راه حلی فقط چربي هاي ذخيره اي بدنتان را افزايش داده ايد.
مرحله اول،
با انجام فعاليتهاي ورزشي و نرمش هاي منظم ، نياز بدن به انرژي افزايش مي يابد و اين 2 حسن دارد.
اول اينکه؛ اشتها شما به غذا خوردن بيشتر مي شود و احساس کسالت شما از بين مي رود.
دوم اينکه؛ غذايي که مي خوريد در بدن شما ، صرف ساخته شدن عضلات مي شود.
کم تحرکي موجب تحليل عضلات شده و دراين صورت فرد حتي قدرت ندارد فعاليت هاي روزمره مثل بالاوپائين رفتن از پله را انجام دهد، اضافه کردن چربي به اين بدن ضعيف هيچ فايده اي نخواهد داشت . يک فرد مسن و فرتوت عضلات تحليل رفته اي دارد اما فرد مسن و چاق با فعاليت کم و همان ميزان عضله ، بايد وزني حدود دو برابر را حمل کند...
مرحله دوم،
افزايش انرژي ِ دريافتي است.
يک زن جوان و سالم روزانه به 2000 کيلو کالري و يک مرد جوان و سالم به 2200 کيلو کالري انرژي نياز دارد . يک برنامه غذايي تأمين کننده 2000 کالري ، به شرح زير است:
صبحانه ساعت7 صبح: 1 ليوان شيرپرچرب + 60 گرم غلات صبحانه ويتامينه + 2 قاشق چايخوري عسل که به شير و غلات اضافه شود.
ساعت 10 : يک لقمه نان و پنير که به اندازه 2 کف دست نان و 30 گرم پنير (1 قوطي کبريت) و 1 عدد گردو است: ميان وعده مناسبي در بين کار يا زنگ تفريح کلاس خواهد بود .
نهارساعت 12: زرشک پلوو مرغ که برنج آن 15 قاشق است و با يک قاشق غذا خوري روغن مايع پخته شده ، مرغ به اندازه130 گرم گوشت داشته باشد(یک ران کامل) ، به علاوه 1 کاسه ماست پر چرب ( 240سي سي) ، 2 عدد خيار و يک گوجه ريز شده به عنوان سالاد در کنار غذا با يک قاشق مربا خوري سس مايونز و 1 قاشق مربا خوري روغن زيتون.
عصرانه ساعت 4: چاي و يک عدد شيريني يا 3 تا 4 بيسکويت ترد.
ساعت6: 1 ليوان آب ميوه طبيعي يا يک عدد ميوه.
شام ساعت5/8: يک آش استثنايي ، داراي 1 ليوان حبوبات پخته + 30 گرم گوشت+ نصف ليوان سبزيجات پخته+ نصف ليوان رشته پخته.
( اين چيزي است که شما بايد بخوريد و مي توانيد مقادير آنرا به تعداد افراد خانواده چند برابر کنيد.)
یا
ماکاراني داراي نصف ليوان ماکاراني پخته ،60 گرم گوشت چرخ کرده + يک سالاد کاهوي استثنايي ، داراي 1 ليوان کاهو، خيار و گوجه فرنگي ريز شده که نصف ليوان لوبيا سفيد پخته نيز به آن اضافه شده است.
(برای شام دو انتخاب دارید هر کدام را که دوست دارید بخورید)
قبل از خواب: يک عدد ميوه.
يک رژيم غذايي مناسب براي کسي که قصد دارد وزنش را افزاش دهد بايد به گونه اي باشد که از همه گروههاي غذايي به اندازه مورد نياز ميل کند و سعي نمايد در هر وعده ، از همه گروهها بخورد - نان و غلات ، ميوه ها ، سبزي ها ، گوشت و حبوبات ، شير و لبنيات - مثلاً ناهار تنها نان و يک تکه کباب نخورد بلکه به همراه آن سبزي يا سالاد و ماست يا دوغ ميل کند.
نکاتي که بايد رعايت شود....
1. برنامه غذايي يک روزتان را با ذکر ساعت بنويسيد و آنر با برنامه غذايي که داده شده است تطبيق دهيد . چقدر کمتر
مي خوريد؟ فاصله غذاهايتان چقدراست؟ سعي کنيد هيچ وعده اي را حذف نکنيد . هيچ کاري مهم تراز سلامتي تان نيست پس خودتان را عادت دهيد سر ساعت غذا بخوريد.
2. اگر واقعاً نمي توانيد زياد بخوريد ، از مواد غذايي کم حجم و پر کالري در فواصل غذاهايتان استفاده کنيد. مغزها چون فندق ، بادام و گردو خوراکي هايي خوشمزه، مفيد و پر کالري هستند. چند عدد بيسکويت کرم دار، يک تکه نان سوخاري و پنير خامه اي يا يک بستني ميوه اي خامه دار، انتخاب هاي خوبي هستند.
3. اگراستخوان بندي ظريفي داريد لازم نيست سعي کنيد حتماً به وزن ايده آل برسيد و خودتان را آزار دهيد، حتي اگر در محدوده سلامتي هم باشيد براي شما خوبست.
بيماري لاغري عصبي(Anorexia)
توضيح مختصري راجع به بيماري آنورکسيا به شرح زير است:
اين بيماري به دليل ترس فرد از افزايش وزن ايجاد شده و فرد دچار لاغري مفرط مي شود، ازخوردن غذا امتناع مي کند و يا غذا را خورده اما عمدتا بر مي گرداند. اين افراد معمولاً تصويري نادرست از اندام خود دارند . هميشه خيال مي کنند چاق بوده و به اندازه کافي لاغر يا خوش اندام نيستند . دليل آن رواج تبليغاتي ِ اندامهاي باريک و فشارهاي عصبي در جامعه است . مبتلايان به آنورکسيا مدت طولاني خود را گرسنه نگه مي دارند . ملين ها يا قرصهاي لاغر کننده مصرف مي کنند، وعده های غذايي را حذف مي کنند، عصبي اند و بي خوابي دارند.
آنها حساس و زود رنج مي شوند، مبتلا به افسردگي شده و قابليت باروري را از دست مي دهند و در نهايت نيز به بيماري هاي قلبي و ديگر بيمارهاي مرگ بار مبتلا خواهند شد .
اين افراد بايد به متخصصين ارجاع داده شوند . چون درمان آنها در بسياري از موارد تنها با مصرف مواد غذايي امکان پذير نيست.
سلامتي گرانبهاترين ِ گوهرهاست ؛ که خداوند آنرا با سخاوت تمام در اختيارمان قرار داده پس در حفظ آن کوشا باشيم
منبع: انجمن پزشکان ایران.
