توليد اسپرم از سلول هاي بنيادي

محققان انگليسي موفق به توليد اسپرم انساني از سلول هاي بنيادي جنيني شده اند اما از نظر برخي کارشناسان اين اسپرم ها کارايي اسپر ماتوزوئيد واقعي را ندارد. به گزارش خبرگزاري فرانسه، محققان دانشگاه نيوکاسل و موسسه «سلول هاي بنيادي» در شمال شرقي انگليس به سرپرستي پروفسور کريم نايرنيا موفق به کشف تکنولوژي جديد شده اند که با توسل به آن مي توان اسپرم انساني را در آزمايشگاه به کمک سلول هاي بنيادي حامل کروموزوم XY(مردانه)توليد کرد. بر اساس تحقيقاتي که در مجله «سلول هاي بنيادي» به چاپ رسيده است، اين نوع توليد اسپرم مشکلاتي نيز به دنبال دارد به طور مثال اسپرم تفسير سرنوشتي که ژن ها رقم زده اند آزمايشگاهي از نظر قانوني براي بارور کردن تخمک مناسب نيست و کارايي نخواهد داشت اما متخصصان اميدوارند با قانوني کردن اين مساله بتوانند درماني مناسب براي ناباروري مردانه بيابند.

مراحل کار

دستيابي به اين هدف، محققان از سلول هاي بنيادي که از جنين به وجود آمده در خارج از رحم برداشته شده بود، استفاده کردند. اين سلول ها در درجه حرارت مناسب در محلولي شيميايي قرار گرفت و به اين ترتيب سلول هايي که منشا تخمک و اسپرماتوزوئيد ها بودند از ديگر سلول ها جدا شدند. با کمک تکنولوژي پيشرفته تري در دانشگاه نيوکاسل سلول هاي بنيادي حامل کروموزوم XY نيز براي ساخت اسپرم جدا و کشت شدند. در کنار آن از سلول هاي حاصل کروموزوم XY نيز اسپرماتوگوفي که پايه ابتدايي ساخت اسپرماتوزوئيد است، گرفته شد. به گفته محققان آزمايشگاه اخير براي توليد اسپرم از سلول هاي بنيادي روياني ثابت کرده است که کروموزم Y براي توليد اسپرم ضروري است. کشف اين مطلب از اهميت بالايي برخوردار است زيرا به محققان اين امکان را مي دهد تا به طور دقيق بر جزئيات روند تشکيل اسپرم تحقيق کنند و در نتيجه دلايل ناباروري مردانه و علل بروز آن را شناسايي کنند.

شک و شبهه

برخلاف خوش بيني محققان اين پروژه بسيارند متخصصاني که با شک و ترديد به موفقيت ساخت اسپرم توسط گروه پروفسور نايرنيا نگاه مي اندازند. به عنوان مثال دکتر آلن پاسي، استاد دانشگاه شفيلد به عنوان يک متخصص زيست شناس و بيولوژيست اسپرم با 20 سال سابقه درخشان کاري معتقد است اسپرم ساخته شده از سلول هاي روياني نمي تواند يک اسپرماتوزوئيد باشد. به عقيده وي گرچه اين اسپرم هويت ژنتيکي و نشانه هاي اسپروماتوزئيد انساني را دارد اما سلول هاي اسپرماتوزوئيد ريخت شناسي سلولي خاصي دارند و نوع فعاليت و رفتاري ويژه دارند که به آن اشاره نشده است.

پرسش و پاسخ:

در ادامه مصاحبه دکتر استفان ويويل، مدير آزمايشگاه بيولوژي تهيه سلول هاي بنيادي استراسبورگ در مي خوانيم:

آيا واقعاً شما موفق به توليد اسپرماتوزوئيد شده ايد؟

خير. اين اسپرم، اسپرماتوزوئيد واقعي انساني نيست بلکه نمونه اوليه بسيار مشابه است.براي توليد اسپرماتوژن ها بايد از مراحل زيادي عبور کرد که اولين آن توليد دقيق اسپرماتوزوئيد و تقسيم سلولي است و متاسفانه ما هنوز موفق به اجراي دقيق مراحل آخري نشده ايم بنابراين نمي توان گفت اسپرم ساخته شده يک اسپرماتوزوئيد واقعي است.

توليد اين اسپرم چه فايده اي دارد؟

بسياري از مردان به دليل مسايل ژنتيکي و محيطي قادر به توليد اسپرم نيستند. ما از سلول پوست اين افراد، سلول بنيادي تهيه مي کنيم و از آن اسپرم مي سازيم و درنهايت با لقاح مصنوعي امکان بارور بودن رابراي آنها ممکن مي سازيم. البته بايد گفت که ما هنوز قادر به بارور ساختن مردان از طريق اين اسپرم نيستيم و آزمايشات انجام شده روي موش ها نيز موفقيت هاي بسيار کمي به دنبال داشته است. توجه به اين موضوع نيز لازم است از آنجا که اسپرماتوزوئيد حامل کد ژنتيکي است، کوچک ترين اشتباه در توليد آن عواقب وخيمي به دنبال دارد. آزمايشات روي موش ها نشان داده است کوچک ترين اشتباه سبب تولد موش هاي ناقص الخلقه مي شود.

مشکل اصلي شما در انجام اين تحقيق چه بوده است؟

خوشبختانه بر خلاف بسياري از کشورها انجام اين گونه تحقيقات در فرانسه منع قانوني ندارد و بررسي ها روي حيوانات ادامه خواهد داشت. مشکل اصلي بودجه است و تهيه سلول هاي بنيادي و دوم قانوني شدن هميشگي. در سال 2004 بر اساس قانوني که در رابطه با بيواتيک تصويب شد به مدت 5 سال تحقيق روي سلول هاي بنيادي آزاد اعلام شد اما اين فرصت دارد به سر مي آيد:
منبع:فيگارو
منبع :روزنامه سلامت شماره 228.
/خ