تفسير و تحليل مقدمه ي قيصري بر شرح تائيه ي ابن فارض (12)

وجود نه جوهر است و نه عرض

و چون وجود، عين واجب است ديگر ذاتاً، نه جوهر خواهد بود و نه عرض، زيرا تحقق جوهر و عرض با وجود بوده بدون وجود، تحقّق خارجي ندارند.
پنجشنبه، 11 دی 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
وجود نه جوهر است و نه عرض
 وجود نه جوهر است و نه عرض

 

نويسنده: دکتر سيد يحيي يثربي




 

تفسير و تحليل مقدمه ي قيصري بر شرح تائيه ي ابن فارض (12)

متن:

وَ إذا کانَ الوجودُ عينَ الواجبِ فلايکونُ في نفسِهِ جوهراً و لاعرضاً لکونِهما متحقّقَينِ بالوجودِ، موجودينِ بِهِ، إذ لولاهُ لما کانَ جوهرٌ و لاعرضٌ. و مِن کونِهما متحقّقَينِ بالوجود يَظهرُ انَّ الوجودَ محقَّقُ لجميعِ العالمِ، لأنَّهُ ( أي العالم ) أعراضٌ و جواهرُ لا غير.

ترجمه:

و چون وجود، عين واجب است ديگر ذاتاً، نه جوهر خواهد بود و نه عرض، زيرا تحقق جوهر و عرض با وجود بوده بدون وجود، تحقّق خارجي ندارند.
از اين که وجود موجب تحقق جوهر و عرض است، به وضوح مي توان دريافت که تحقّق بخش همه ي جهان هستي، وجود است، زيرا جهان هستي چيزي جز جوهر و عرض نيست.

شرح:

در اين باره آقاي آشتياني مي گويد:
امّا مسئله ي خروج وجود از مقولات جوهريه و عرضيه، و عدم اتّصاف آن به جوهريّت و عرضيّت، از امور مسلّمه است نزد ارباب تحقيق. چه آن که وجود به حسب مفهوم بر ماهيات، زايد و عارض، و به حسب تحقّق، منشأ ظهور و بروز ماهيات است و از تجلّيات مقننه ي وجود، ماهيات در علم و ذهن و خارج و عين، ظاهر مي شوند و وجود به ذات خود قائم و تحقّق آن ذاتي و بفنسه منشأ تحقق اعيان جوهريّه و عرضيّه است، و افراد وجود همان ظهورات و تدلّيات و تجلّيات حقيقت وجودند که به ذات خود متقوّم و مقوّم و منشأ تقوّم و تحقّق ماهيّات و تجلّيّات منشأ تحقّق ماهيات است و آنچه که مقوّم اصل حقيقت است، مقوّم ظهورات و افراد منبعث از اصل حقيقت نيز مي باشد. حقيقت وجود به اعتبار قبول تجليّات غيبيّه و شهاديّه، مبدأ ظهور اسما و اعيان در احديّت و واحديّت و متجلّي در اعيان در مقام ظهور و تعيّن خارجي ماهيّات و ساري در کليّه ي مجالي و مظاهر است، لذا مبدأ مطلق و قيّوم بوده و از آن جا که کثرات به اصل وحدت رجوع مي نمايند، منتهاي ماسو است. » (1)

پي‌نوشت‌:

1. تعليقه بر رساله ي قيصري، ص 95.

منبع مقاله :
يثربي، سيديحيي؛ (1392)، عرفان نظري ( تحقيقي در سير تکاملي و اصول و مسائل تصوف)، قم: مؤسسه بوستان کتاب، چاپ هشتم



 

 

تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
play_arrow
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم
play_arrow
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم
تصاویر از حمله پهپادی ایران به پایگاه آمریکا در کویت در جنگ رمضان + فیلم
play_arrow
تصاویر از حمله پهپادی ایران به پایگاه آمریکا در کویت در جنگ رمضان + فیلم
سرهنگ‌ تاجیک: آموزش «جان‌فدا» در ۱۰۰ میدان کشور برگزار می‌شود
play_arrow
سرهنگ‌ تاجیک: آموزش «جان‌فدا» در ۱۰۰ میدان کشور برگزار می‌شود
خنجر یمنی روی گلوی مزدوران سعودی
play_arrow
خنجر یمنی روی گلوی مزدوران سعودی
ما شاخ آمریکایی‌ها را خواهیم شکست
play_arrow
ما شاخ آمریکایی‌ها را خواهیم شکست
بازگشت رونالدینیو به فوتبال در ۴۶ سالگی؛ اسطوره برزیلی پس از ۱۱ سال دوباره به میدان رفت + فیلم
play_arrow
بازگشت رونالدینیو به فوتبال در ۴۶ سالگی؛ اسطوره برزیلی پس از ۱۱ سال دوباره به میدان رفت + فیلم
پیشنهادهای خارجی به امیرحسین زارع؛ از مرسدس‌بنز تا آپارتمان لوکس برای تغییر تابعیت + فیلم
play_arrow
پیشنهادهای خارجی به امیرحسین زارع؛ از مرسدس‌بنز تا آپارتمان لوکس برای تغییر تابعیت + فیلم
لایه‌های پنهان سفر رئیس موساد به آمریکا
play_arrow
لایه‌های پنهان سفر رئیس موساد به آمریکا
شهید محمود باقری: سید مجید موسوی شهید زنده است
play_arrow
شهید محمود باقری: سید مجید موسوی شهید زنده است
نگاهی به یک قرن مجاهدت مرحوم آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی
play_arrow
نگاهی به یک قرن مجاهدت مرحوم آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی
سخنرانی تاریخی آیت الله وحید خراسانی
play_arrow
سخنرانی تاریخی آیت الله وحید خراسانی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی