نهضت آزادي بخش الجزاير در ادب پارسي

در ژوئيه ي 1958 هنگامي که قيام دليرانه و با شکوه ملّت الجزاير و جنبش قهرمانان دست از جان شسته ي آن سامان گسترشي همه جانبه يافته بود، اين قصيده سروده شد و در چند روزنامه و مجلّه به طبع رسيد ( تيرماه 1337 ).
پنجشنبه، 2 بهمن 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
نهضت آزادي بخش الجزاير در ادب پارسي
نهضت آزادي بخش الجزاير در ادب پارسي

 

نويسنده: عبدالرّحيم ذاکر حسين




 

 

درود بر قيام الجزاير (1)

در ژوئيه ي 1958 هنگامي که قيام دليرانه و با شکوه ملّت الجزاير و جنبش قهرمانان دست از جان شسته ي آن سامان گسترشي همه جانبه يافته بود، اين قصيده سروده شد و در چند روزنامه و مجلّه به طبع رسيد ( تيرماه 1337 ).
آفرين اي الجزاير بر تو و مردان تو * * * بر تو و بر جانفشان مردان عالي شأن تو
گرد از دشمن برآري چون فراخيزي ز جاي * * * تا که ننشيند غبار ننگ، بر دامان تو
خانمان و دودمان گردد نگون خصم ترا * * * چون شرار انگيز گردد آتش طغيان تو
افتخار از توست کاندر مکتب آزادگي * * * مشق جانبازي کند هر طفل ابجد خوان تو
جزم شد عزم تو تا بنياد دشمن برکني * * * آفرين بر عزم جزم آهنين بنيان تو
خاک غم بر سر فشاند گرباد آسا حريف * * * چون برآيد گرد جنگ از عرصه ي جولان تو
مرگ را آسان شماري بهر آزادي از آنک * * * زندگي با قيد رقيّت (2) بود زندان تو
گرندار بمب آتش زا چه غم کز نارحق * * * کوره ي دل بس بود کانون نور افشان تو
تند باد قهر دشمن گر چه باشد سهمناک * * * لرزه افکن کي تواند گشت؟ در ارکان تو
از براي طرد آن کز خون تو نوشد شراب * * * رخ نتابي ور ببرّد او شريان تو
نوجوانانت همي ترک سرو سامان کنند * * * بهر دفع غول « استعمار » از سامان تو
شهسواران تو را نازم که هنگام نبرد * * * جان و سر برکف نهند و رخ سوي ميدان تو
نوجوانان تو را قربان که با شور و سرور * * * جان شيرين را کنند اندر غزا (3) قربان تو
خون احرار شريفت جوي ها راند به ملک * * * تا بروياند به گلزار شرف، ريحان تو
مادر ميهن تويي و پور استقلال جوي * * * چشم بر روي تو دارد گوش بر فرمان تو
خون دل خوردي که زايي شرزه شيران دلير * * * خون از آن جوشد به جاي شير در پستان تو
نقطه هاي اتّکايت شير مردان تو اند * * * کز مروّت سرنپيچند از خط پيمان تو
بر ( جميله ) (4) صد درود از ما که با خون جميل * * * گوهري تابنده شد بر تارک نسوان تو
شاد زي کز خون پاک رادمردان دلير * * * نخل آزادي برويد در سرابستان تو
شاد کردي روح ( عبدالقادر ) (5) از نهضت که باد * * * قدرت حيّ قدير، امروزه پشتيبان تو
مژده ي ( فتح قريب ) حلقه بکوبد بر سراي * * * چون بود ( نصر من الله ) زيور ايوان تو
پايداري ورز، تا با خواجگي گردي قرين * * * بندگي نبود سزاوار تو و اقران تو
در پناه رايت (6) اسلام پيروزي تراست * * * حافظ خلق رشيدت خالق سبحان تو
* * *
در شگفتم از « فرانس » آن مهدآزادي که چون * * * سيل خون جاري کند از راه بمباران تو
در شگفتم کز چه رو آن قوم آزادي پرست * * * مي پسند ذلّت و رقيّت و خذلان تو
داعيان حق و نصفت از چه با کبرپلنگ * * * گرگ خون آشام را مانند در عدوان تو
زاد بوم ( انقلابيون ) (7) چرا سازد عقيم * * * انقلاب خلق محنت ديده ي نالان تو
آن که از احسان تو پرورد، تن را سال ها * * * من ندانم کو چه خواهد بيش از اين از جان تو
از دنائت خوان يغما کردي سامان تو را * * * آن که نعمت خواره شد بس ماه و سال از خوان تو
بر شکم رگبار تيرت بست آن کو ساليان * * * بر سر خوان تو بودي لقمه خوار از نان تن
دل قوي دار و بزن چنگ اندر ايمان قويم (8) * * * کسر نيروي تو را اين بس بود جبران تو
در طريق حق ستاني با ظفر بادا قرين * * * کلک مشکين « اديب » و خنجر برّان تو

الجزاير پيروز (9)

اين قصيده به مناسبت پيروزي ملّت الجزاير در راه استقلال و آزادي در شهريور ماه 1340 سروده شد و در برخي از روزنامه ها و مجلّات نشر يافت.

امروز جمله ملّت اسلام شاکرست * * * شاکر ز فضل يار خداوند غافر است
امروز هر که پيرو کيش محمديست ( صلي الله عليه و آله و سلم ) * * * خرّم روان و سرخوش و آسوده خاطر است
ني ني به عالم بشريت بشارتي است * * * کز وي در اهتزاز مسلمان و کافر است
امروز در توالي اعصار وقعه خيز * * * روزي بلندمرتبه در عصرحاضر است
امروز روز فتح دليران شيردل * * * روز شکست مردم خونخوار و جابر (10) است
امروز روز چيرگي نور بر ظلام * * * روز تفوق صلحا بر اجامر (11) است
امرور روز نصرت آزادي و شرف * * * روز نجات مملکت « الجزاير » است
امروز خون پاک جوانان جنگجوي * * * جوشنده در عروق به خيل عساکر (12) است
امروز بس خطيب که بر خلق اين ديار * * * گوياي صد درود ز اوج منابر است
امروز بس دبير که با کلک حق نگار * * * برنامشان رقم زن تحسين وافر است
يک قوم رزم ديده پس از هفت سال و اند * * * امروز فاتح است و به فتحش مفاخر است
يک ملّت رشيد ز زنجير انقياد (13) * * * خوش وارهيده و بر اثر رشد قادر است
يک قوم رنجديده ز يوغ (14) ستمگران * * * گردن کشيده، شاد و سرفراز و شاکر است
باور نداشت کس که شود فاتح نبرد * * * خلق نوان (15) که ملعبه جور جائر است (16)
پيروزي قوي نه شکست است بر ضعيف * * * کاين اصل از اوايل وهم از اواخر است
نادر بود تفوّق لاغر به زورمند * * * وين برتري به صفحه ي دهر از مآثر است
راز چنين فتوح جز ايمان و رشد نيست * * * کز مؤمن رشيد به پيکار ظاهر است
جمعي که عزم و همّت ستوار باشدش * * * قادر به دفع دشمن جببار و قاهر است
يکرنگي و مقاومت قوم در قيام * * * بهر قوام ملّت و ملک از عناصر است
همدستي و مظاهرت (17) و اتّحاد قوم * * * شرط قيام و نهضت نيکو مظاهر است
اخلاص رهبران و تکاپوي رهروان * * * در هر قيام ضامن توفيق باهرست (18)
درک شهادت از پي آزادي وطن * * * در « الجزيره » ثبت به صدر شعائر است
مانا که بهرپاس وطن بذل مال و جان * * * رسم فحول (19) و شيوه ي خاص اکابرست
* * *
از نعش کشتگان وطن چشم مرد و زن * * * خود سال هاست ناظر خونين مناظر است
خونين زجسم سرد جوانان حريم کوي * * * رنگين ز خون گرم دليران معابر است
تبعيد و قتل و زجر و فراوان شکنجه ها * * * ديري است کز حريف درين خطّه داير است
لعنت به روح ( لشکر سرّي ) (20) که اين پليد * * * در قتل جمع، آمر ننگين اوامر است
بر روح پر فتوح شهيدان درود باد * * * کاين فتح را به ديده ي اميد ناظر است
زنده است ( الجزاير ) و خونين قيام او * * * کاين برترين حماسه ي نسل معاصر است
پيوسته اين حماسه ي نو را شکوه بخش * * * کلک « اديب » و طبع گهربار شاعر است

به مناسبت قهرماني هاي خلق الجزاير در نبرد با استعمارگران

شير جنگاور الجزاير (21)

خوشا خاک جان پرور الجزاير * * * خوشا مرز پُر گوهر الجزاير
خوشا سرزميني دليران و شيران * * * خوشا ملک پهناور الجزاير
زهي ارتش انقلابي ملّي * * * که تاجي بود بر سر الجزاير
زهي ملّت قهرمان برومند * * * زهي لشکر صفدر الجزاير
سلام فراوان درود پياپي * * * به مردان نام آور الجزاير
درود فراوان به روح شهيدان * * * به شيران جنگ آور الجزاير
به خاکي که مي پروراند جميله * * * که نامش بود زيور الجزاير
به ياد آر آنگه که غولان رهزن * * * گرفتند سرتاسر الجزاير
فکندند در بند آزادگان را * * * ربودند گنج و زر الجزاير
چو کفتارها و چو گرگ گرسنه * * * فتادند بر پيکر الجزاير
ولي زين ستم ها برآشفت ملّت * * * بجوشيد خون در سر الجزاير
برون آمد از آستين دست مردم * * * به پا خواست شير نر الجزاير
قيامي به پا شد به ضدّ پليدان * * * ز دهقان و برزيگر الجزاير
به نيروي ايمان و بازوي مردي * * * جهان گشت فرمانبر الجزاير
سرانجام غلتيد در چاه ذلّت * * * نگون خصم حيلت گر الجزاير
به زانو درآمد سرانجام دشمن * * * گريزان شد از کشور الجزاير
برون آمد از اين نبرد مقدّس * * * قرين ظفر لشکر الجزاير
درخت بلا و ستم ريشه کن شد * * * چو برزد بر او صرصر الجزاير
شجاعت، فضيلت، شهامت، حقيقت * * * در اين فتح بُد ياور الجزاير
کنون تاج پيروزي و سرفرازي * * * درخشان بود بر سر الجزاير
کنون بانگ شادي رسد تا به کيوان * * * ز هر کوي و بام و در الجزاير
کنون از مي افتخارات ملّي * * * لبالب بود ساغر الجزاير
کنون فکر آزاد مردان گيتي * * * زند دور بر محور الجزاير
کنون شعله ي انقلابات عالم * * * شود روشن از اخگر الجزاير
به زحمتکشان شور و الهام بخشد * * * جهاد جهان گستر الجزاير
سزد گر ستمکاره نابود گردد * * * ببيند چو کرّ و فرّ الجزاير
خدايا هميشه به گيتي بماند * * * بزرگي و جاه و فرّ الجزاير
شرف باد بر خلق پيروز و آزاد * * * ظفر باد بر کشور الجزاير

پي‌نوشت‌ها:

1. عبدالعلي اديب برومند، پيام آزادي، ص 57 - 61.
2. بندگي.
3. جنگ.
4. جميله بوپاشا يکي از شيرزنان مجاهد و سرسخت الجزاير است که براي کسب استقلال جانبازي هاي ستايش انگيز از خود نشان داد.
5. قهرمان ملّي الجزاير در جنگ ( 1832 – 1847 ) عليه فرانسويان بود که سال ها با رشادت و شجاعت شگفت آور خود فرانسويان را کوبيد و زيربار چيرگي استعمار نرفت. وي در سال 1883 در دمشق وفات يافت.
6. پرچم.
7. مقصود کساني هستند که انقلاب کبير فرانسه را برپا کردند.
8. استوار و پابرجا.
9. همان منبع، ص 67 – 71.
10. زورگو، ستمگر.
11. اجامر: هرزه کاران.
12. سپاهيان.
13. انقياد: بندگي.
14. چوبي که بر گردن گاو زراعي نهند.
15. مستمند و بينوا.
16. ستمگر.
17. همپشتي.
18. روشن.
19. مردان، بزرگان.
20. گروهي از سپاهيان خاص فرانسه که براي قلع و قمع استقلال طلبان الجزاير تعليم يافته بودند و با خونخوارگي و قساوت هر چه بيشتر با آزادي خواهان اين سامان روبرو مي شدند.
21. خسرو فرشيدورد، حماسه ي انقلاب، ص 90 – 92 تابستان 1341.

منبع مقاله :
ذاکرحسين، عبدالرحيم؛ (1379)، ادبيات ايران پيرامون استعمار و نهضت هاي آزادي بخش، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین