انگلستان به عنوان تنها قدرت در ایران

پایان جنگ جهانی اول نقطه ی عطفی در روابط انگلستان و روسیه ی شوروی پدید آورد. انگلستان پس از پیروزی، تنها کشوری بود که با وجود تحمل خسارات ناشی از درگیری در جنگ و عواقب اقتصادی و سیاسی از آن توانست موقعیت خویش را در خاورمیانه تقویت کند؛ چرا که در اروپا، آلمان مغلوب، از نظر اقتصادی و نظامی به کلی در هم شکسته بود
سه‌شنبه، 7 اسفند 1386
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
انگلستان به عنوان تنها قدرت در ایران
انگلستان به عنوان تنها قدرت در ایران
انگلستان به عنوان تنها قدرت در ایران
نویسنده: همایون الهی
منبع:اهمیت استراتژیکی ایران در جنگ جهانی دوم
پایان جنگ جهانی اول نقطه ی عطفی در روابط انگلستان و روسیه ی شوروی پدید آورد. انگلستان پس از پیروزی، تنها کشوری بود که با وجود تحمل خسارات ناشی از درگیری در جنگ و عواقب اقتصادی و سیاسی از آن توانست موقعیت خویش را در خاورمیانه تقویت کند؛ چرا که در اروپا، آلمان مغلوب، از نظر اقتصادی و نظامی به کلی در هم شکسته بود و در آسیا روسیه ی تزاری بعد از انقلاب اکتبر 1917م. «1296 ش.» دیگر به صورت رقیب خطرناک وجود خارجی نداشت. بدین ترتیب انگلستان به صورت تنها ابر قدرت فارغ از هر گونه رقابتی، زمینه را برای اجرای مقاصد استعماری خویش در خاورمیانه و به خصوص در ایران مناسب یافت. اکنون به نظر می رسید که موقع مناسب جهت جامه ی عمل پوشانیدن به نقشه ی لرد کرزون(1) فرا رسیده باشد. کرزون نقشه ی ایجاد یک امپراطور انگلستان را در سر می پروراند که از مدیترانه تا سنگاپور گسترش یافته باشد. در سلسله ممالکی که می بایستی بدین منظور زیر یوغ این امپراطوری درآیند ایران به عنوان مهم ترین و در عین حال نامطمئن ترین حلقه ی پیوند این ممالک فکر او را به خود مشغول کرده بود. در حالی که انگلستان توانسته بود عراق و فلسطین را بعد از جنگ به آسانی به چنگ آورد، ایران هنوز حلقه ی گمشده ی این زنجیر بود. به منظور تحت سلطه در آوردن کامل ایران سفیر انگلستان در عراق به نام سرپرسی کوکس(2) از بغداد به تهران فرستاده شد و این او بود که قرار داد نهم اوت 1919 م. «18 مرداد 1298 ش.» را طرح ریزی و به امضای دولت ایران رسانید «شخص مزبور در بین راه با شیخ خزعل قرار داد تحت الحمایگی امضاء نمود و خوزستان را که همه ی منابع عظیم نفتی ایران در آن قرار دارد، به صورت تحت الحمایه انگلستان و سرزمینی مستقل به رسمیت شناخت». طبق این قرار داد ایران از نظر نظامی، اقتصادی و سیاسی تحت کنترل کامل انگلستان قرار می گرفت و به طور خلاصه به صورت یک کشور مستعمره ی انگلستان در می آمد. طبق این قرار داد دولت انگلستان به خصوص در امور زیر اختیار تام می یافت:

1. مشاورانی برای وزارت خانه های مختلف انتخاب کند.
2. افسران لازم و تسلیحات نظامی مورد نیاز ارتش ایران را تهیه و یک کمیته ی نظامی، برای انجام رفورم در ارتش تشکیل دهد.
3. به دولت ایران در مورد توسعه ی راه ها کمک کند.
4. گمرک ایران را در اختیار بگیرد.

خوشبختانه به علت تأثیر مستقیم تحولات بین الملل بر اوضاع داخلی ایران و مخالفت آزادی خواهان، این قرار داد به تصویب مجلس نرسید و در نتیجه به اجرا گذارده نشد.

پی نوشت

1 . Lord Curzon لرد کرزون 1925 – 1859 م. «1304 – 1238 ش.» سیاستمدار انگلیسی که ضمن تصدی مقام های متعدد در مستعمره ی هندوستان در سال 1919م. «1298 ش.» وزیر امور خارجه ی انگلستان گردید.
2 . Sir Percy Cox



تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران