انگلستان به عنوان تنها قدرت در ایران

پایان جنگ جهانی اول نقطه ی عطفی در روابط انگلستان و روسیه ی شوروی پدید آورد. انگلستان پس از پیروزی، تنها کشوری بود که با وجود تحمل خسارات ناشی از درگیری در جنگ و عواقب اقتصادی و سیاسی از آن توانست موقعیت خویش را در خاورمیانه تقویت کند؛ چرا که در اروپا، آلمان مغلوب، از نظر اقتصادی و نظامی به کلی در هم شکسته بود
سه‌شنبه، 7 اسفند 1386
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
انگلستان به عنوان تنها قدرت در ایران
انگلستان به عنوان تنها قدرت در ایران
انگلستان به عنوان تنها قدرت در ایران
نویسنده: همایون الهی
منبع:اهمیت استراتژیکی ایران در جنگ جهانی دوم
پایان جنگ جهانی اول نقطه ی عطفی در روابط انگلستان و روسیه ی شوروی پدید آورد. انگلستان پس از پیروزی، تنها کشوری بود که با وجود تحمل خسارات ناشی از درگیری در جنگ و عواقب اقتصادی و سیاسی از آن توانست موقعیت خویش را در خاورمیانه تقویت کند؛ چرا که در اروپا، آلمان مغلوب، از نظر اقتصادی و نظامی به کلی در هم شکسته بود و در آسیا روسیه ی تزاری بعد از انقلاب اکتبر 1917م. «1296 ش.» دیگر به صورت رقیب خطرناک وجود خارجی نداشت. بدین ترتیب انگلستان به صورت تنها ابر قدرت فارغ از هر گونه رقابتی، زمینه را برای اجرای مقاصد استعماری خویش در خاورمیانه و به خصوص در ایران مناسب یافت. اکنون به نظر می رسید که موقع مناسب جهت جامه ی عمل پوشانیدن به نقشه ی لرد کرزون(1) فرا رسیده باشد. کرزون نقشه ی ایجاد یک امپراطور انگلستان را در سر می پروراند که از مدیترانه تا سنگاپور گسترش یافته باشد. در سلسله ممالکی که می بایستی بدین منظور زیر یوغ این امپراطوری درآیند ایران به عنوان مهم ترین و در عین حال نامطمئن ترین حلقه ی پیوند این ممالک فکر او را به خود مشغول کرده بود. در حالی که انگلستان توانسته بود عراق و فلسطین را بعد از جنگ به آسانی به چنگ آورد، ایران هنوز حلقه ی گمشده ی این زنجیر بود. به منظور تحت سلطه در آوردن کامل ایران سفیر انگلستان در عراق به نام سرپرسی کوکس(2) از بغداد به تهران فرستاده شد و این او بود که قرار داد نهم اوت 1919 م. «18 مرداد 1298 ش.» را طرح ریزی و به امضای دولت ایران رسانید «شخص مزبور در بین راه با شیخ خزعل قرار داد تحت الحمایگی امضاء نمود و خوزستان را که همه ی منابع عظیم نفتی ایران در آن قرار دارد، به صورت تحت الحمایه انگلستان و سرزمینی مستقل به رسمیت شناخت». طبق این قرار داد ایران از نظر نظامی، اقتصادی و سیاسی تحت کنترل کامل انگلستان قرار می گرفت و به طور خلاصه به صورت یک کشور مستعمره ی انگلستان در می آمد. طبق این قرار داد دولت انگلستان به خصوص در امور زیر اختیار تام می یافت:

1. مشاورانی برای وزارت خانه های مختلف انتخاب کند.
2. افسران لازم و تسلیحات نظامی مورد نیاز ارتش ایران را تهیه و یک کمیته ی نظامی، برای انجام رفورم در ارتش تشکیل دهد.
3. به دولت ایران در مورد توسعه ی راه ها کمک کند.
4. گمرک ایران را در اختیار بگیرد.

خوشبختانه به علت تأثیر مستقیم تحولات بین الملل بر اوضاع داخلی ایران و مخالفت آزادی خواهان، این قرار داد به تصویب مجلس نرسید و در نتیجه به اجرا گذارده نشد.

پی نوشت

1 . Lord Curzon لرد کرزون 1925 – 1859 م. «1304 – 1238 ش.» سیاستمدار انگلیسی که ضمن تصدی مقام های متعدد در مستعمره ی هندوستان در سال 1919م. «1298 ش.» وزیر امور خارجه ی انگلستان گردید.
2 . Sir Percy Cox



تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
ورود ترامپ به فیلیپین برای شرکت در نشست آسه‌آن + فیلم
play_arrow
ورود ترامپ به فیلیپین برای شرکت در نشست آسه‌آن + فیلم
آتش گرفتن یک نفتکش متخلف در سواحل عمان + فیلم
play_arrow
آتش گرفتن یک نفتکش متخلف در سواحل عمان + فیلم
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم + فیلم
ناگفته‌هایی از برنامه روزانه و ساده‌زیستی رهبر شهید انقلاب + فیلم
play_arrow
ناگفته‌هایی از برنامه روزانه و ساده‌زیستی رهبر شهید انقلاب + فیلم
لحظه برخورد تسبیح پرتاب‌شده به چشم پاپ در مراسم عشای ربانی در پرو + فیلم
play_arrow
لحظه برخورد تسبیح پرتاب‌شده به چشم پاپ در مراسم عشای ربانی در پرو + فیلم
روایت سیدمحمود علوی از لحظات تدفین رهبر انقلاب در حرم امام رضا (ع) + فیلم
play_arrow
روایت سیدمحمود علوی از لحظات تدفین رهبر انقلاب در حرم امام رضا (ع) + فیلم
سخنگوی ارتش: تنگه هرمز فقط با پذیرش شروط ۷ گانه ایران باز می‌شود + فیلم
play_arrow
سخنگوی ارتش: تنگه هرمز فقط با پذیرش شروط ۷ گانه ایران باز می‌شود + فیلم
لاوروف: آمریکایی‌ها جرئت جنگ با روسیه را ندارند + فیلم
play_arrow
لاوروف: آمریکایی‌ها جرئت جنگ با روسیه را ندارند + فیلم
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب