پُرسمان

این مفهوم به پیکربندی مفاهیم نظری پیش‌فرض گرفته شده در یک متن یا گفتمان اشاره می‌کند. پرسمان، «میدان» پرسش‌هایی را که می‌توان مطرح ساخت و شکل پاسخ‌های مورد قبول را تعریف می‌کند. پرسمان، همچنین، بعضی پرسش‌ها را
چهارشنبه، 16 دی 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
پُرسمان
پُرسمان

 

برگرداننده: حسن چاوشیان
ویراستار: محمد منصور هاشمی
مترجم: حسن چاوشیان

 

Problematic
این مفهوم به پیکربندی مفاهیم نظری پیش‌فرض گرفته شده در یک متن یا گفتمان اشاره می‌کند. پرسمان، «میدان» پرسش‌هایی را که می‌توان مطرح ساخت و شکل پاسخ‌های مورد قبول را تعریف می‌کند. پرسمان، همچنین، بعضی پرسش‌ها را حذف می‌کند، بعضی مسئله‌ها را غیرقابل اندیشیدن و بعضی اشیاء و امور را «نامرئی» می‌سازد. این مفهوم در دهه‌ی 1940 در آثار مورخ و فیلسوف علم فرانسوی گاستون باشلار معرفی شد. در آثار باشلار، این مفهوم برای مقابله با دیدگاه رایج به مفاهیم علمی و مصداق‌های واقعی - دنیایی آن‌ها به کار می‌رفت. از نظر باشلار، معنای دقیق مفاهیم علمی از جایگاه آن‌ها در یک کلیت ساخت‌یافته‌ی نظری به دست می‌آید، و پیشرفت‌های علمی به شکل تجدید سازمان بنیادی پرسمان‌های نظری اتفاق می‌افتد.
این مفهوم در بحث و جدل‌های اجتماعی و سیاسی دهه‌ی 1960 و دهه‌ی 1970، و به دلیل استفاده‌ی لویی آلتوسر، فیلسوف مارکسیست فرانسوی، رواج گسترده‌ای پیدا کرد. آلتوسر از شباهت‌های مفهوم پرسمان با رهیافت‌های ساختارگرایانه که به‌تازگی در زبان‌شناسی و روان‌کاوی رواج یافته بود نهایت استفاده را کرد. در آثار آلتوسر، کاربرد اصلی این مفهوم برای دستیابی به دوره‌بندی نوشته‌های مارکس براساس دگرگونی‌های اساسی در پرسمان‌های آن‌ها است. محور این دوره‌بنی تقابل میان پرسمان «انسان‌گرایانه‌ی» نوشته‌های اولیه‌ی مارکس و پرسمان «علمی» ماده‌گرایی تاریخی است که از 1845 به بعد شکل گرفت. تناظرهای لفظی بین متون اول و آخر مارکس را می‌توان با این فرضیه‌ی «گسست معرفت‌شناختی» آشتی داد به این شرط که در مورد آن‌ها «قرائت عارضه‌شناسانه» به کار گرفته شود: «سطح» تجربی یک متن نمی‌تواند پرسمان آن را به فوریت آشکار کند. باید کار نظری (به صورت پژوهش روان‌کاوانه) انجام گیرد تا مؤلفه‌های نظری بنیادی و غالباً متناقض متن‌ها برملا شود. آلتوسر و همفکران او همچنین مفهوم پرسمان را برای بازنمایی ساختار منطقی نقد مارکس از اقتصاد سیاسی کلاسیک در سرمایه به کار گرفتند.
منبع مقاله :
آوتوِیت، ویلیام. باتامور، تام؛ (1392)، فرهنگ علوم‌اجتماعی قرن بیستم، ترجمه‌ی حسن چاوشیان، تهران: نشر نی، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد