سنگ مافیک در مقایسه با سنگ فلسیک

طبقه بندی سنگها، مواد معدنی و ماگما برحسب مقدار سیلسیم موجود در آنها، آنها را به عنوان سنگهای مافیک و یا فلسیک تعریف می‌کند. در این مقاله در مورد طبقه بندی زمین شناسی مافیک در مقایسه با فلسیک بیشتر خواهید دانست.
پنجشنبه، 8 بهمن 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
سنگ مافیک در مقایسه با سنگ فلسیک
سنگ مافیک در مقایسه با سنگ فلسیک

 

مترجم : بهروزی
منبع : راسخون



 

طبقه بندی سنگها، مواد معدنی و ماگما برحسب مقدار سیلسیم موجود در آنها، آنها را به عنوان سنگهای مافیک و یا فلسیک تعریف می‌کند. در این مقاله در مورد طبقه بندی زمین شناسی مافیک در مقایسه با فلسیک بیشتر خواهید دانست.

هرات خیبر :

این منطقه آتش فشانی در عربستان سعودی به خوبی تفاوت بین سنگ فلسیک به رنگ روشن و سنگ مافیک تیره رنگ را نشان می‌دهد. آتش فشان‌ها صرفاً کوههای گدازه‌ای نیستند. آنها هم چنین منبع سیالیت ماگما به صورت خیلی مداوم و عظیم را شکل می‌دهند که تکه‌های بزرگی از فلات‌های کوهستانی و پوشش‌های آتش فشانی را روی کره‌ی زمین شکل داده‌اند. خواص این آتش فشان‌ها، ویژگی‌هایی مثل دما، مقدار خاکستر، ترکیب شیمیایی عناصر موجود در ماگما و غیره، شکل و یا فرم شکل گیری‌های آتش فشانی را به هنگام انجماد مشخص می‌کنند.
سنگ‌های آتش فشانی اولین شکل گیری‌هایی بودند که مورد مطالعه قرار گرفتند تا واقعیت‌های زمین شناسی جدید را برملا و آشکار کنند. کلمات مافیک و فلسیک اغلب اوقات در زمینه سنگ‌های آذرین مورد استفاده قرار می‌گیرند. آنها در مورد ترکیب شیمیایی انواع مختلف سنگها اطلاع می‌دهند. طبقه بندی به مافیک و فلسیک برحسب مینرولوژی، به عنوان الگوی اولیه طبقه بندی سنگها پذیرفته شده است.

تفاوت بین سنگهای مافیک و فلسیک :

سنگ‌های آذرین به طور عمده شامل 12 نوع اکسید هستند. طبقه بندی بر حسب مقدار سیلسیم صورت گرفته است چون سیلسیم معمولاً به وفور در تمام اکسیدها موجود است. بنابراین، سنگها به اولترا مافیک، مافیک، میانی و فلسیک تقسیم می‌شوند. این یک ترتیب است که افزایش مقدار سیلسیم را نشان می‌دهد. سنگهای مافیک بین 45 تا 55 درصد سیلسیم دارند در حالی که سنگهای فلسیک بیش از 65 درصد سیلسیم دارند که بالاترین مقدار سیلسیم در بین انواع سنگها است. به خاطر رنگ مواد معدنی شکل گرفته در آنها، سنگها یا روشن هستند و یا تیره. چون سیلیکات‌های غنی از آهن به طور نرمال رنگ تیره‌ای دارند سنگهای مافیک نیز تیره رنگ هستند.

تعریف :

مافیک :

این مربوط به مشخص کردن و یا شامل شدن گروهی از مواد معدنی تیره رنگ عمدتاً فرو مغناطیسی نظیر پیروکسین و اولیوین است.
کلمه‌ی مافیک از "ما" برای منیزیم و "ف" برای فروم و یا لاتین آهن گرفته شده است. سنگهای مافیک رنگ تیره‌ای دارند. سنگهای مافیک رایج شامل بازالت، دولریت و گابرو هستند.

فلسیک :

این مربوط به و یا مشخص کردن گروهی از مواد معدنی به رنگ روشن شامل فلدسپار، فلدسپاتوئید، کوارتز و مسکوویت است.
آن هم چنین به نام حفظی مشهور است که ترکیبی از "ف" برای فلدسپار، "ل" برای لناد و یا فلدسپاتوئید و "س" برای سیلسیم است. سنگهای فلسیک رنگ روشنی دارند. سنگهای فلسیک رایج شامل گرانیت، رئولیت و داسیت هستند.

وزن مخصوص :

نسبت چگالی ماده‌ای به چگالی استاندارد وزن مخصوص است. آن معمولاً آب برای مایع و یا جامد و هوا برای گاز است.
مافیک : وزن مخصوص کمتر از 3 است.
فلسیک : وزن مخصوص بیشتر از 3 است.

لیست مواد معدنی مافیک و فلسیک :

مافیک : اولیوین، آمفیبول، پیروکسین و بایوتیت
فلسیک : کوارتز، مسکوویت میکا، اورتوکلاز و فلدسپارهای پلاگیوکلاز غنی از سدیم

سیالیت گدازه :

ویسکوزیته یکی از ویژگی‌های اصلی این نوع گدازه‌ها است. آن به طور ساده، معیار اندازه گیری سازگاری ماده است و به عنوان توانایی ماده برای مقاومت در برابر شارش تعریف می‌شود.
مافیک : با مقدار آهن و منیزیم خیلی بالا، گدازه‌ی مافیکی می‌تواند شدیداً داغ و در حدود 950 درجه سانتی گراد و یا بیشتر باشد. به خاطر این دماهای بالا، ویسکوزیته معمولاً نسبت به گدازه‌ی فلسیکی پایین‌تر است. گدازه‌ی مافیک منجر به فوران‌های آتش فشانی ضعیف‌تر می‌شود. آتش فشان‌ها به اندازه‌ی فوران‌هایی که از گدازه‌ی فلسیکی بیرون می‌آیند، انفجاری و یا مخرب نیستند. گدازه‌ی بازالت با پوشش‌های آتش فشانی کم ارتفاع مرتبط است.
فلسیک : بیشتر گدازه‌های فلسیکی ویسکوزیته‌ی بالایی دارند. آن ترکیب بالایی از سیلسیم، آلومینیوم، پتاسیم، سدیم و کلسیم را شامل می‌شود. دماها در حدود 650 تا 750 درجه سانتی گراد هستند. آن عموماً منجر به شکل گیری ژئولوژیکی تیغ‌ها و یا گنبدهای گدازه‌ای می‌شود. ماگمای فلسیکی به هنگام سرد شدن فلدسپار و کوارتز را شکل می‌دهد.

فوران‌ها :

ماگمای آتش فشانی با دماهای شدیداً بالا، گازهای حل شده را تشکیل می‌دهد. وقتی این گازها آزاد می‌شوند، حباب‌ها شکل می‌گیرند. فرآیند تشکیل حباب به نام تاول زدن معروف است. به حباب‌های منجمد شده در سنگها تاول گفته می‌شود. مقدار گازهای حل شده در ماگما شدت انفجار فوران‌ها را مشخص می‌کند. اما ویسکوزیته ماگما نیز تعیین می‌کند که آیا فوران، انفجاری خواهد بود یا نه.
بازالت با ماگمایی با ویسکوزیته پایین، فرار راحت گازها را به سطح فراهم می‌کند. در مقابل، ماگمای ویسکوز مانع حرکت حباب‌های گاز به سمت بالا خواهد شد و فشار روی محفظه‌ی ماگما را افزایش خواهد داد. در نتیجه این امر موجب دفع انفجاری سریع حباب‌های گاز خواهد شد.
بنابراین، فوران‌های غیر انفجاری عموماً با سنگ مافیک و یا بازالت مرتبط هستند. از طرف دیگر، فوران‌های انفجاری برای سنگ‌های نوع فلسیک و یا رئولیت معمول هستند. به هر حال، استثناهایی برای این قانون وجود دارند؛ وقتی گدازه‌ی فلسیکی بدون گاز در سطح منفجر می‌شود آن غیر انفجاری است در حالی که برخی فوران‌های هیدرو – آتش فشانی با ماگمای مافیکی انفجاری هستند.

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم