بیماری‌های ناشی از استرس

تعداد بیماری‌های ناشی از استرس یا فشار روانی روز به روز در حال افزایش است. به منظور اطلاع از برخی بیماری‌ها‌ و اختلالات شایع ناشی از استرس، مقاله پیش‌ِ رو را بخوانید.
قطعاً! پدیده استرس به طور کامل، یا به عبارت دیگر، طریق و گونه‌ای که به شرایط استرس‌زا واکنش نشان می‌دهیم، گذشته از پریشانی که برای ذهن بوجود می‌آورد، فشار بسیار زیادی را بر روی تمام اندام‌های بیولوژیکی وارد می‌سازد. استرس نشانه‌های خود را درست از دستگاه عصبی و اندامهای حیاتی گرفته تا دستگاه پوششی بدن در قسمت بیرونی برای کسانی که به طور خودخواسته قربانی آن می‌شوند، برجای می‌گذارد. البته می‌دانید که، اثرات روانی و جسمی که در مواجه با شرایط استرس‌زا تجربه می‌کنیم، چیزی جز پاسخ ما به چنین وضعیتی، که یک محرک خارجی است، نمی‌باشد. در حالی که ممکن است قادر نباشیم کنترل کاملی بر روی تمام انواع محرک‌های خارجی داشته باشیم، اما چگونگی پاسخ به آنها همواره دست خودمان است. آیا جمله‌ی پیتر پارکر در مرد عنکبوتی 3 که گفت « ما همیشه یک انتخاب داریم» را به خاطر می‌آورید؟ خوب بایستی گفت که او یک ذره هم مبالغه نکرده بود! اکنون پیش از آنکه من را به عنوان یک موعظه گر کنار بگذارید، اجازه دهید از آن گذشته و نگاهی به برخی بیماری‌هایی بیاندازیم که توسط استرس بوجود می‌آیند.

بیماریهای ناشی از استرس چه بیماری‌هایی هستند؟

با مباحث زیادی که در مورد بیماری‌های مرتبط با استرس در روزنامه‌ها، مجلات، تلویزیون و اینترنت دیده می‌شود، جای تعجب نیست که بسیاری از ما از اثرات طولانی مدت استرس بر بدن و ذهن نسبتاً آگاه می‌باشیم. در حالی که تقریباً تمامی اندام‌ها و فرآیندهای فیزیولوژیکی بدن اثرات منفی استرس را متحمل می‌شوند، اندام‌ها و دستگاه‌های بیولوژیکی که بیشترین ضربه را از آن می‌خورند، دستگاه قلبی عروقی، دستگاه عصبی و دستگاه غدد درون ریز می‌باشند. تمام این سه دستگاه بسیار به یکدیگر مرتبط بوده و هر چیزی که یکی از آنها را تحت تأثیر قرار دهد، قطعاً دو دستگاه دیگر نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند. در این بخش چند بیماری و اختلال شایع که این سه دستگاه را در نتیجه‌ی فرسودگی زیستی ناشی از پاسخ و واکنش نادرست به محرک‌های استرس‌زا تحت تأثیر قرار می‌دهند، آورده شده است.

بیماریهای قلبی و عروقی شایع ناشی از استرس

• فشار خون بالا
• سکته قلبی (حمله قلبی)
• کلسترول خون بالا
• آنوریسم بطنی
• تپش قلب
• دیس ریتمی قلبی
• بیماری‌های ایسکمیک قلب
• گردش خون ضعیف

اختلالات روانی عصبی متداول ناشی از استرس

• اضطراب
• وحشتزدگی
• افسردگی
• تغییر حالات خلق و خوی
• سکته مغزی
• روان رنجوری
• سردرد (می‌تواند عصبی و همچنین عروقی مانند میگرن باشد)
• اختلالات اشتها
• اعتیاد دارویی و سوء مصرف مواد (به خصوص مربوط به مواد روانگردان، داروهای ضد افسردگی و آرام بخش)

اختلالات سیستم غدد ناشی از استرس

• عدم تعادل هورمونی
• سردردهای هورمونی
• نوسانات خلقی مکرر و بیمارگونه
• بیماری‌های متابولیک ناشی از عدم تعادل هورمونی (مانند دیابت)
• اختلالات تیروئیدی
• اختلال عملکرد جنسی (و امکان ناباروری)
• هیپوگلیسمی (کم شدن قند خون)
• قاعدگی نامنظم و کیست‌های تخمدان (در زنان)
• ناتوانی جنسی و اختلال نعوظ (در مردان)
• آکنه و جوش

سایر بیماری‌های ناشی از استرس

• بیماری‌های پوستی مانند اگزما، پسوریازیس، کهیر، بثورات، و غیره
• انواع مختلفی از سرطانها و تومورها
• اعتیاد به نوشیدن الکل
• آسم
• خستگی مزمن
• فشارهای عصبی و عضلانی
• سندرم روده تحریک پذیر
• اختلالات دستگاه گوارش (اسیدیته، سوء هاضمه، و غیره)
• چاقی (به علت پرخوری و کند شدن سوخت و ساز بدن)
• زخم گوارشی
• آلرژی و شیوع بیماریهای مشابه
• عفونت‌های ویروسی و باکتریایی (سرماخوردگی، آنفولانزا، و غیره)
• بیماریهای تنفسی
• گرفتگی عضلانی
• سندرم استرس پی در پی
• اختلال فشار روانی پس آسیبی (در موارد بسیار شدید)
بسیاری از بیماری‌هایی که با استرس بوجود می‌آیند، چیزی جز اختلالات سیستم ایمنی و سوخت و ساز بدن نیستند که منجر به اختلالات و بیماری‌های سیستم‌های فیزیولوژیکی و اندامی مختلف دیگر می‌شوند. بسیاری از عفونت‌ها و عوامل بیماری‌زا فرصت حمله به بدنِ تحت استرس را خواهند داشت به این دلیل که به هنگامی که فرد تحت استرس یا فشار روانی زیادی است، سیستم دفاعی بدن پایین می‌باشد. می‌دانید که استرس اغلب منجر به عادات ناسالمی مانند جا انداختن وعده‌های غذایی، خوردن غذاهای ناسالم، بیدار ماندن تا دیر وقت و غیره می‌شود که، روند طبیعی متابولیکی بدن را کاملاً ویران می‌سازند. این به نوبه‌ی خود، سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌سازد، به این دلیل که بدن نه مقدار کافی مواد مغذی دریافت می‌کند و نه استراحت کافی خواهد داشت تا بدین وسیله بتواند بافت‌های آسیب دیده را ترمیم ساخته و سلولهای تحلیل رفته را با یک آهنگ یا شیوه‌ی سالم جایگزین سازد. تمام این موارد در را بر روی تعداد زیادی بیماری و عفونت جهت سکنی گزیدن در درون بدن و تضعیف ساختن بیشتر آن باز می‌گذارد.