سیری در اندیشه عرفانی امام خمینی (ره)

علی (ع) معجزه‌ی بزرگ الهی

در آثار عرفانی امام خمینی از وجود مقدس امیرمؤمنان به «معجزه‌ی الهی» یاد شده و بر این نکته تأکید شده است که به دلیل وجود اعجازگونه‌ی آن حضرت، با وجود تمام آنچه درباره او گفته شده، حقیقت آن حضرت همچنان ناشناخته باقی مانده
پنجشنبه، 11 شهريور 1395
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
علی (ع) معجزه‌ی بزرگ الهی
علی (ع) معجزه‌ی بزرگ الهی

 

نویسنده: محمد امین صادقی ارزگانی





 
 سیری در اندیشه عرفانی امام خمینی (ره)
در آثار عرفانی امام خمینی از وجود مقدس امیرمؤمنان به «معجزه‌ی الهی» یاد شده و بر این نکته تأکید شده است که به دلیل وجود اعجازگونه‌ی آن حضرت، با وجود تمام آنچه درباره او گفته شده، حقیقت آن حضرت همچنان ناشناخته باقی مانده است. حضرت امام در این باره می‌فرماید:
"درباره حضرت امیر - سلام الله علیه - این قدر گفته شده است و نوشته شده است و باز هم حقش ادا نشده است؛ یعنی این «معجزه‌ی الهی» تاکنون معلوم نشده است... این موجود یک اعجازی است که نمی‌شود در اطراف او آنچه هست صحبت کرد؛ هر کس به اندازه‌ی فهم خودش و به اندازه‌ی نظری که دارد، در این باب صحبت کرده است و حضرت غیر از این معانی است...، تاکنون آن بُعدی که ایشان دارند، آن بُعد معنوی‌ای که ایشان دارند، برای کسی کشف نشده است، مگر برای اشخاصی که همطراز او هستند. (1)"
مسأ‌له ناشناخته ماندن آن حضرت، در شمار حقایقی است که در آموزه‌های دینی و مبانی عرفانی مطرح شده و در عرفان امام خمینی با فروغ بیشتری جلوه کرده است. در زیارت مخصوص امیرمؤمنان در شب مبعث رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) از آن حضرت به «شمشیر نبوت» و «معجزه‌ی رسالت» یاد شده و آمده است:
«اللهم صل علی محمد و آل محمد، و صلّ علی عبدک أمیرالمؤمنین و وصیّ رسلک الذی جعلته سیفاً لنبوته و معجزاً لرسالته»؛ (2) خداوندا درود فرست بر محمد و آل او و درود فرست بر بنده‌ات امیرمؤمنان و جانشین رسولت؛ آن رادمردی که قرار دادی او را شمشیری برای نبوت او و معجزه‌ای برای رسالتش.
وجود امیرمؤمنان را غیر از انسان کامل، کسی نمی‌تواند بشناسد؛ پیامبر اکرم خطاب به علی (علیه‌السلام) فرمود:
«یا علیٌ ما عرفک حق معرفتک غیر الله و غیری»؛ (3)‌ ای علی، آن‌گونه که شایسته‌ی تواست، کسی تو را نشناخته است، مگر خداوند و من.
در روایت دیگری رسول خدا خطاب به علی (علیه‌السلام) فرمود:
«ما عرفک یا علی حق معرفتک إلا الله و أنا»؛ (4)‌ای علی، آن‌گونه که سزاوار است تو را غیر از خدا و غیر از من کسی نشناخته است.
این عدم شناخت به دلیل گستره‌ی وجودی آن حضرت است که اولاً دستیابی به آن آسان نیست؛ ثانیاً اگر هم کسی غیر از انسان کامل بتواند همه ابعاد وجودی امیرمؤمنان را بشناسد، بازگو کردن آن، غلوّ و زیاده‌گویی تلقی خواهد شد؛ در حالی که توصیف حضرت امیر توسط معصوم، گذشته از آن که از روی شناخت کامل است، جای هیچ‌گونه شائبه‌ای را هم باقی نمی‌گذارد. همین امر سخن گفتن درباره علی (علیه‌السلام) را دشوار کرده است؛ جاحظ می‌گوید: من از نظام شنیدم که می‌گفت:
"سخن گفتن درباره‌ی علی بن ابی‌طالب دشوار و محنت‌زا است؛ زیرا اگر گوینده حق او را وفا و ادا کند، غلوّ کرده است، و اگر از حق او بکاهد، جفا کرده است؛ هسته‌ی مرکزی متوسط بین وفا و جفا، دقیق و تیز است و دسترسی به آن جز برای حاذق ذکیّ سخت خواهد بود. (5)"
در آموزه‌های عرفانی درباره وجود اعجازگونه‌ی امیرمؤمنان مطالب فراوانی آمده است که به نقل کلام نغزی از عطار نیشابوری اکتفا می‌شود:

 

تویی عصمت تویی رحمت تویی نعمت *** تویی اندر حقیقت دین و ملت
تویی اول تو هم آخر تویی سرور *** تویی ظاهر تویی باطن تویی مظهر
تویی آدم تویی شیث و تویی نوح *** تو ابراهیم و تو موسی و تو روح
تو را می‌خواند آدم هم به آغاز *** رسید او را بهشت و نعمت و ناز
خلیل الله تو را چون خواند از جان *** شد آتش بر وجود او گلستان
تو را می‌خواند هم موسی عمران *** مظفر گشت بر فرعون و هامان
تو را عیسی مریم بود بنده *** به نامت مرده را می‌کرد زنده
محمد هم به نامت شد مظفر *** به عالم بر تمامی اهل کافر
سلیمان یافت از تو حشمت و جاه *** به فرمانش زماهی بود تا ماه
تویی در دل تو اندر دیده بینش *** زنور تو مدار آفرینش
گهی با یوسف مصری به چاهی *** گهی در مصر عزت پادشاهی
گهی طفلی و گاهی چون جوانی *** گهی پنهان شوی گاهی عیانی
به ظاهر گه به روم و گه به چینی *** به باطن در همه روی زمینی (6)

پی‌نوشت‌ها:

1. صحیفه امام، ج 20، ص 222-223.
2. مصباح الزائر، ص 179.
3. مناقب آل ابی‌طالب، ج 3، ص 267.
4. ارشاد القلوب، ج 2، ص 10.
5. ر.ک: الامالی (طوسی)، ص 588؛ مناقب آل ابی‌طالب، ج 3، ص 214.
6. پندنامه و بی‌سرنامه، ص 138.

منبع مقاله:
صادقی ارزگانی، محمد امین، (1387) سیمای اهل بیت (ع) در عرفان امام خمینی (ره)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، چاپ اول.



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم