تاریخچه تاسیس مجلس شورا در ایران

ریشه مجلس در ایران به انقلاب مشروطه باز می‏گردد.رهبران ائتلاف ضد شاه در انقلاب مشروطه در سه نقطه اشتراک نظر داشتند، اول آنکه استقراض خارجی ممنوع گردیده و از اعطای هر گونه امتیازی به خارجیان خودداری‏شود.دوم آنکه نهادی بوجود آید تا دربار و شاه را محدود نموده و قدرت آنان را کنترل نماید.این تقاضا بعدا به تاسیس مجلس شورای ملی انجامید و سوم که بیشتر مورد تقاضای رهبران روحانی انقلاب بود آنکه قرآن و قوانین اسلامی اساس و شالوده جامعه قرار گیرد که این کار
جمعه، 8 آذر 1387
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
تاریخچه تاسیس مجلس شورا در ایران
تاریخچه تاسیس مجلس شورا در ایران
تاریخچه تاسیس مجلس شورا در ایران

برگرفته ازمجموعه مقالات انقلاب اسلامی و ریشه‏های آن

ریشه مجلس در ایران به انقلاب مشروطه باز می‏گردد.رهبران ائتلاف ضد شاه در انقلاب مشروطه در سه نقطه اشتراک نظر داشتند، اول آنکه استقراض خارجی ممنوع گردیده و از اعطای هر گونه امتیازی به خارجیان خودداری‏شود.دوم آنکه نهادی بوجود آید تا دربار و شاه را محدود نموده و قدرت آنان را کنترل نماید.این تقاضا بعدا به تاسیس مجلس شورای ملی انجامید و سوم که بیشتر مورد تقاضای رهبران روحانی انقلاب بود آنکه قرآن و قوانین اسلامی اساس و شالوده جامعه قرار گیرد که این کار را می‏بایست پنج مجتهد طراز اول در آن زمان به این ترتیب انجام دهند که قوانین مصوب مجلس را با قوانین شرع تطبیق نموده، در صورت تصویب قانونی مغایر با شرع مقدس، آن را از اعتبار می‏انداختند. (1) به این ترتیب بود که سنت دینی خود را با جریان و فرآیند توسعه سیاسی تطبیق داد.می‏دانیم که طبق سنت‏های دینی قوانین موضوعه، قابل قبول نبوده بلکه تنها قوانین الهی است که می‏تواند جامعه را به خیر و صلاح رهنمون سازد.اما در انقلاب مشروطه با توجه به حضور تعدادی مجتهد در مجلس در این نظر بازنگری مشاهده شد.به این ترتیب که عده‏ای از علما چنین نظر دادند که با وجود پنج تن از مجتهدان طراز اول در مجلس که کار بررسی انطباق قوانین موضوعه مجلس را با قوانین اسلام به عهده دارند، هیچ اشکالی ندارد که مجلس به وضع قوانین عرفی بپردازد. (2)
در دوره حکومت ملی دکتر مصدق، «مجلس‏» به عنوان یک نهاد قانونگذاری، از سوی دین پذیرفته شده است، بطوری که آیة الله کاشانی خود برای مدتی به ریاست مجلس رسید و معتقد بود قانونگذاری اگر با شریعت وفق داشته باشد امری مجاز است. (3)
مجلس، بعد از انقلاب اسلامی اهمیت از دست رفته خویش را بار دیگر به دست آورد.باز به این شرط که قوانین مصوب آن با شرع مقدس مغایرتی نداشته باشد، مورد تایید قرار گرفت.امام خمینی (ره) در این زمینه می‏گویند:
«مجلس شورای اسلامی مجلس مشورت است.مجلسی است که باید متفکران و آقایان، مسائلی را که ما یحتاج ملت و کشور است در میان بگذارند و با هم مشورت کنند..» . (4)
«الآن هم مجلس باید قدمهای بلندتری بردارد و لوایحی که عرضه می‏شود یاخودش قوانین می‏خواهد بگذارند هر چه بیشتر سرعت‏بدهند و اسلامی بودنش صد در صد باشد.اگر یک قانون، یک پیشنهاد، یک لایحه درش یک نکته غیر اسلامی باشد، این در نظر اسلام و خدای تبارک و تعالی مردود است‏» . (5)
اما نکته قابل توجه آنکه امام خمینی (ره) تشخیص ضرورت برای عناوین ثانویه احکام اسلامی را به مجلس واگذارد که این نشانه اعتقاد عمیق امام به مجلس است. (6)
خلاصه بحث فوق آنکه اکثریت روحانیون در زمان مشروطه مجلس را مورد تصویب قرار دادند، منتها به شرط آنکه قوانینش مخالفتی با شرع نداشته باشد و این تطبیقی بود که دین با فرآیند توسعه سیاسی پیدا کرد.

پي نوشت :

1- ریچارد کاتم، ناسیونالیسم در ایران، ترجمه احمد تدین، کویر، تهران، 1371، صص 177- 172.
2- همان.
3- همان، ص 185.
4- نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی، روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، از بیانات امام خمینی (ره) مورخ 5/3/59، ص 28.
5- همان، از بیانات امام خمینی (ره) مورخ 12/3/1361، ص 22.
6- همان، ص 169.

منبع: پایگاه حوزه

تصاوير زيبا و مرتبط با اين مقاله


تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین