معالجه بد اخلاقي

هان اي عزيز! از خواب بيدار شو. از غفلت، تنبّه پيدا كن و دامن همت به كمر زن و تا وقت است فرصت را غنيمت بشمار. تا عمر باقي است و قواي تو در تحت تصرف تو است و جواني برقرار است و اخلاق فاسده بر تو غالب نشده و ملكات رذيله بر تو چيره نگرديده، چاره‌اي كن و دوايي براي رفع اخلاق فاسده و قبيحه پيدا نما و راهي براي اطفاء نائرة شهوت و غضب بجوي.
بهترين علاج‌ها كه علماي اخلاق و اهل سلوك فرموده‌اند، آن است كه هر يك از اين ملكات زشت را كه در خود مي‌بيني، در نظر بگيري و بر خلاف آن، تا چندي، مردانه، قيام و اقدام كني و همت بگماري تا بر خلاف نفس و بر ضدّ خواهش آن رذيله، رفتار كني و از خداي تعالي، در هر حال، توفيق طلب نمايي كه به تو اعانت كند در اين مجاهده. بي‌شك، پس از مدت قليلي، آن خلق زشت، رفع خواهد گشت و شيطان و جنودش از اين سنگر، فرار خواهند كرد و جنود رحماني به جاي آن‌ها، قرار خواهند گرفت.
يكي از ذمائم اخلاق، كه از اسباب هلاكت انسان است و موجب فشار قبر، و انسان را در دو دنيا معذب مي‌دارد، بد خُلقي است؛ كه زاييدة غضب و شهوت است. اگر انسان مجاهد، مدتي در صدد برآيد كه به هنگام پيش‌آمد ناملايمتي، اگر آتش غضب، شعله‌ور ‌شد و بناي سوزاندن باطن را گذارد و او را به ناسزا گفتن و بدگويي كردن، دعوت نمود، بر خلاف او اقدام كند و عاقبت بد و نتيجة زشت اين خُلق را ياد بياورد و در عوض، ملايمت به خرج دهد و در باطن، شيطان را لعن كند و از او به خدا پناه ببرد، آن خُلق، به كلي عوض شده و خُلق نيكو در باطن مملكتش منزل مي‌كند.
پناه مي‌برم به خداي تعالي از غضب؛ كه در يك آن، انسان را در دو دنيا هلاك مي‌كند. چه بسا در حالت غضب، قتل نفسي رخ دهد و يا انسان در آن حال، به نواميس الهيه ناسزا بگويد؛ چنان‌چه ديده‌ايم مردم را؛ كه در حال غضب، كفر گفته‌اند و مرتد شده‌اند.
حكما فرموده‌اند كه «كشتي بي ناخدا كه در موج‌هاي سخت دريا گرفتار شود، به نجات نزديك‌تر است، از انسان در حال غضب». خدا نكند كه حرف بعضي از اهل علم و مدعي مكاشفه، درست باشد؛ كه مي‌‌گويند: «براي من در يكي از مكاشفات، كشف شد كه تخاصم اهل نار، مجادلة اهل علم و حديث است».
منبع: چهل حديث، امام خمینی(رحمت الله علیه)

---

تصاوير زيبا و مرتبط با اين مقاله