فابلیو

Fabliau

فابلیو داستان‌های کوتاه، خنده‌آور، مستهجن و منظومی بود که از اواخر قرن دوازده میلادی تا قرن چهاردهم در فرانسه متداول شد. هدف از نگارش این نوع داستان‌ها سرگرمی بود. اولین نمونه‌های فابلیو مثنوی‌هایی هشت‌هجایی بود که از 300 تا 400 بیت داشت. بعدها شکل منثور فابلیو در داستان‌های کانتربری جفری چاسر و دکامرون جووانی بوکاجو راه یافت. دکامرون واژه‌ای یونانی است که معنی ده می‌دهد. چرا که راوی صد داستان دکامرون، ده زنی هستند که برای فرار از طاعون به بیرون شهر گریخته‌اند. پروفسور داگلاس فابلیو را این گونه توصیف می‌کند: «داستان کوتاهی که پهنای آن از طولش بیش‌تر است.»
جمع واژه‌ی فرانسوی فابلیو، Fabliaux یا Fableaux است و حدود 150 عدد از نمونه‌ی آن در ادبیات فرانسه موجود است. قدیمی‌ترین نمونه‌ی موجود از فابلیو، ریشو نام دارد و مربوط به سال 1159 میلادی است، ولی با توجه به این که در قرن هشتم میلادی، اگبرت در پونی تن‌تی‌ئل این نوع ادبی را مذمت کرد، به نظر می‌رسید فابلیو پیشینه‌ی تاریخی کهن‌تری دارد.
برخی از نمونه‌های فابلیو، نظیره‌هایی هجوآمیز از رمانس‌های قرون وسطایی است. موضوع تعداد زیادی از آن‌ها، تمسخر قداست کشیش‌ها، نجابت، عاشق‌پیشگی یا حتا روابط جنسی زنان است. در فابلیو زبان روایی صریح، خشن و حتا بی‌ادبانه است. از آن‌ جایی که شخصیت‌های داستانی افرادی عادی هستند، با طبقه‌های متوسط و پایین جامعه برخوردی رئالیستی می‌شود.
در ادبیات انگلیسی بهترین فابلیوها، داستان آسیابان و داستان کدخدا از مجموعه‌ی کنتربری چاسر است. نمونه‌ی قابل قبول قبل از آن‌ها بانو سیریز (1250) نام دارد. این فابلیو شرح تزویر بانو سیریز، دلال ریاکار تعدادی فاحشه است. او زن شوهردار جوانی را به نام مارجری ترغیب می‌کند تا وایلن‌کین را به عنوان عاشق بپذیرد. از فابلیوهای بعد از چاسر، زن عفیف رایت و راهبه و سه خواستگارش را می‌توان نام برد.
منبع مقاله :
مهدوی زادگان، داود؛ (1394)، فقه سیاسی در اسلام رهیافت فقهی در تأسیس دولت اسلامی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ اول