آرکاس ārkās

پسر زئوس (Zeus) و کالیستو (Callisto) در اساطیر یونان باستان می‌باشد. در روایتی دیگر ذکر شده که نام پدر آرکاس، پان (Pan) بوده است. هنگامی که کالیستو در گذشت و یا به قولی به صورت یک خرس درآمد، زئوس پرورش آرکاس (Arcas) را به عهده‌ی مایا (Maia)، مادر هرمس (Hermes) نهاد. نسب آرکاس از طرف مادر به لیکائون (Lycaon)، پادشاه سرزمینی که بعدها به آرکادیا (Arcadia) معروف شد، می‌رسد. یک روز لیکائون برای آنکه روشن بینی زئوس را بیازماید، قسمتی از اعضای بدن آرکاس را که با آن غذایی تهیه کرده بود، در مقابل وی گذاشت، اما زئوس مطلب را دریافته، میز غذا را به هم ریخته، خانه‌ی لیکائون را دچار صاعقه کرد و پادشاه را به یک گرگ تبدیل کرد. سپس اعضای بدن آرکاس را بر جای خود گذاشته، او را دوباره زنده کرد. آرکاس هنگامی که بزرگ شد، روزی مادر خود را که به صورت خرس درآمده بود، ملاقات کرده و به تعقیب او پرداخت. حیوان به یکی از معابد زئوس به نام لیسین (Lycien) پناه برده و آرکاس نیز به د نبال او وارد محوطه‌ی مقدس شد. به موجب یکی از قوانین آن سرزمین، هر کس به این ترتیب قدم به معبد می‌گذاشت، محکوم به مرگ می‌شد، اما زئوس که به حال آن دو رحم آورده بود، برای آنکه آنها کشته نشوند، هر دو را به شکل صورت‌های فلکی خرس و نگهبان او ارکتوروس (Arcturus) درآورد.
آرکاس، زمام امور پلاژهای (Pelages) پلوپونز (Peloponnesus) را که پس از او عنوان آرکادیا بر خود گذاشتند، به دست گرفته و به این ترتیب پس از نیکتیموس (Nyctimus)، پسر لیکائون، بر تخت سلطنت آن ناحیه نشست. وی کشت گندم را که از تریپتولموس (Triptolemus) آموخته بود و همچنین تهیه‌ی نان و تابیدن پشم را به ملت خود آموزش داد. آرکاس با لئانیرا (Leanira) دختر آمیکلاس (Amyclas) نیز ازدواج کرده و از او صاحب دو پسر شد. از وصلت وی با یکی از موزها به نام اراتو(1) (Erato) نیز صاحب پسری به نام آزان (Azan) شد که بعدها کشورش را میان سه پسرش تقسیم نمود. آرکاس از مصاحبان آرتمیس (Artemis) نیز به شمار می‌رفت.
منبع مقاله :
معصومی، غلامرضا؛ (1388) دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان جلد اول، تهران: شرکت انتشارات سوره مهر؛ چاپ اول.