معرفی آقطی سیاه و خواص درمانی آن

درخت یا درختچه‌ای است چند ساله به ارتفاع حدود 10 متر، پوست تنه درخت دارای شیارهای طولی و ابتدا سبز و به مرور زمان قهوه‌ای یا خاکستری کمرنگ می‌شود. برگ‌های آن مرکب از چندین برگچه‌ی بیضویِ
جمعه، 29 دی 1396
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
معرفی آقطی سیاه و خواص درمانی آن
 آقطی سیاه

نویسنده: صمصام صانعی

 

نام علمی:

Sambucus nigra L.، نام فرانسه Sureau noir و نام انگلیسی آن Common elder می‌باشد. نام‌های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، انگورکولی، خمان، خُمان کبیر، سبوقه، دارگِن و پَلَم نامیده شده است.

تیره گیاه:

شوند Caprifoliceae

نوع گیاه:

درخت یا درختچه

مشخصات ظاهری:

درخت یا درختچه‌ای است چند ساله به ارتفاع حدود 10 متر، پوست تنه درخت دارای شیارهای طولی و ابتدا سبز و به مرور زمان قهوه‌ای یا خاکستری کمرنگ می‌شود. برگ‌های آن مرکب از چندین برگچه‌ی بیضویِ دندانه‌دار، نوک تیز و سبز رنگ می‌باشند. گلهایش به حالت خوشه‌ای، به صورت چتر مرکب و دارای جام هستند. رنگ گلها ابتدا سفید و به تدریج متمایل به زرد می‌شود. در جام گل‌ها تخمدانی وجود دارد که پس از رشد و نمو به میوه‌ای به صورت سته تبدیل می‌شود. رنگ میوه پس از رسیدن سیاه و داخل میوه شیره‌ای قرمز رنگ مایل به بنفش وجود دارد.

طبیعت میوه:

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن سرد و خشک است.

رویش جغرافیایی:

اغلب در اروپا، آسیا، آفریقا و در ایران نیز در نواحی جنگلی استان‌های شمالی، شمال غربی و همدان انتشار دارد.

ترکیبات شیمیایی و مواد موجود در میوه و قسمت‌های دیگر گیاه:

میوه: قند، اسانس، نوعی ماده تلخ، موم، صمغ، نوعی رزین، والرینیک اسید، استیک اسید، تانیک اسید، وینیک اسید، یک ماده قرمز رنگ، پنتوزان و تیروزین در آن یافت شده است. در سایر قسمت‌های گیاه خصوصاً گلها: اسانس، تانن، نوعی رزین، کولین، قند، موسیلاژ، اسید مالیک، والرینیک اسید، وینیک اسید، یک ماده رنگی و ساپونین در آنها مشخص شده است.

بخش مورد استفاده:

پوست داخلی ساقه (پوست ثانوی)، برگ، گل و میوه.

نحوه مصرف:

به طور معمول قسمت‌های مختلف درختچه را به صورت دم کرده یا جوشانده استفاده می‌کنند و در طب سنتی برای درمان بیماری‌ها نحوه و مقدار مصرف را پزشک تشخیص داده و تجویز می‌کند.

خواص درمانی پوست ساقه (پوست ثانوی):

افزاینده ترشح ادرار، مسهل و دفع کننده مواد زائد بدن می‌باشد. شیره‌ی تازه پوست ساقه بهترین دارو برای دفع آب از بافت‌های بدن است. در ضمن جوشانده‌ی آن تسکین دهنده ناراحتی‌های کچلی و برای رفع کچلی، تحریکات جلدی و خارش نیز مفید می‌باشد. مؤثرترین عضو گیاه از نظر درمانی به شمار می‌آید. طعم آن ابتدا ملایم است ولی تدریجاً تلخ، تند و تهوع‌آور می‌شود.

تذکر:

استفاده از پوست ساقه بیش از حد مجاز سبب بروز ناراحتی‌هایی از جمله قی، ضعف عمومی و رخوت و سستی در بدن می‌شود.

خواص درمانی برگ:

ملین و رفع کننده یبوست مزمن اشخاص سالخورده که بر اثر عدم فعالیت انقباضات روده در آنها به وجود می‌آید. ضد اسهال‌های ساده و ضماد برگ‌ها مسکن دردهای بواسیری می‌باشد. گرد خشک شده برگ‌ها به صورت استنشاق نیز جلوگیری کننده از خونریزی بینی است.

خواص درمانی گل:

دم کرده یا جوشانده گل‌ها خارج کننده سنگ کلیه و مثانه، شیرافزا، معرق و برای سرماخوردگی مؤثر می‌باشد. در ضمن برای گریپ، آنفولانزا، نزله‌های دستگاه تنفسی، روماتیسم، نقرس، تب‌های دانه‌ای، آنژین، برونشیت، ذات الجنب، صرع، حبس البول و بیماری‌های کلیه و مجاری ادراری نیز مفید است. در استعمال خارجی جوشانده‌ی گل‌ها استفاده به صورت بخور رفع کننده ورم لوزتین، بیماری‌های ریوی و خارج کننده اخلاط چسبناک می‌باشد. در ضمن جوشانده‌ی گل‌ها به صورت کمپرس رفع کننده اگزما و باد سرخ است. از گل‌های درخچه لوسیون‌های مختلفی نیز به دست می‌آورند.

خواص درمانی میوه:

ملین، مسهل، ادرارآور، مسکن دردهای روماتیسمی، ضد استسقاء و برای روماتیسم مفصلی حاد مفید می‌باشد. خوردن میوه و مالیدن آن به کف سر باعث بلند و سیاه شدن مو می‌شود.
منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.
 
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم