تکبّر سبب روی گردانی از حقّ

اینکه چگونه این خصلت زشت، انسان را از حقّ باز می دارد و او را به کیفر و انکار می کشاند، در آیات کریمه ی قرآنی و روایات ائمه ی دین (ع) پاسخ آن داده شده است. خدای تعالی در مورد مجادله و انکار دشمنان پیامبر اسلام با آن حضرت می فرماید: «إن الذین یجاهدون فی آیات الله بغیر سلطان أتاهم إن فی صدورهم إلا کبر ما هم ببالغیه فاستعد بالله إنه هو السمیع البصیر»
يکشنبه، 18 مرداد 1388
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
تکبّر سبب روی گردانی از حقّ
تکبّرسبب روی گردانی از حقّ
 
 
 
 
 
 
 

 
اینکه چگونه این خصلت زشت، انسان را از حقّ باز می دارد و او را به کیفر و انکار می کشاند، در آیات کریمه ی قرآنی و روایات ائمه ی دین (ع) پاسخ آن داده شده است. خدای تعالی در مورد مجادله و انکار دشمنان پیامبر اسلام با آن حضرت می فرماید:
(إن الذین یجاهدون فی آیات الله بغیر سلطان أتاهم إن فی صدورهم إلا کبر ما هم ببالغیه فاستعد بالله إنه هو السمیع البصیر)(1)
آنان که درباره ی آیات خدا بدون دلیل و برهان مجادله می کنند [و از پذیرفتن آن سرباز می زنند] در دلهایشان چیزی جز کبر نیست و هرگز به خواسته ی خود نرسد. پس به خدا پناه ببرکه به راستی او شنوا و داناست.
پس بیماری و تکبّر و خوی ناپسند است که نمی گذارد آنان دست از جدال و انکار خود بردارند؛ و همان خودپسندی حجاب و مانعی است که نمی گذارد آنان حقّ را بپذیرند؛ وگرنه دلیلی برای انکار و جدال خود ندارند.
ملای رومی در این باره گوید:
ابتدای کبر و کین از شهوت است ... راسخیّ شهوتت از عادت است
چون زعادت گشت محکم خوی بد ... خشم آید بر کسی کت واکشد
بت پرستان چون که خو با بُت کنند ... مانعان راه بُت را دشمنند
چون که کرد ابلیس خو با سروری ... دید آدم را به تحقیر از خری
که به از من سروری دیگر بُوَد ... تا که او مسجودِ چون من کس شود
سروری چون شد دماغت را ندیم ... هر که بشکستت شود خصم قدیم
چون خلاف خوی تو گوید کسی ... کینه ها خیزد تو را با او بسی
بزرگان دین نیز در بسیاری از روایات صفت کبر را بیماری و آفت معرفی کرده اند.
علی (ع) می فرماید:
«الکبر شر العیوب» (2)
تکبّر بدترین عیب هاست.
همچنین می فرماید:
«شر آفات العقل الکبر» (3)
بدترین آفت عقل، تکبّر است.
دربسیاری از روایات نیز بزرگان دین خودپسندی و تکبّر را آفت علم، عقل، شرف حسب دانسته اند. رسول خدا (ص) در حدیثی می فرماید:
«آفه العلم الخیلاءُ» (4)
آفت علم و دانش، خود پسندی و تکبّر است.
علی علیه السلام فرموده است:
«العجب آفه الشرف» (5)
خود پسندی آفت شرف انسان است.
باز رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید:
«آفه الحسب الافتخار و العجب» (6)
آفت حسب [و شخصیت انسان] به خو بالیدن و خود پسندی است.
بزرگان دین، کبر و خودپسندی را آفت علم، عقل، شرف و شخصّیت دانسته اند؛ و معلوم است که عقل و خرد اگر بخواهد در مورد مطلبی قضاوت کند و حقّ را تشخیص دهد باید از آفت برکنار باشد و این آفات همانند حجاب و پرده ای روی عقل را می پوشاند و آن را از درک حقیقت باز می دارد و تدریجاً تباهش می سازد.
علی علیه السلام فرموده است:
«العجب یفسد العقل» (7)
خود بینی و تکبّر عقل را تباه می سازد.
امام باقر علیه السلام می فرماید:
«ما دخل قلب امری شیء من الکبر الا نقص من عقله مثل ما دخله من ذلک قل ذلک او کثر» (8)
تکبّر در هیچ دلی وارد نشود جز آنکه به همان مقدار از عقل او کاسته گردد، خواه کم باشد یا زیاد.
در حدیث دیگری، آدم خودبین را یکسره بی عقل معرّفی فرموده اند:
«المعجب لا عقل له» (9)
شخص خودبین و متکبّر عقل ندارد.

پی نوشت ها:

1- غافر (40) آیه ی 56.
2- غررالحکم، ص22 و 448.
3- همان.
4- بحارالانوار، ج 73، ص 196.
5- غررالحکم، ص32.
6- بحارالنوار، ج73، ص228.
7- غررالحکم، ص26.
8- سفینه البحار، ج2، ص460.
9- غررالحکم، ص34.

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم