سکولاریسم سیاسی (قسمت سوم)

در امریکا اصلاحیه‌های بلین که طراحی شده بودند تا دولت‌ها را از کمک مالی به مدرسه‌های فرقه‌ای باز دارند، در چندین ایالت به تصویب رسید، اما تنها با اختلافی بسیار جزیی در کنگره رای نیاورد.
سه‌شنبه، 4 تير 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
سکولاریسم سیاسی (قسمت سوم)
برخی از جنبش‌‌‌های روشنفکری و سیاسی در اواخر قرن هجدهم و نوزدهم که تا اندازه ای با یکدیگر متناقض بودند- از جمله تاریخ گرایی هگلی، واقع گرایی بیسمارکی، اثبات گرایی گنتی، لیبرالیسم میل، فدرالیسم امریکایی، فایده گرایی بنتهام، ترقی گرایی اسپنسر و خرد گرایی کانت- اغلب با کمونیست ها و جمهوری خواهان افراطی بر روی مجموعه ای از مواضع توافق داشتند که رویهمرفته این وضعیت، حمایت ایدئولوژیکی قدرتمندی را برای سکولاریسم سیاسی به وجود آورد: اینکه، دوره جدید شکوهمندی از منطق، آزادی و پیشرفت در حال ظهور است یا به زودی فرا می رسد؛ اینکه، دوره جدید، دوره نهایی و اوج تاریخ بشری ، اینکه خدا، یا آفریدگار یا نوعی نیروی ناظر نیمه الهی یا الهی که به شیوه ای کاملا متفاوت از برداشت مسیحی ارتدوکس از ذات خداوند فهمیده می شود، تاریخ جهان را به شکلی تقریبا غیرقابل مقاومت هماهنگ می کند تا این دوره جدید و نهایی را هدایت نماید؛ و اینکه، دولت مدرن کارگزاری اساسی و نه نخستین کارگزار در تحقق عصر جدید است. شاید با شکوه ترین ظهور این دیدگاه در مهر سلطنتی امریکا درج شده است: "پروردگار، این علایم اولیه که هر کدام نظم جدیدی را نشان می دهند، تصدیق می کند. در این راستا، چنین روندی تایید دقیق تر گفته هگل است که: "دولت، تبلور خدا در تاریخ است.ارتقاء شبه-مذهبیه ملت و ملی گرایی در فرانسه قرن نوزدهم به خاطر ژول میشل و ارنست رنان رواج یافت.این ایده ها دیدگاهی را درباره دولت توجیه می کنند که از یک جنبه، لزوما سکولار نیست، زیرا دولت را برای ماموریت تاریخی جهان که توسط کارگزاری ارشد و اغلب مذهبی تحمیل شده است، به خدمت می گیرد. اما از جنبه دیگر، اساسا سکولار (مفهوم هشتم آن) است، زیرا اقتداری عالی و برتر از نهادها و مقامات مذهبی که در گذشته از قدرت و امتیازهای برابر و حتی عالی تری برخوردار بودند- به دولت اعطا می کند. به عبارت دیگر، کلیساها و نهادهای دیگر، خصوصا نهادهای مذهبی، اعتقادی و "فرقه ای" تحت نوعی التزام دینی قرار گرفتند تا نقشی تبعی را در مقابل دولت بپذیرند، به گونه ای که تاریخ بتواند به مقصد مورد نظر خود برسد.
 
این مجموعه ایده‌ها درباره پیشرفت تاریخی و دولت سکولار همچنین به تولید مفاهیم قوی تری از ملی گرایی و بین الملل گرایی منجر شدند که آنها نیز در عوض به ظهور سکولاریسم سیاسی در قرن نوزدهم و بیستم کمک زیادی کردند. به طور قطعی، بزرگ ترین و تاثیرگذارترین ملی گرای قرن نوزدهم جوزپه مازینی بود. مازینی رهبر جنبش ایتالیای جوان و همچنین دیکتاتور موقت جمهوری رم در سال ۱۸۴۹، کاتولیسم سنتی را به نفع مذهب "بشریت جهانی" رها کرد. او علیرغم این که گناه اصلی و هبوط" را انکار کرد، معتقد بود که خدا انسان را به طور گریزناپذیری به سوی "تعالی بخشیدن افراد و برپایی پادشاهی خدا بر روی زمین هدایت می کند. اما به عقیده او این پادشاهی خدا، شامل نابودی مقام و قلمرو پاپ و همچنین جایگزین شدن آن با شورایی سکولار از ملت ها با مرکزیت رم خواهد بود. این شورا، ملت های معتبر جهان را نمایندگی می کند- یعنی؛ آنهایی که نشانه های غیرقابل انکار ملیت از جمله مرزهای طبیعی، زبان های متمایز و فرهنگ های متمایزی را دارا هستند. به طور مشابه، ارتقاء شبه-مذهبیه ملت و ملی گرایی در فرانسه قرن نوزدهم به خاطر ژول میشل و ارنست رنان رواج یافت.
 
مازینی که تا اندازه ای، نظرات اندیشمندان پیشین مانند "گیام باتسیتا ویکو" و "یوهان گاتفرید هردر" را منعکس می کرد، معتقد بود که ملت ها، حرفه یا ماموریت متمایزی دارند و این که هدف نهایی ملت ها، به طور کلی خدمت به بشریت و نظم بین المللی است. برای ما نقطه شروع، کشور است؛ هدف یا نهایت، بشریت متحد است. بنابراین دیدگاه های مازینی، بین الملل گرایی جمهوری خواهانه کانت را یادآوری و بین الملل گرایی لیبرالی ویلسون را پیش بینی می کرد. هر دو دیدگاه، مانند دیدگاه مازینی معتقد بودند که پیشرفت سیاست بین الملل به سوی صلحی گسترده تر، خواست و اراده پروردگار است. با وجود این، کانت و ویلسون هر دو با مازینی در این نکته هم عقیده بودند که ساز وکار اساسی که به موجب آن جامعه بین المللی صلح آمیز و عادلانه تاسیس می شود به توصیه ها و ترغیب های مذهبی برای صلح انجیلی اهمیتی نمی دهد. نمونه ای که در نوشته های اراسموس، گروسیوس و نویسندگان نظریه جنگ عادلانه در سراسر قرن نوزدهم رایج بود. چنین سازوکاری همچنین برای اعاده اقتدار پاپ یا تاسیس شورای مسیحی جهانی یا ایجاد برخی نهادهای مذهبی دیگر برای داوری منازعات بین مسیحیان، مانند آنچه گروسیوس و برخی اندیشمندان آرزوی آن را داشتند، اهمیتی قایل نیست. بلکه از دیدگاه آن، کلید اصلی برپایی جامعه بین المللی صلح آمیز و عادلانه تقریبا به طور انحصاری، سازوکار سیاسی کاملا سکولار، یعنی؛ گسترش جهانی حکومت جمهوری به همراه نتیجه فرعی آن، یعنی؛ حق تعیین سرنوشت ملی می باشد. این روند به طور مستحکم و پایداری در حال وقوع بود- همان گونه که کانت زمانی از ابراز آن خرسند بود- نه به این دلیل که سیاستمداران و مردم رفتارشان را با سخت گیری های دین مسیحیت هماهنگ می کردند، بلکه به این دلیل که "طبیعت، صلح ابدی را به واسطه ساز وکار واقعی تمایلات بشر تضمین می کند"  در واقع، اهداف بین المللی سکولار از طریق ابزار سکولار به دست آمده بودند.
 
منبع: دین و نظریه روابط بین الملل، جک اسنایدر، ترجمه سیدعبدالعلی قوام، رحمت حاجی مینه، چاپ اول، نشر علم تهران ۱۳۹۳
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم