راه های مقابله با شتابزدگی

در مطلب پیش رو راه های درمان عجله گردآوری شده است.
دوشنبه، 8 مهر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
راه های مقابله با شتابزدگی
برای مبارزه با این خوی زشت، راه های مختلفی وجود دارد.


1- عبرت آموزی

قبل از هرچیز باید به پیامدها و عواقب دردناک عجله فکر کرد و حوادث بسیار ناراحت کننده ای که بر اثر شتاب زدگی در کارها دیده شده، و نمونه های فراوانی که در تاریخ است مورد توجه قرار داد که به یقین با مطالعه این امور، هر کس به خوبی در می یابد که عجله و دستپاچگی، نه تنها او را زودتر به مقصد نمی رساند و چه بسا از مقصد باز می دارد.

جمله هایی مانند:
«العَجَلَةُ مَن الشَیطانِ» «وَالعجَلَةُ قَبلَ الامکانِ یوجِبُ الغُصّةَ» و «مَعَ العَجَلَةِ تَکوُن النّدَامَةُ» باید همواره شعارهای زندگی فردی و اجتماعی باشد و همیشه نصب العین افراد عجول گردد تا با مشاهده آن، از عجله بازایستند و حدیث رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را به ذهن خویش بسپارند که فرمود:
الَاناةُ مِنَ اللّهِ وَ العَجَلةُ مِنَ الشّیطانِ[1]
تأنّی و خویشتن داری، از سوی خدا و عجله و شتاب، از سوی شیطان است.

نیز فرمود:
انَّما اهلَک النّاسَ العَجَلَةَ وَلَو انَّ النّاسَ تَثَبَّتُوا لَم یهلَک احدٌ[2]
عجله و شتاب مردم را هلاک کرده و اگر مردم دارای تأنّی و خویشتن داری بودند، هیچ کس به هلاکت نمی رسید.
بسیاری از حوادث غیر منتظره و ناپخته محصول عجله و دستپاچگی است.


2- تأمل قبل از سخن

در تعالیم اسلامی به تأمّل و تفکر و اندیشه قبل از سخن گفتن تأکید فراوانی شده است. یکی از آثار بسیار ارزشمند تأمل قبل از سخن، تمرین تأنّی و زمینه سازی برای دوری از شتاب زدگی است.

حضرت علی علیه السلام فرمود:
لِسانُ العاقِلِ وَراءَ قَلبِه وَ قَلب الاحمَقِ وَراءَ لِسانِه[3]
زبان عاقل پشت قلب اوست و عقل احمق پشت زبان او.

انسان عاقل نخست می اندیشد و آن گاه سخن می گوید، ولی آدم نادان نخست سخن می گوید و آن گاه می اندیشد.

حضرت علی علیه السلام در سخنی دیگر فرمود:
التثبت فی القول یؤمن العثار[4]
تأمّل در گفتار، انسان را از لغزش نگه می دارد.


3- تأمّل قبل از عمل

تأمل و اندیشه پیش از هرگونه عمل و اقدام، فرصتی است برای محاسبه و بازنگری دقیق جهات گوناگون کاری که به اجرا و انجام آن مصمّم هستیم. آیا مقدمات لازم کار فراهم آمده؟ آیا زمان انجام عمل فرا رسیده است؟ علی علیه السلام می فرماید:
قَدِّر ثُمَّ اقطع و فَکر ثمّ انطق و تبین ثمّ اعمل[5]
اندازه بگیر آن گاه تصمیم بگیر، بیندیش، آن گاه بگو، توجیه باش، آن گاه به کار بند.


4- سکوت متفکرانه

التزام به سکوت و پرهیز از پرحرفی فرصتی است برای ارزیابی آگاهی ها و اطلاعات خویش درباره آنچه قرار است بیان شود. آنان که پرچانگی می کنند و از فرصت سکوت بهره نمی جویند، نه به سنجش سخن خویش توفیق می یابند و نه به حسن استفاده از سخن و آرای دیگران دست می یابند.
بدون تردید آنچه در این جا مورد نظر است، سکوت متفکرانه است، نه خاموشی جاهلانه.


5- مشورت

مشورت با افراد صالح و خبره، نقش بسیار مناسبی در پیشگیری از شتاب زدگی دارد. علی علیه السلام فرمود:
انما حُضّ عَلَی المشاورة لانّ رَأی المشیر صرف و رأی المستشیر مشوب بالهوی[6]
به این جهت به مشورت تأکید شده است که رأی کسی که با وی مشورت می شود خالص و صاف و رأی شخص مشورت کننده آلوده به هوس است.

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
المشاورة حِصنٌ من النّدامة و أمنٌ من الملامة[7]
مشورت عامل مصونیت از ندامت و ایمنی از ملامت است.

در سخنی دیگر فرمود:
شاوِر ذَوی العقول تَأمَن من الزّلل و النّدم[8]
با خردمندان مشاوره کن تا از لغزش ها و پشیمانی ها ایمن گردی.


6- تدبیر و عاقبت اندیشی

حضرت علی علیه السلام فرمود:
التدبیر قبل الفعل یأمن العثار[9]
اندیشیدن به پایان کار انسان را از لغزش ایمن می سازد.

امام صادق علیه السلام فرمود:
قِف عِندَ کلّ امرٍ حتی تَعرف مَدخَلَه مِن مَخرجه قبلَ ان تَقع فِیه فَتَندِم[10]
در برابر هر کاری دقت کن تا راه ورود و خروج آنها را بشناسی تا پشیمان نشوی.

مردی نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آمد و عرض کرد: یا رسول الله! مرا سفارشی فرما.
حضرت فرمود: اگر بگویم تو اندرزپذیر هستی؟ این سؤال را پیامبر سه بار فرمودند و آن مرد در هر سه نوبت عرض کرد: آری یا رسول الله.
حضرت فرمود: سفارش و اندرز من به تو این است: هرگاه تصمیم به کاری گرفتی اول به نتیجه و فرجام آن بیندیش، اگر عاقبتش صحیح است، آن را دنبال کن و اگر عاقبتش گمراهی است، از آن درگذر.[11]
بنابراین، کسی که می خواهد رفتارش عاقلانه باشد، اولًا باید سود و زیان انجام هر کاری را محاسبه نماید، ثانیاً در مورد کیفیت و چگونگی انجام آن کار، خوب بیندیشد و شکل مطلوب آن را بیابد.


راهکارهای دیگر مقابله با شتاب زدگی

1- برای فعالیت های شبانه روزی خود برنامه ریزی کنید و تمام کارهای خود را در قالب برنامه مدوّن به اجرا بگذارید تا اگر کار و فعالیتی را خواستید انجام دهید فوراً تصمیم به عمل نگیرید و فرصتی برای تفکر و مشورت داشته باشید.

2- با خود عهد کنید برای انجام هر کاری فکر کنید و سپس با یک فرد مورد اعتماد و دلسوز و باتجربه به مشورت بپردازید.

3- در صورتی که بدون فکر و مشورت به کاری اقدام نمودید، خود را جریمه کنید. مثلًا فلان مبلغ به فقیر صدقه بدهید.

4- سعی کنید با افراد آرام، صبور و باوقار بیشتر رفت و آمد کنید.
کسانی که در کارهایشان عجله دیده نمی شود و با خون سردی کاری را انجام می دهند.

5- به خودتان اجازه دهید تا کمی از وقتتان گرفته شود اگر عجله نکنید، اتفاق خاصی نمی افتد، توجه داشته باشید هنگامی که کاری را شتاب زده انجام می دهید، لذّت و نتیجه مثبتی از آن نصیبتان نمی شود.


پی نوشت ها:
[1] بحارالانوار، ج 68، ص 340
[2] همان
[3] نهج‏البلاغه، حکمت 39
[4] غررالحکم، ح 1404
[5] غررالحکم، ح 61
[6] غررالحکم، ح 10049
[7] نهج‏الفصاحه، ح 3095
[8] غرر الحکم، ص 448، ح 2
[9] غررالحکم، ح 1519
[10] بحارالانوار، ج 78، ص 279
[11] اعلام الدین، ص 235( اذا هممت بامر فتدبر عاقبته فان یک رشدا فامضه و ان یک غیا فانته عنه)

منبع: حوزه نت
تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم