مفاهیم اولیه اتم

اتم(atom)

همه ی مواد از اتم ها تشكیل شده اند و اتم ها، خود از ذرات زیر اتمی مختلفی تشكیل شده اند كه عمده ترین آن ها سه ذره ی پروتون، نوترون و الكترون هستند، البته باید یادآوری كرد كه هر كدام از این سه ذره خود از ذرات دیگری نیز تشكیل شده اند.

پروتون(p)

جایگاه پروتون درون هسته ی اتم می باشد، این ذره كه دارای جرم نسبی ۱+ می باشد، توسط رادرفورد كشف شد و یك نیروی جاذبه بسیار قوی را با نوترون ها درون هسته ی هر اتم به وجود می آورند.
پروتون ها و نوترون ها نسبت به الكترون ها بسیار سنگین تر هستند و جرم حدودی آن ها برابر است با ۱ a.m.u و برای نشان دادن عدد جرمی هر عنصر، مجموع تعداد نوترون ها و پروتون های آن را بررسی می كنیم، چون الكترون جرم بسیار كم و كوچكی دارد.

نوترون(n)

جایگاه نوترون همانند پروتون درون هسته اتم می باشد، نوترون ذره ای خنثی می باشد و جرم زیادی دارد.
تعداد نوترون ها در هسته ی اتم ها یا مساوی با تعداد پروتون هایش است یا اینكه از آن ها بیش تر می باشد.
نوترون توسط جیمز چادویك، یكی از شاگردان رادرفورد، كشف گردید

الكترون(e)

ذره ای است با بار نسبی ۱- كه در اطراف هسته ی اتم در فضاهایی به نام اوربیتال و به عبارتیدر مدارهایی مجاز به نام تراز انرژی در حال گردش می باشد.
در هر اتم خنثی تعداد پروتون ها با تعداد الكترون ها برابر است و بار موثری در هسته نداریم، اگر اتمی یك الكترون از دست بدهد به یون یك بار مثبت و اگر الكترون بگیرد به یون یك بارمنفی تبدیل می گردد.
الكترون دارای دو وضعیت حركتی است:
۱- حركت اسپینی: گردش الكترون به دور خودش را حركت اسپینی یا زاویه ای الكترون می گویند.
۲- حركت اوربیتالی: حركت الكترون در اطراف هسته ی اتم را حركت اوربیتالی می نامند.
و طبق مكانیك كوانتومی، می دانیم كه الكترون ماهیت موجی، ذره ای دارد، یعنی هم رفتار موجی دارد و هم به صورت یك ذره است.

اوربیتال(orbital)

فضایی سه بعدی در اطراف هسته اتم است كه احتمال حضور الكترون در آن جا بسیار زیاد است.
هر اوربیتال را با سه عدد كوانتومی n و L و ml مشخص می كنند كه n عدد كوانتومی اصلی و مشخص كننده ی شماره لایه ها است و L عدد كوانتومی اوربیتالی كه مشخص كننده ی زیرلایه ها می باشد و ml كه مشص كننده ی جهت گیری الكترون ها در اوربیتال می باشد.

عدد اتمی(Z)

به تعداد پروتون های یك اتم عدد اتمی آن می گویند.
عدد اتمی عناصر در سمت چپ و پایین نماد شیمیایی عناصر قرار می گیرد و مشخص كننده ی اتم و نوع عنصر و ویژگی های آن می باشد.

عدد جرمی(A)

به مجموع تعداد پروتون ها و نوترون های یك اتم عدد جرمی می گویند.
عدد جرمی در سمت چپ و بالای نماد شیمیایی عناصر قرار می گیرد.

ایزوتوپ

به اتم هایی از یك عنصر كه عدد اتمی یكسان اما عدد جرمی متفاوتی دارند ایزوتوپ می گویند یا به عبارت دیگر ایزوتوپ های یك عنصر عدد اتمی، تعداد پروتون و الكترون برابر دارند اما تعداد نوترون های آن ها متفاوت است.

ایزوتون

به اتم هایی از یك عنصر كه تعداد نوترون های برابری داشته باشند ایزوتون می گویند.
در ایزوتون ها، نوترون ها برابر، پروتون ها و الكترون ها متفاوت هستند.

ایزوبار

به اتم هایی از یك عنصر كه عدد جرمی برابری داشته باشند، ایزوبار می گویند.
در ایزوبارها، مجموع پروتونها و نوترون ها برابر و تعداد پروتون ها نابرابر هستند.
منبع:http://www.academist.ir
/س