تازهترين ها درباره واکسن ايدز
ترجمه: دکتر بهاره مرتضيزاده
شناسنامه اي براي ايدز
ردپاي شامپانزه
ويروس ايدز را ميتوان مشهورترين ويروس تاريخ بشر دانست. دانشمندان در مورد اين ويروس تحقيقات متعددي انجام دادهاند، ولي باوجود فراواني اطلاعاتي که به دست آمده تاکنون واکسن موثري عليه آن شناخته نشده است. سرانجام پس از 15 سال آزمايش و خطا در اين زمينه دانشمندان موسسه تحقيقاتي scripps و IAVA خبرهاي جديد و اميدوارکنندهاي در مورد واکسن ايدز منتشر ساختند...
اين موسسات 2 پادتن مهم عليه ويروس ويروس ايدز کشف کردهاند. به گفته دانشمندان احتمال ساخت واکسن ايدز با استفاده از اين پادتنها بسيار بيشتر از گذشته شده است. البته در گذشته پادتنهاي ديگري هم براي ويروس ايدز پيدا شده بودند، ولي به نظر ميرسد قدرت اين 2 پادتن جديد براي مقابله با ويروس 10 برابر بيشتر از انواع ديگر باشد. به اين ترتيب دانشمندان چند قدم ديگر به ساخت واکسن اين بيماري نزديک شدهاند. ويروس ويروس ايدز گونههاي بسيار متعددي دارد. تقريبا هر قارهاي با گونه خاصي از ويروس احاطه شده است. جالب اينجاست که اين پادتنهاي جديد عليه همه گونههاي ويروس ايدز قدرت مقابله دارند. همين نکته باعث شده اين پادتنها گزينههاي اصلي براي توليد واکسن ايدز باشند. واکسن اوريون، سرخجه و اکثر واکسنهاي معروفي که در دوران کودکي تزريق ميشوند همه با روشي مشابه عمل ميکنند. آنها با تحريک سيستم ايمني موجب ساخت پادتن عليه ماده موجود در واکسن ميشوند. پادتن در واقع مادهاي است که از سلولهايي در سيستم ايمني موسوم به سلول B ساخته ميشود. دنيس برتون، محقق و عضو موسسه scripps است. به گفته برتون از ميان 162 گونه مختلف ويروس ويروس ايدز، 120 تا 130 تاي آنها توسط اين دو پادتن جديد خنثي ميشوند. گرچه آنها روي همه انواع ويروس ايدز به طور کامل موثر نيستند، اما از بين بردن 80 درصد از گونهها، آن هم توسط تنها يک نوع پادتن بسيار اميدوارکننده است. از زمان پيدايش ايدز تاکنون هميشه مهمترين مشکل براي دستاندرکاران ساخت واکسن ويروس ايدز، تغيير گونه سريع اين ويروس بوده است. اين جهشهاي ناگهاني در ژنوم ويروس ايدز باعث شده بخش ثابتي در ويروس براي هدف قرار گرفتن توسط واکسن پيدا نشود. در سال 2007 کمپاني مرک قول ساخت واکسني موثر عليه ويروس ايدز را داده بود، اما اين پروژه شکست خورد. افرادي که واکسن ساخته شده به آنها تزريق شده بود در برابر ويروس ويروس ايدز ايمني پيدا نکردند و بدتر از آن احتمال عفونت آنها با ويروس نسبت به افراد عادي افزايش پيدا کرد. علت موفق نبودن کمپاني مرک هنوز مشخص نشده است. کمپاني مرک براي حمل پروتئينهاي ويروس ايدز که قادر به تحريک سيستم ايمني باشند از ويروس غيرفعال شده سرماخوردگي استفاده کرده بود. بعضي محققان معتقدند همين ويروس سرماخوردگي باعث شکست پروژه شد. به عقيده آنها چون بدن اکثر افراد معمولا با ويروس سرماخوردگي تماس دارد، نوعي مقاومت نسبت به اين ويروس در بدن آنها به وجود آمد. به دليل همين مقاومت، سيستم ايمني واکنشي به ورود ويروس سرماخوردگي و ملحقات آن نشان نداد. با توجه به اين تجربه ناموفق اين بار گروه برتون تصميم به ساخت واکسن با روشي متفاوت گرفته است. مرک و همه تيمهاي قديميتر که اقدام به ساخت واکسن کرده بودند سعي در شناسايي بخشي از ويروس داشتند که پاسخ سيستم ايمني را برميانگيزد. در عوض اعضاي گروه برتون به جاي اين روش ناموفق شروع به جمعآوري همه پادتنهاي ضدويروس ايدز کردند. اين گروه تصميم گرفت با هر روشي که امکانپذير باشد سيستم ايمني را مجبور به ساخت اين پادتنها کند. گروه برتون براي پيدا کردن موثرترين پادتنها از روشهاي محاسباتي و بيولوژيک خاصي استفاده کرد. با اين روشها توالي ژنوم ويروس کاملا نقشهبرداري شد. همچنين سرم خون 1800 فرد آلوده به ويروس ايدز از سراسر جهان را جمعآوري کردند. سپس اين نمونههاي آلوده در مواجهه با سلول B قرار گرفت. در پايان نتايج بسيار جالبي به دست آمد. سلولهاي B قادر به خنثي کردن تعداد محدودي از گونههاي ويروسي بودند، اما پس از مواجهه با ويروس 2 پادتن توسط سلولهاي ايمني شناخته شدند که اثرگذاري فوقالعادهاي از خود نشان دادند.
دکتر آنتوني فوسي، رييس موسسه ملي بيماريهاي عفوني و آلرژي آمريکا معتقد است که يافتن پادتنهاي موثر در محلي غير از سرم افراد آلوده به ويروس کاري بسيار تحسينبرانگيز است، اما او 2 سوال مهم را نيز طرح ميکند:
اولا چرا که اين پادتنها ضد همه انواع ويروس ايدز ساخته نميشوند؟ و ثانيا چرا اين پادتن به طور طبيعي در خون همه افراد وجود دارند؟
البته پاسخ قطعي به اين سوالات مشکل است، ولي محققان فرضيههايي در اين مورد عنوان کردهاند. ممکن است ويروس ايدز اين توانايي را داشته باشد که خود را از سلولهاي B مخفي کند. اين ويروس بخشهايي از ژنوم خود را تحت محافظت بيشتري قرار ميدهد. البته طبيعتا بخشي که مراقبت بيشتري روي آن باشد آسيبپذيرتر خواهد بود. همين مخفي ماندن باعث ميشود بدن انسان پادتني عليه آن بخش توليد نکند. به هر ترتيب، در تحقيق گروه برتون پادتنها عليه ژنوم بدون پوشش ويروسي توليد شدند. اگر واکسن جديدي بر همين اساس ساخته شود احتمالا با تحريک سيستم ايمني موجب صفآرايي قدرتمندي از پادتنها عليه ويروس ويروس ايدز خواهد شد. اين کشفيات جديد موجب تغيير عقيده محققان در زمينه ساخت واکسن ايدز شده است. نحوه مقابله اين پادتنها با ويروس ويروس ايدز از نظر آزمايشگاهي کاملا روشن و اثبات شده است. پادتنها با جلوگيري از اتصال ويروس HIIV به سلول ايمني مانع تغذيه کردن ويروس ميشوند و همين امر موجب مرگ ويروس ميشود، اما گام بعدي براي ساخت واکسن موثر جور کردن صحيح پروتئينهاي ويروسي است که قادر به تحريک سيستم ايمني براي ساخت اين پادتنها باشند. دکتر ست برکلي يکي از اعضاي گروه IAVI ميگويد حالا که پادتن موثر پيدا شده بايد چند قدم به عقب برگشت و سيگنال توليد کننده اين پادتن را پيدا کرد. سپس ميتوان اين سيگنال را توليد کرد و به شکل واکسن مورد استفاده قرار داد.
منبع: http://salamatiran.com
/س
