روز ملی خوشنویسـی

موضوع: امیرالمومنین علی(ع)  / صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران / شاخه هنری: خوشنویسی به خط نستعلیق
 

شکوفایی هنر خوشنویسی و هویت ایرانی
با گذشت سال‌های مختلف و رشد و شکوفایی هنر خوشنویسی، یکی از دستاوردهای مهم این هنر پیوند آن با هویت ایرانی و مؤلفه‌های تشکیل دهنده آن است. از جمله دلایل این پیوند می‌توان به ادبیات غنی ایران و متون مختلف نظم و نثر اشاره کرد که این کتب در طی قرون مختلف یکی از مواردی بود که ایرانیان را نیازمند خطوط مخصوص به خود می‌کرد.

هنر خوشنویسی تا پیش از اختراع صنعت چاپ از هنرهای پراهمیت تاریخ بوده است البته در زمان حاضر نیز هنوز جزو هنرهای خاص و اصیل ایرانی است که در ایران از دیرباز مورد توجه ایرانیان قرار داشته است و هم اکنون هنرجویان بسیاری در سراسر کشور به این هنر زیبا زیر نظر اساتید بزرگ به یادگیری این هنر مشغولند.(خبرگزاری مهر: مرتضی صالحی فر)

اهمیت ویژه خوشنویسی در سرزمین‌های اسلامی و ایران 
خوشنویسی تقریباً در تمام فرهنگ‌ها به چشم می‌خورد اما در مشرق زمین و به‌ویژه در سرزمین‌های اسلامی و ایران اهمیت بسیاری در میان هنرهای بصری دارد. خوشنویسی اسلامی و بیش از آن خوشنویسی ایرانی تعادلی است میان تمامی اجزاء و عناصر تشکیل دهندهٔ آن.

تعادل میان مفید و مورد مصرف بودن از یک سو و پویایی و تغییر شکل یابندگی آن از سوی دیگر؛ تعادل میان قالب و محتوا که با آراستگی و ملایمت تام و تمام می‌تواند شکل مناسب را برای معانی مختلف فراهم آورد.خوشنویسی به عنوان یکی از هنرهای اصیل و سنتی، نقش مهمی در حفظ هویت و تاب آوری فرهنگی ایفا میکند. خوشنویسی به عنوان یکی از هنرهای اصیل و سنتی، نه تنها زیبایی بصری را به ارمغان می‌آورد بلکه نقش مهمی در حفظ هویت و تاب‌آوری فرهنگی ایفا می‌کند.

خوشنویسی اسلامی و ایرانی
اگر در نظر داشته باشیم که خوشنویسی اسلامی و ایرانی براساس قالب‌ها و قواعد و نظام‌های بسیار مشخصی شکل می‌گیرد و هر یک از حروف قلم‌های مختلف از نظام شکلی خاص، و تا حدود زیادی غیرقابل تغییر، برخوردارند. آنگاه درمی‌یابیم که ایجاد قلم‌های تازه یا شیوه‌های شخصی خوشنویسان بر مبنای چه ابداع و رعایت حیرت‌انگیزی پدیدار می‌شود. از مهم‌ترین لوازم خوشنویسی عبارتند از: قلم، مرکب، دوات و لیقه، کاغذ، زیردستی، قطّ زن و قلم تراش. خوشنویسی یک هنر تکامل یافته است که طی دوره‌های مختلف، با نبوغ و هنر نسل‌های بعدی تکامل یافته و توانسته آن را به یک هنر اصیل، ماندگار و ارزشمند تبدیل نماید. خوشنویسی یک هنر اصیل و ظریف می‌باشد که هنرجویان ایرانی بیشتر به دنبال خوشنویسی نستعلیق هستند.

قالب‌ها و قواعد مشخص در خوشنویسی اسلامی و ایرانی
در خوشنویسی اندازه هر حرف و نسبت آن با سایر حروف با دقت بسیار بالایی معین شده‌است و هر حرف به صورت یک «مدول» ثابت درمی‌آید که تخطی از آن به‌منزله نادیده گرفتن توافقی چندصدساله است که همیشه میان خوشنویس و مخاطب برقرار بوده و با رضایت طرفین حاصل می‌آمده‌است. حتی ترتیب شکل کلمات نیز براساس مبانی مشخصی تعیین می‌شده که در «رسم‌الخط»ها و «آداب‌المشق»ها از جانب استادان بزرگ تنظیم و ارائه شده‌است.

قرارگیری کلمات - یعنی «کرسی» - هر سطر هر چند نه به صورت کاملاً پیش‌بینی و تکلیف شده - که ناممکن بوده‌است - اما به‌شکل «سلیقه مطلوب» زمینه زیبایی شناختی پیشنهادی خاص خود را دارا بوده‌است.

روز و هفته ملی خوشنویسی
۲۱ مهرماه از سوی انجمن خوشنویسان ایران به عنوان روز ملی خوشنویسی تعیین شد و هفته خوشنویسی از ۲۱ تا ۲۸ مهرماه در خانه هنرمندان ایران برپا می‌شود. تاریخ دقیق روز ملی خوشنویسی در تقویم شمسی برابر است با: بیست و یکم مهر ماه هر سال. همچنین از تاریخ ۲۱ تا ۲۸ مهرماه نیز به‌عنوان هفته خوشنویسی گرامی داشته می‌شود.

در پایان:
جا دارد که از دلسوزی، همراهی و توجه اساتید معظم، متعهد، متدین و مجاهدِ خود در کسوت شاگردی، از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی و عبدالرسول یاقوتی، سید حسن موسی زاده، ناصر طاووسی و ابوالفضل خزائی تقدیر و تشکر نمایم.

شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران

© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است.