تاثیر بازدارندگی نماز در انجام گناه

در این نوشتار، به تببین مسأله بازدارندگی نماز از ارتکاب به گناهان می پردازیم.
سه‌شنبه، 30 بهمن 1403
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
تاثیر بازدارندگی نماز در انجام گناه

طرح مسأله و ضروت بحث

یکی از ویژگی ها و آثار مهم نماز، بازدارندگی نماز از کارهای بد و زشت و نیز بالا بردن سطح نور و درجه و حسنات است. به تعبیر خیلی ساده، نماز هم کار پاک کن را می کند و هم کار مداد را. هم سیئات را محو می کند و هم حسنات را می نویسد و درجات و مقام ها را بالا می برد. و به تعبیر دیگر مثل آب می ماند. هم در شست و شو و رفع آلودگی ها کاربرد دارد و هم مایه حیات انسان است.
طبع اولیه نماز بازدارندگی از زشتی ها و گناهان است. و این مطلب خیلی واضح و روشنی است. کسی که با نماز سر و کار دارد، انسانی که مقید به نماز است، همین عامل بازدارندگی بسیار خوبی برای او در برابر گناهان و آلودگی هاست. همین نماز باعث می شود که خانه و زندگی انسان غصبی نباشد. یعنی انسانی که نمازگزار است، وجدان او به او می گوید: محلی که در آن نماز می خوانی ملک مردم نباشد، غصبی نباشد، اگر اجاره خانه را ندهی، نماز تو اشکال دارد.

خود اعتقاد به نماز و رو به قبله ایستادن، مدام به او تلنگر می زند که دنبال حرام نروی، به گناه آلوده نشوی، حقی از مردم به گردن تو نباشد. مدام با انسان صحبت می کند. مدام انسان را کوک می کند. و این یک عامل قوی است که ما را از غصب، حرام، مال ربا، دزدی و گناه دور می کند. اما اگر نماز را رها کردید، بند را پاره کرده اید و تا انتها غرق می شوید. لذا در این نوشتار، به تببین مسأله بازدارندگی نماز از ارتکاب به گناهان می پردازیم.
 

ریزش گناهان

از مباحثی که درباره نماز قابل تأمل است و هم در آیات و هم در روایات ما روی آن پافشاری شده، این است که نماز خاصیت پاک کنندگی عجیبی دارد. گناهان را پاک می کند، ظلمت ها و نکبت ها را می برد. تاریکی ها را دور می کند.

یکی از دوستان سلمان فارسی می گوید: در ایام پاییز بود. در خدمت سلمان زیر درختی نشسته بودیم. جناب سلمان شاخه درخت را گرفت و تکان محکمی داد. برگهای زرد همه پایین ریخت. انسان عاقل کار بیهوده انجام نمی دهد. فرمود: شما نمی پرسید که من چرا این کار را انجام دادم؟ گفتند: چرا. فرمود: زیر همین درخت با پیغمبر خدا نشسته بودیم. حضرت بلند شدند و یک شاخه ای را محکم تکان دادند. برگها ریخت.

بعد فرمودند: نمی پرسید من چرا این کار را انجام دادم؟

عرض کردیم: چرا، بفرمایید. فرمودند: همین طور که من شاخه را تکان دادم و برگها ریخت، انسانی که با خدا رابطه برقرار می کند و نماز می خواند، همین طور مثل برگ خزان و ایام پاییز گناهان او می ریزد. این یک واقعیتی است.

بعد هم خود پیغمبر خدا به این آیه قرآن استناد کردند:
وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَیِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّیْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئَاتِ ذَلِکَ ذِکْرَی لِلذَّاکِرِینَ؛(1) در دو طرف روز، و اوایل شب، نماز را برپا دار؛ چرا که حسنات، سیئات و آثار آنها را از بین می برند؛ این تذکری است برای کسانی که
 

نمازگزاران، اهل تذکرند!

این آیه اشاره به نمازهای پنج گانه دارد. خدا از این پنج نماز تعبیر به حسنات کرده است. می فرماید: قطعاً این پنج نماز و این حسنات، سیئات و بدیها و گناهان را از بین می برد.

در روایت دیگری آمده است که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمودند: امیدوار کننده ترین آیه قرآن همین آیه مبارکه است.(2)
 

نماز؛ قلعه خدای مهربان

اگر محکم به نماز بچسبیم و اهل نماز باشیم، بدون شک نماز یک روزی انسان را نجات می دهد، بخواهیم یا نخواهیم. اگر این را محکم چسبیدیم، شیطان دور می شود. فرمودند:
الصلاة حصن الرحمن و مدحرة الشیطان؛(3) نماز قلعه خدای مهربان و وسیله دور کردن شیطان است
.
نماز شیطان را طرد و دور می کند. مادامی که انسان نماز را رها نکند، شیطان خائف است، نگران و ناراحت است. اما وقتی که از نماز فاصله گرفت، شیطان می آید و بر او مسلط می شود و او را به سمت تمام گناهان و جرایم و بدی ها می برد.

لا یزال الشیطان ذعراً من المؤمن ما حافظ علی الصلوات الخمس فإذا ضیعهن تجرأ علیه فادخله فی العظائم؛(4) شیطان همواره از انسان مؤمن، تا زمانی که نمازهای پنج گانه را حفاظت و مراقبت می کند، بیمناک است. اما هنگامی که نماز را ضایع و تباه کند و حق آن را ادا نکند، شیطان نسبت به او جرأت پیدا کرده و او را دچار گرفتاری های بزرگ می کند.

نماز برقی است که شیطان را می گیرد و دور می کند، ولی وقتی شما تاریک شده اید، شیطان به سمت شما می آید. این است که امام زمان علیه السلام فرمودند:
ما أرغم أنف الشیطان بشیء أفضل من الصلاة؛(5) چیزی بهتر از نماز بینی شیطان را به خاک نمی مالد و او را خرد نمی کند.

بعد امام زمان علیه السلام فرمودند: بلند شو نماز بخوان و بینی شیطان را به خاک بمال و او را خرد کن. این شیطان، هم ممکن است شیطان نفس باشد و هم شیطان بیرونی. این است که نماز هم نفس ما را خرد می کند و هم شیطان بیرونی را دور می کند. با نماز می توانیم غالب شویم. این نماز است که ما را از بدی ها و زشتی ها که مظهر آن شیطان است دور می کند.

وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ؛(6) و نماز را برپا دار، که نماز انسان را از زشتی ها و گناه باز می دارد.
 

قدرت بازدارندگی نماز

طبع اولیه نماز بازدارندگی از زشتی ها و گناهان است. و این مطلب خیلی واضح و روشنی است. کسی که با نماز سر و کار دارد، انسانی که مقید به نماز است، همین عامل بازدارندگی بسیار خوبی برای او در برابر گناهان و آلودگی هاست. همین نماز باعث می شود که خانه و زندگی انسان غصبی نباشد. یعنی انسانی که نمازگزار است، وجدان او به او می گوید: محلی که در آن نماز می خوانی ملک مردم نباشد، غصبی نباشد، اگر اجاره خانه را ندهی، نماز تو اشکال دارد.

خود اعتقاد به نماز و رو به قبله ایستادن، مدام به او تلنگر می زند که دنبال حرام نروی، به گناه آلوده نشوی، حقی از مردم به گردن تو نباشد. مدام با انسان صحبت می کند. مدام انسان را کوک می کند. و این یک عامل قوی است که ما را از غصب، حرام، مال ربا، دزدی و گناه دور می کند. اما اگر نماز را رها کردید، بند را پاره کرده اید و تا انتها غرق می شوید.
 

راهزن نماز خوان

می گویند کسی به سفر حج رفت. سابق در بین راه قطاع الطریق و راهزن ها بودند. از حاجی ها و زوار دزدی می کردند. دزدها حمله کردند و بار مسافرها و حجاج را دزدیدند. آنها هر چه گفتند ما حاجی هستیم، زوار هستیم، فایده نداشت.

یک مقدار ماندند، بلکه بتوانند کاری انجام دهند. دیدند وقتی موقع نماز شد، رئیس آنها بلند شد و وضو گرفت و نماز خواند. آنها خیلی تعجب کردند. یکی از آنها گفت: شما دزدی می کنید، نماز هم می خوانید؟ گفت: پس نماز نخوانم؟ گفت: این نماز چه فایده ای دارد؟

گفت: این حرف تو یک حرف شیطانی است. حرف بدی است. چرا من همه پل ها را خراب کنم؟ چرا چوب بی نمازی خود را بخورم؟ با مردم می جنگم، چرا باخدا بجنگم؟ درست است جنگ با مردم هم خدا را ناراضی می کند، ولی چرا با او قطع رابطه کنم؟ عقل و فهم او بد نبود. گفت: چون دزدی می کنم، نماز هم نخوانم؟ چون شراب میخورم، پس نماز نخوانم؟

این حرف تو خیلی حرف ناپخته ای است. من اگر هزارها گناه دارم، این خیلی بد است. ولی اگر نماز را کنار گذاشتم، پل ارتباطی را قطع کرده ام. او هم اقرار داشت، نماز نور است، به انسان می گوید: این کار تو بد است. این قدر به او چکش می زند تا او را درست کند. گفت: راست می گویی نماز بخوان، ولی بدان این نماز توبه کاری نمی آید.

می گوید: ما به سفر مکه رفتیم. در طواف دیدم رئیس دزدها آمده است. خیلی تعجب کردم. به او گفتم: تو همان شخص نیستی؟ گفت: بله. آیا به تو نگفتم نباید همه پل ها را خراب کرد؟ همین نماز باعث شد من توبه کردم و اموالی را که می توانستم برگرداندم. همین من را نجات داد.
 

دستاویز نماز

بعضی می گویند: چون زبان من آلوده است، یا فلان گناه را مرتکب می شوم، پس دیگر نماز خواندن فایده ای ندارد. این منطق غلطی است. اصلا کسی که بیمار است بیشتر باید به سراغ طبیب برود. انسان گنهکار بیشتر باید به طرف خدا برود تا از آن منجلاب نجات پیدا کند. مثل این که کسی که آلوده است بگوید: من حمام نروم و شست و شو نکنم. با این که او بیشتر باید شست و شو کند.

اگر می گویند نماز شربخوار قبول نیست، به این معنا نیست که نماز نخواند، بلکه معنای آن این است که تو فعلا بالا نیستی. اگر شرابخواری را ترک کردی، تو را بالاتر می برند. اصلا خود این نماز باعث می شود که از آن گناه کنده و جدا شوی.

نماز دستاویز محکمی است. اگر یک بندهای کوچکی پاره شده، این بند بزرگ را از دست ندهید. همین ما را نگه می دارد و کارهای دیگر ما هم اصلاح شود. کسی که شراب می خورد، کسی که با نامحرم رابطه دارد، و هزار و یک فساد دارد، این نماز را ترک نکند.

طبع نماز این است که انسان را از فحشا و منکر و بدی ها دور می کند و او را عاقبت به خیر می کند.
 

امید به نماز

خدمت پیغمبر خدا عرض کردند: فلان جوان به فلان گناه و فلان گناه مبتلاست. فرمودند: به نماز جماعت می آید؟ گفتند: بله. فرمودند:
إن صلاته تنهاه یوما ما؛(7) همین نماز او روزی او را از این گناهان باز می دارد.

مدتی بعد همین طور شد. اصلا لبه تیز شیطان و توهمات و خیالاتی که شیطان القا می کند این است که آن بند و آن ارتباط و اتصال بزرگ را پاره کند. گناه بزرگ، بی نمازی است. گناه بزرگ پشت کردن به خداست و قطع کردن رابطه با خداست. نماز شاهرگ است. این شاهرگ را نزنیم.

بعضی می گویند: فلانی نماز می خواند و بدزبان است. فلانی نماز می خواند و بداخلاق است. می گوییم: اگر نماز نمی خواند چه می شد؟ حداقل هفده رکعت نماز می خواند و هفده دقیقه ناسزا نمی گوید. این کمترین فایده آن است. مسلما اگر نماز نمی خواند بدتر از این بود.

مثل این که کسی با این که کمربند ایمنی بسته، تصادف کرده و چند جای او زخمی شده است. چون کمربند ایمنی بسته، فقط چند جای او زخمی شده، اگر نمی بست سر او به شیشه می خورد، ضربه مغزی می شد و اصلا می مرد نگوییم این کمربند بستن چه فایده دارد. آیا اگر کمربند نمی بست بهتر بود؟ خیر.

اگر این نماز نمی خواند چه می کرد؟ وقتی نماز می خواند باز حداقل در آن مدتی که در تدارک مقدمات نماز است و زمانی که نماز میخواند مردم آزاری نمی کند، ناسزا نمی گوید. باید به او تذکر بدهیم تو که نماز می خوانی و با خدا صحبت می کنی، این کارهای دیگر را هم ترک کن.
 

شرابخواری که منقلب شد!

کسی نوشته بود: من همیشه عادت دارم وقتی آب می خورم سلام بر امام حسین علیه السلام می دهم. خیلی هم ثواب دارد.

سلام بر امام حسین علیه السلام را جدی بگیرید. یک لیوان آب مهم نیست، ما هم که سلام می دهیم مهم نیستیم. مهم امام حسین علیه السلام است که به او وصل می شویم. و مهم خدای امام حسین علیه السلام که به او وصل می شویم. اگر هم هزارهاثواب برای زیارت با سلام به آن حضرت داده اند، به خاطر آن اتصال مهم است. آن اتصال برقی است که ما را می گیرد و از جا میکند. نمونه آن همین است.

این آقا بر حسب عادت هر وقت نوشیدنی می خورده سلام می داده است. مبتلا به شرب خمر هم بوده است. می گوید: من یک موقعی شراب خوردم. حواسم پرت بود. هیچ وقت با دهان نجس اسم خدا و پیغمبر و امام را نمی بردم.

درون او درست، اما بیرون او آلوده بوده است. گفت:
یک مرتبه شراب که خوردم، حواسم پرت بود. گفتم: سلام بر حسین! می گوید: این جمله تمام وجود من را منقلب کرد. گفتم. وای بر من موقع شراب اسم امام حسین را بردم. نوشته بود: ده سال است به خاطر همین یک جمله شراب را کنار گذاشته ام.
 
کسی که آلوده است، چرا اسم امام حسین را نبرد؟ چرا یاد خدا را نکند؟ چرا یا الله نگوید؟ بگوید تا آن کارها را رها کند.

سلام به امام حسین علیه السلام این قدر خاصیت دارد. یک مرتبه انسان را از جا می کند. یکی از دوستان می گفت: به کربلا رفته بودم. دو نفر از عراقی ها سر موضوعی با هم درگیر شدند. یقه یکدیگر را گرفتند. ناسزا می گفتند. محکم یکدیگر را می زدند. در حال عصبانیت انسان هیچ چیزی متوجه نمی شود. یکی از آنها یک مرتبه به طرف مقابل گفت: «بالحسین !» یعنی تو را به امام حسین قسم میدهم. تا این حرف را زد، دست هر دو طرف خشک شد. یعنی تا اسم امام حسین را آورد، تمام جوش و غضب از بین رفت. اسم امام حسین در این بین آتش را خاموش کرد.
 

خیر برای مومن

یکی از روحانیون اهل شیراز که پدر شهید هم بود می گفت: قبل از انقلاب وضع مالی من خیلی بد بود. یک خانه کوچک با مبلغ جزئی اجاره کرده بودم. ولی اجاره همان را هم نمی توانستم بدهم. تا این که صاحبخانه آمد و گفت خانه را خالی کن. من نمی توانم بیشتر از این تحمل کنم، اجاره تو عقب افتاده است.

گفت: وضع مالی من خیلی بد بود. به بنگاه رفتم. هر کجا به ما آدرس می دادند، همین مبلغ یا بیشتر از آن بابت اجاره می خواستند. ما هم توانایی نداشتیم.

در روایات آمده است که برای مؤمن هر چیزی که پیش می آید خیر و صلاح اوست. اما صادق علیه السلام فرمودند:
عجبت للمؤمن لا یقضی الله بقضاء إلا کان خیراً له وإن قرض بالمقاریض کان خیراً له و إن ملک مشارق الأرض ومغاربها کان خیراً له؛(8) در شگفتم از مؤمن و چه زیباست کار مؤمن که خدا درباره وی حکمی صادر نمی فرماید، مگر این که خیر او در آن است. چنان که اگر با قیچی تکه تکه گردد، برای او خیر است و اگر هم شرق و غرب را مالک شود، برای او خیر است.

هر چیزی که خدا برای او مقدر می کند و برای او پیش می آید خیر است. فرمودند: اگر مالک شرق و غرب عالم شود و سلطنت دنیا را به او بدهند، چون خدا ولی اوست، به خیر و صلاح اوست. اگر هم او را در بلا و تنگنا بگذارند و تکه تکه کنند، باز هم خیر و صلاح اوست. چون زمام امر دست خداست، کارساز خداست، مربی خداست.

مربی می داند کسی را که تحت تربیت اوست، چگونه تربیت کند. و این نگاه چقدر آرام بخش است! اصلا بلاها را باطل می کند.

امام حسین علیه السلام در گودی قتلگاه می گوید: «صبراً علی قضائک»(9). و قلب او آرام و چهره او هم متبستم و خندان است.
امیر المؤمنین علیه السلام در موقع شهادت می گوید:
فزت ورب الکعبة؛(10) به پروردگار کعبه رستگار شدم!

یعنی اگر شما با خدا بودید، ممکن است ابتلا به ظاهر اصابت کند، ولی درون شما خیلی آرام است.
 

اذانی که فحشا را تعطیل کرد!

می گفت: یک روز من به بنگاه رفتم. بنگاه دار به من گفت: حاج آقا، شما خسته شدید. می دانم وضع مالی شما خوب نیست، اما یک ملکی است خیلی ارزان می دهند. می گفت: ما دنبال خانه اجاره ای می گشتیم، این بنگاهی میخواست یک ملک بخریم. ببینید کار به کجا رسید. گفت: حاج آقا، من می خواهم تو را خانه دار کنم. گفتم: ما نمی توانیم اجاره بدهیم، تو می خواهی ما را خانه دار کنی؟!

گفت: یک زمینی است فلان قسمت شهر شیراز، خیلی ارزان است. یعنی صاحب آن می خواهد خیلی ارزان بدهد. مثلا اگر آنجا زمین متری هزار تومان است، این متری صد تومان می خواهد بدهد. صد متر، دویست متر برای تو میخرم، دیواری بساز، سقفی بزن و داخل آن برو. از مستأجری هم راحت می شوی. گفتم: من پول ندارم. گفت: از یک جایی قرض کن. این بهتر است.

گفتم: چطور است که این قدر ارزان است؟ اول نمی خواست بگوید. بعد که یک مقدار تحقیق کردیم، معلوم شد این زمین کنار جایی است که محل فحشا و منکر است. چون قبل از انقلاب فحشا و منکر رسمی بود. پروانه می دادند. گفت: اینجا افراد بد هم نمی روند سکونت کنند، چه برسد به افراد خوب! ولی اینجا زمینی است که صاحب آن خیلی ارزان می دهد.

گفتم: من روحانی، با عبا و عمامه، به آنجا بروم؟! این چه حرفی است که میزنی؟! پیش خود گفتم: خدایا، با من چه کار می کنی؟ من را کجا می بری؟ من زن و بچه دارم. روحانی هستم، به اینجا بروم؟! ولی خدا این قدر مرا به کنج گذاشت و فقر به من فشار آورد که مجبور شدم پولی قرض کنم و همان زمین را به قیمت خیلی ارزان بخرم. ولی بدنم می لرزید. نشستم به خدا متوسل شدم: خدایا، ما را اینجا آورده ای؟ ما کجا و اینجا کجا؟

گفت: خدا با من یک کلمه صحبت کرد. به تعبیر امیرالمؤمنین علیه السلام.

ما برح لله عزت الاؤه فی البرهة بعد البرهة و فی أزمان الفترات عبادناجاهم فی فکرهم و کلمهم فی ذات عقولهم؛(11) خداوند را - که گرامی است نعمت های او همواره در هر زمانی و در فاصله های طلوع پیامبران، بندگانی بوده و هست که در فکر و باطن با آنان مناجات می کند. و در ژرفنای خردهاشان با ایشان به سخن گفتن می پردازد.

خدا گاهی با عمل و رفتار با انسان حرف می زند، گاهی هم در ذهن القائاتی می کند. خدا به من الهام کرد: هیچ نگران نباش! من تو را حفظ می کنم. بعد به وسیله تو کار بزرگی انجام می دهم. هیچ کاری نداشته باش. فقط موقع صبح، موقع ظهر، موقع مغرب، روی پشت بام خانه خود برو و اذان بگو. اذان هم که ممنوع نیست. گفت: فردا ظهر اول وقت رفتم کنار محل فحشا اذان گفتم. موقع مغرب بلند شدم به پشت بام رفتم و «الله أکبر» و «أشهد أن لا إله إلا الله» گفتم.

صبح هم همین طور. صدا به محلی می رفت که محل فحشا و منکر بود. بدن آن بیچاره ها به لرزه می افتاد. پیش خود می گفتند: ما آمده ایم اینجا گناه کنیم، یک نفر «أشهد أن محمدا رسول الله» می گوید. وای بر ما! ما کنار اسم پیغمبر گناه کنیم؟

این اذان مداوم ما باعث شد که مشتری های اینجا کم شود. ما اذان را ادامه دادیم. به برکت اذان ما دیگر هیچ کسی به آنجا نمی آمد و مرکز فحشا هم تعطیل شد.

وقتی اذان نماز فحشا و منکر را تعطیل کند، ببینید خود نماز چه می کند؟ معراج چه می کند؟ انسان اگر ارتباط قلبی را برقرار کند چه می کند؟

نماز گمشده های دنیایی ما را پیدا می کند، چه رسد آخرت و راه خدا را. این نماز واقعاً نور است. حیف است از این نماز جدا شویم. باید کمی دل بدهیم. اگر اهل نماز نبوده ایم، از یک نماز شروع کنیم. إن شاء الله خدا به ما کمک کند تا این رابطه را قطع نکنیم.
 

اثر مهم نماز

یکی از ویژگی ها و آثار مهم نماز، بازدارندگی نماز از کارهای بد و زشت و نیز بالا بردن سطح نور و درجه و حسنات است. به تعبیر خیلی ساده، نماز هم کار پاک کن را می کند و هم کار مداد را. هم سیئات را محو می کند و هم حسنات را می نویسد و درجات و مقام ها را بالا می برد. و به تعبیر دیگر مثل آب می ماند. هم در شست و شو و رفع آلودگی ها کاربرد دارد و هم مایه حیات انسان است.
تاثیر بازدارندگی نماز در انجام گناه

وعده های شیطان و وعده های خدا

بازدارندگی نماز بسیار قوی است. یک نفر خدمت امام صادق علیه السلام عرض کرد: آقا، گاهی اضطراب و غم و غصته به من هجوم می آورد. با این که پیشامد ناگواری نشده، می بینم ناگهان غم و غصه و استرس و اضطراب مرا می گیرد. گاهی هم بدون مقدمه آرامش و خوشی مرا می گیرد.
حضرت فرمودند: اما آنجا که تو را غم و غصه و فشار می گیرد، «کان دنو الشیطان»؛(12) این علامت این است که طایفه شیطان و شیاطین به شما نزدیک شده اند. و اما آنجا که آرامش و خوشی و رفاه و راحتی تو را می گیرد، «کان دنو الملک»؛ علامت این است که فرشته ها به تو نزدیک شده اند. بعد حضرت به این آیه قرآن استشهاد کردند:
الشَّیْطَانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَیَأْمُرُکُمْ بِالْفَحْشَاءِ وَاللَّهُ یَعِدُکُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَفَضْلًا؛(13) شیطان، شما را به هنگام انفاق، وعدۂ فقر و تهیدستی میدهد؛ و به فحشا و زشتیها امر می کند؛ ولی خداوند وعده « آمرزش» و «فزونی» به شما میدهد.
یعنی شیطان همیشه منفی باف و منفی گراست. نیروی منفی به انسانها القا می کند. می گوید: کار تو درست نمی شود، این همه نماز خواندی حاجت نگرفتی، این همه دعا کردی فایده نداشت. یعنی هرچه منفی بافی است، بدانید از شیطان است. حتی افراد را به مرز خودکشی و جهنم می برد.
دائما در دل انسان القا می کند که نمی شود، تو دیگر خوشبخت نمی شوی، خدا تو را نمی آمرزد، خدا تو را رها کرده است. هر کاری که به فراق و جدایی ما با اولیای خدا می انجامد و باعث می شود ما از خدا دور شویم، کار شیطان است. وعدۂ فقر میدهد. می گوید: گران بفروش، بی رحمی کن، وضع خراب است، بدتر می شود، تورم مدام بالاتر می رود، بدبخت میشوی. تمام این افکار منفی از شیطان است. وعدۂ فقر و بدی میدهد و پشت سر آن دعوت به فحشا و منکر و گناه و معصیت می کند.
اما از طرف خدا و فرشته ها مدام وعده آمرزش، وعده لطف و کرم، بخشش و دستگیری می آید. هرچه می توانیم که منفی بافی را تضعیف کنیم و کفه رجا و امید و انرژی های مثبت را تقویت کنیم.
 

شیطان بر صراط

خدا آقای دولابی را رحمت کند! من این یادگاری را از ایشان دارم. ایشان می فرمودند: الآن دشمنان هجمه های سنگینی روی شیعیان دارند. شیطانهای جنی و شیطانهای انسی همه هجمه های خود را روی شیعه و کسانی که در صراط مستقیم هستند می گذارند. شیطان می گوید: من بر صراط مستقیم مینشینم. شیطان همیشه به گنج می زند، به خرابه نمیزند. هجمه شیطان روی مؤمنین و شیعه هاست، روی کسانی است که در صراط مستقیم هستند.
لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَکَ الْمُسْتَقِیمَ؛(14) من بر سر راه مستقیم تو، در برابر آنها کمین می کنم!
 

دشمن را بزرگ نکنید!

مرحوم آقای دولابی می فرمودند: دشمن را این قدر بزرگ نکنید. دشمن را همیشه کوچک و ضعیف کنید.
إِنَّ کَیْدَ الشَّیْطَانِ کَانَ ضَعِیفًا؛(15) بدون شک نقشه شیطان، همانند قدرتش ضعیف است.
آمریکا را خیلی بزرگ جلوه ندهیم، خیلی کوچکتر از اینهاست. یک بچه کوچک ما ممکن است آن را با یک آه و ناله نابود کند. وحشت درست نکنیم که آمریکا می خواهد چنین کند. 35 سال است می خواهد حمله کند. یعنی 35 سال است به قول خود آنها گزینه حمله روی میز است. دشمن را همیشه تضعیف کنیم و مؤمن را بزرگ کنیم، ایمان را تقویت کنیم. از بزرگی خدا و پیغمبر سخن بگوییم.
الآن چقدر ماهواره ها دارند کار می کنند، میلیاردی هم خرج می کنند. شاید بیش از صد شبکه به زبان فارسی داریم؛ مسیحی ها، وهابی ها، صهیونیست ها، آمریکایی ها، انگلیس؛ انواع و اقسام برنامه ها را تولید می کنند. چند برابر رسانه های ما موج ایجاد می کنند. شبکه های اینترنتی سایت های مختلف، روزنامه ها، تمام فشارها را دارند می آورند. اما نتوانسته اند ما را از پای درآورند.
 

امواج امام زمان علیه السلام

می فرمودند: آیا امام زمان علیه السلام دست روی دست گذاشته و یک گوشه ای نشسته و نظاره می کند؟ یعنی امام زمان به اندازه یک سایت و یک ماهواره صهیونیست ها و آمریکا کار نمی کند، موج نمی فرستد، الهام خیر نمی کند؟ آیا خورشید پشت ابر کاری نمی کند، نور نمیدهد، حرارت و انرژی نمی دهد؟

او سرچشمه همه خوبی هاست. اگر این کار را نمی کند، پس چطور بیست میلیون زائر در ایام اربعین پیاده راه می افتند و بدون هیچ احساس خطری به سوی کربلا می روند؟ خداوند فرمود:
وَکَانَ حَقًّا عَلَیْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِینَ؛(16) و یاری مؤمنان، همواره حقی است بر عهده ما!

این آیات نوید و بشارت می دهد. پشت ما را محکم می کند. بیاییم نماز، دعا، قرآن و کارهای خیر را تقویت کنیم. پشت آن را محکم کنیم. مگر امام زمان بیکار نشسته است؟ امام هفتم علیه السلام فرمودند:
نحن نویدالروح بالطاعة لله والعمل له؛(17) ما اهل بیت روح را به وسیله اطاعت خدا و عمل برای او تأیید و تقویت می کنیم.

ما روح مؤمن را کمک می کنیم. تأیید می کنیم و موج میفرستیم. اگر این امواجی که دشمنان ما می فرستند، برای کشور دیگری می فرستادند، بارها از بین رفته بود. ولی این مملکت پشتوانه خیلی محکمی دارد. دم امام زمان، الهام امام زمان، نفس امام زمان، مدام دارد موج ایجاد می کند و بدی ها، ظلمت ها را دور می کند و شیعه ها را نجات می دهد.

امام کاظم علیه السلام فرمودند: ما روح مؤمن را به بندگی و طاعت خدا تأیید می کنیم. سعی کنیم این پیوند را قطع نکنیم.

علی رغم این که آنها ایمان ما را نشانه گرفته اند، ولی ما این ایمان را در قلب خود حس می کنیم. این ها تأییدات امام زمان علیه السلام است. لطف خدا و فرشته هاست. امام زمان علیه السلام و ملائکه مرتب دارند موج می فرستند. باید همیشه جنبه نور را غلبه دهیم. ظلمت واقعیت ندارد.
تقویت حق
آقای دولابی یک مثال خوبی می زدند. می فرمودند: راست یعنی چه؟ یعنی چیزی که واقعیت دارد. دروغ یعنی چه؟ دروغ یعنی چیزی که واقعیت ندارد. این که همیشه جولان روی دروغ و گناه بدهیم، روی شیطان جولان بدهیم، داریم آن را بزرگ می کنیم. اصلا دروغ یعنی چیزی که واقعیت ندارد. قرآن می گوید:
فَأَمَّا الزَّبَدُ فَیَذْهَبُ جُفَاءً وَأَمَّا مَا یَنْفَعُ النَّاسَ فَیَمْکُثُ فِی الْأَرْضِ؛(18) اما کف های روی آب به بیرون پرتاب می شوند، ولی آنچه به مردم سود می رساند، در زمین می ماند.
باطل، دروغ، بدیها، ظلمتها، مثل کف روی آب است. کف یک حباب است. می ترکد و از بین می رود، ولی آب رحمت است، ماندگار و پایدار است.
 

باطل رفتنی است

آیه ای که بر بازوی امام زمان علیه السلام نوشته شده است، قلب و دل تمام دوستان امام زمان را نور و حرارت و حیات می دهد. روی بازوی حضرت نوشته است:
وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ کَانَ زَهُوقًا؛(19) بگو: «حق آمد، و باطل نابود شد؛ یقینا باطل نابود شدنی است!»

«جاء الحق» یعنی حق ماندگار است. إن شاء الله با قلب خود این آیه را بپذیریم. حداقل برای کسانی که با امام زمان رابطه دارند، آنها را از بدی ها باز می دارد، حق در وجود آنها راه باز کرده است. «جاء الحق وزهق الباطل»؛ حق آمد و باطل نابود شد. بعد هم خدا به این اکتفا نکرده است، یک مشت محکم هم به آن زده است.

«إن الباطل کان زهوقاً»: اصلا باطل رفتنی است، دوام ندارد، ریشه و اساس ندارد. این قدر روی بدی ها و باطل جولان ندهیم.

اگر صدق را تقویت کنیم، دروغ کم رنگ خواهد شد. اگر حق را تقویت کنیم، باطل خواهد رفت. این مطلب یک آرامش عجیبی به انسان می دهد. ما هرچه جنبه های مثبت را تقویت کنیم و روی آن سرمایه گذاری کنیم جنبه های منفی ناخودآگاه از بین می رود، چون از بین رفتنی است.

چرا همیشه می گویید آمریکا چنین و چنان می کند و دل مردم را خالی می کنید؟ چرا می گویید: الآن حمله می کند و همه را از بین می برد؟ این طرف را تقویت کنید. بگویید: خدا هست، پیغمبر هست، چهارده معصوم هستند. همین ها هم ما را نگه داشته اند.

والله اگر کمک خدا و چهارده معصوم نباشد، یک روز هم نمی توانیم دوام بیاوریم. هر کشوری در برابر فشارها و زورها و هجمه های این ها از بین می رفت. این قوه های معنوی را هم کمی باور کنیم. بدانیم چه در جبهه دشمن های خارجی، و چه در جبهه دشمن نفس اماره و شیطان، امام زمان دارد کمک می کند، تقویت می کند. این یک واقعیت است، قبول کنیم.

تاثیر بازدارندگی نماز در انجام گناه
 

جوان زیبا و سگ زشت روی

شیخ بهایی می فرماید: به قبرستان تخت فولاد رفتم، خادم مؤمن و باتقوایی در آنجا بود. گفتم: شما که چند سال است در این قبرستان هستید، چیز فوق العاده ای ندیدید؟ گفت: چرا، یک چیزی دیدم خیلی فوق العاده بود.
گفت: من یک روزی در قبرستان بودم، یک جنازه ای را آوردند. صاحبان میت آمده بودند. عزادار بودند. آن جنازه را در فلان نقطه دفن کردند و رفتند. بعد از لحظاتی من همین طور که داشتم نگاه می کردم، دیدم یک جوان خوش سیمای نورانی آمد و بوی خوش او فضای قبرستان را معطر کرد. همین طور که داشتم نگاه می کردم، دیدم وارد همین قبر شد. خیلی تعجب کردم.
گاهی مکاشفاتی اتفاق می افتد و واقعیت های پشت پرده ای را به بعضی از کسانی که دل پاکی دارند نشان می دهند. این یک مکاشفه بود. مکاشفه یعنی فقط این شخص می بیند، بقیه نمی بینند. یک پرده ای از واقعیاتی که در عالم مثال و برزخ است، برای بعضی ها برداشته می شود.
گفت: بعد از مدت کوتاهی دیدم که یک سگ هولناک وحشتناکی که از نگاه او انسان وحشت میکرد هم آمد و وارد این قبر شد. خیلی تعجب کردم.

می گوید: من همین طور شگفت زده بودم. بعد از مدتی دیدم که آن جوان با لباس خاک آلود و بدن خسته و مجروح و خون آلود از قبر بیرون آمد. دل به دریا زدم و آمدم گفتم: آقا شما چه کسی هستید؟ آن سگ چه بود؟ چه اتفاقی افتاد؟ چرا شما دارید فرار می کنید؟

گفت: واقعیت این است که این کسی که از دنیا رفته است، اعمال خوبی که در زندگی خود انجام داده بود، به شکل و قیافه من تجسم پیدا کرده بود. که بعد از رفتن از دنیا قرین او خواهد بود. آن حیوان درنده و وحشی را هم که دیدید، سگ درنده ای بود که تجسم اعمال بد او بود؛ بداخلاقی ها، تندی ها، معصیت ها، گناهان و فشارهایی که به دیگران وارد می کرد، به صورت این سگ جلوه کرده بود.

در عالم برزخ خوبی ها و بدی های شخص همراه او می آید. ما نمی توانستیم کنار هم باشیم. یا باید من باشم، یا باید او باشد. یعنی از حق یا باطل یکی باید باشد. با همدیگر درگیر شدیم، چون این شخص جنبه های منفی و گناه و معصیت را تقویت می کرد و جنبه های مثبت و نیکی و اعمال صالح را کم می گذاشت، زور این سگ بیشتر بود و مرا زد و بیرون کرد. و این سگ تا قیامت همراه او خواهد بود.

این یک واقعیتی است. امام سجاد علیه السلام فرمودند: والله، عالم برزخ یا باغی از باغهای بهشت است، یا چاله ای از چاله های جهنم است.(20) جسم ما در عالم خاک می رود، ولی روح ما در قالب مثالی یا همنشین آتش و مار و عقرب و سگ است، یا هم نشین حور العین و انسانهای وارسته و نورانی، و در باغ و بستان و بهشت تا قیامت سرگرم می شود.
 

تقویت نماز

می پرسند: شما می گویید نماز بازدارنده است. این آقا نماز می خواند، فحش هم می دهد. نماز می خواند، شراب هم می خورد. نماز می خواند، بداخلاقی هم می کند. نماز می خواند، ربا هم می خورد.
در اینجا باید مثبت گرایی را تقویت کنیم. یعنی آن جوان را تقویت کنیم. آن سگ درنده را تقویت نکنیم. چه نسبت به خودمان و چه نسبت به دیگران. نگوییم تو که شراب میخوری، خیانت هم میکنی، پس دیگر نماز نخوان. نه، نان این سگ را قطع کن. این طرف را بگیر.

در برابر چنین افرادی باید جنبه های مثبت را تقویت کنیم. یعنی بگوییم: تو که نماز می خوانی، تو که زیارت می روی، تو که کار خیر می کنی، تو که به این زیبایی هستی، تو شایستگی نداری که آن طرف بروی. حیف نیست که دروغ می گویی؟
وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ؛(21) و نماز را برپا دار، که نماز انسان را از زشتی ها و گناه باز می دارد.
 

مفهوم بازدارندگی نماز

مرحوم علامه طباطبایی می فرماید: نماز این طور نیست که آدم را اجبار به کار خوب کند، و یا در حبس ببرد که گناه نکنیم، بلکه نماز وجدان انسان را بیدار می کند. یعنی نهی است، انتهاء نیست.
دست و پای آدم را نمی بندد که حتما گناه نکن، ولی وجدان انسان را بیدار می کند. مدام به آدم تلنگر میزند؛ می گوید: تو که نماز می خوانی، حیف است مرتکب این کار زشت شوی.

مثل کسی که به عروسی دعوت می شود و می خواهد عروسی برود. آیا می تواند با لباس چرک آلود برود؟ نمی تواند. اینجا نمی گوییم عروسی را نرود. بلکه عروسی را برود. رفتن همین عروسی باعث می شود که خود را تمیز کند و لباس های تمیز و شیک بپوشد. رفتن به این عروسی ما را وادار می کند به خود عطر بزنیم و آراسته باشیم.

نماز اگر یک جوانه هم بزند، نور آن مدام بالا می رود. باید آن را تقویت کرد. این که ما توقع داشته باشیم که وقتی نماز می خوانیم، این نماز به صورت خودکار یک سپری در برابر بدی ها بشود، این توقع بی جایی است.

نماز علت تامه نیست، ولی این اقتضا را در ما ایجاد می کند. یعنی مدام به ما می گوید: تو که نماز می خوانی، مراقب باش! بدن تو باید پاک باشد. مراقب زیانت باش، مراقب چشمت باش، مراقب باش روحت با گناه آلوده نشود.

این ما هستیم که باید درخت نماز را بارور کنیم، به آن آب بدهیم، آن را کمک کنیم و با کارهای خوب خود آن را تقویت کنیم.
تاثیر بازدارندگی نماز در انجام گناه

آقا آمد!

یکی از بزرگان روحانی می فرمودند: ما را به یک عروسی دعوت کردند. گفتیم می رویم. ایشان فرمودند: وقتی که من رفتم، همان دم در حیاط که رسیدم، یک بچه حدود ده ساله پرید و به میزبان گفت: آقا آمد. من حس کردم این را برای همین کار گذاشته است. گفت: آقا آمد. حالا اینها بزن و بکوب مفصلی راه انداخته بودند.

این بچه وقتی به میزبان که گفت آقا آمد، او فوری پرید و گفت: موقتا بساط را جمع کنید. می گفت: همین که ما داشتیم می آمدیم، دیدیم یکدفعه سر و صدا خوابید. ما هم به روی خود نیاوردیم که جریان چیست. ما را بردند صدر مجلس نشاندند. گفت: حاج آقا، ایام ایام خوبی است، مناسبت دارد، یک مداح خیلی خوش صدا دعوت کردیم. یک مداحی آوردند، خواندند و مجلس زیبا و آرامی شد. چون که آقا آمد.

وقتی این آقا آمد، اوضاع خیلی خوب شد. وقتی نماز آمد، امام زمان علیه السلام آمد، بدی ها و گناهان رفت. خوبیها تقویت شد.

امام زمان علیه السلام هم که تشریف می آورند، همین طور است. الآن انتظار ظهور او را می کشند. و این در عالم موج ایجاد کرده است. آقا می خواهد بیاید. این چقدر منتظر درست کرده، چقدر جمکران برو درست کرده، چقدر زائر درست کرده، چقدر دعای ندبه خوان درست کرده است.

می خواهد بیاید، اما اگر بیاید چه خواهد شد! یعنی آقا که می خواهد بیاید این همه نور ایجاد کرده است، اگر بیاید چه خواهد شد. این را تقویت کنیم.

باز ایشان مثال خوبی می زد. می گفت: گاهی آقایان منبر می روند و خانم ها پشت پرده حرف می زنند. یک نفر بلند می شود می گوید: چرا شما این قدر حرف می زنید؟ یکی دو نفر از این خانم های پخته می گویند: ما آقا را نمی بینیم. پرده ها را کوتاه می گیرند، یا پرده را بر می دارند، همه ساکت می شوند. یعنی شنیدن آن قدر اثر ندارد، اما دیدن خود آقا خیلی مؤثر است.
 

تأثیر نماز در رشد

اگر یاد خدا و نماز تقویت شد، باطل می رود، رباخوری می رود، دروغ می رود، فحشا می رود، منکر می رود؛ هرچند نماز معمولی باشد. همان اندازه هم اثر دارد. هرچند یک نور کم و به اندازه یک شمع روشن شده است. اگر این را تقویت کنیم، بدی ها و ظلمتها می رود.

این جوان و سگ، در وجود همه ما هست، یعنی نفس اماره ما همان سگ است، روح و جان و دل ما همان جوان است. نماز ما بقیه کارهای خیر ما را تقویت می کند. وقتی که صله رحم می کنیم، زیارت می رویم، دعا می خوانیم، احسان می کنیم، صدقه می دهیم، جوان ما تقویت می شود. نماز ما را مدام رشد می دهد و بالا می برد.

از آن طرف هم هرچه می توانیم کارهای بد و گناه و معصیت را کم کنیم. فحش ندهیم؛ چون فحش دادن نور نماز را کم می کند، این جوان را خدشه دار می کند. ما داریم این جوان را زخمی می کنیم. یعنی تیشه برداشتیم به جوان می زنیم. بدانیم که دروغ گفتن ما، ربا خوردن ما، گناه ما، بداخلاقی ما جوان ما را زخمی می کند و این حیوان را قوی و درشت اندام می کند.

پی‌نوشت‌ها:

1- سوره هود، آیه 114.
2- تفسیر العیاشی، ج 2، ص 161؛ بحارالانوار، ج 79، ص 220.
3- عیون الحکم، ص 66؛ تصنیف غرر الحکم، ص 175.
4- الکافی، ج 3، ص 269؛ وسائل الشیعه، ج 4، ص 28.
5- من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 498؛ وسائل الشیعه، ج 4، ص236.
6- سوره عنکبوت، آیه 45.
7- بحار الانوار، ج 79، ص 198.
8- ارشاد القلوب، ج 1، ص 152.
9- مقتل الحسین للمقرم، ص 297.
10- خصائص الائمه علیه السلام ص 63؛ بحار الانوار، ج 42، ص 239.
11- نهج البلاغه، خطبه 222؛ ارشاد القلوب، ج 1، ص59.
12- بحار الانوار، ج 58، ص 148.
13- سوره بقره، آیه 268.
14- سوره اعراف، آیه 16.
15- سوره نساء، آیه 76.
16- سوره روم، آیه 47.
17- الکافی، ج 2، ص 268؛ بحارالانوار، ج 66، ص 194.
18- سوره رعد، آیه 17.
19- سوره اسراء، آیه 81.
20- تفسیر القمی، ج 2، ص 94؛ بحارالانوار، ج 6، ص 214.
21- سوره عنکبوت، آیه 45.
 

منبع:

زیبایی های نماز، حبیت الله فرحزاد؛ تدوین و ویرایش: اکبر اسدی، قم: نشر عطش، چاپ ششم، 1396 ش.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
play_arrow
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم
play_arrow
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم
تصاویر از حمله پهپادی ایران به پایگاه آمریکا در کویت در جنگ رمضان + فیلم
play_arrow
تصاویر از حمله پهپادی ایران به پایگاه آمریکا در کویت در جنگ رمضان + فیلم
سرهنگ‌ تاجیک: آموزش «جان‌فدا» در ۱۰۰ میدان کشور برگزار می‌شود
play_arrow
سرهنگ‌ تاجیک: آموزش «جان‌فدا» در ۱۰۰ میدان کشور برگزار می‌شود
خنجر یمنی روی گلوی مزدوران سعودی
play_arrow
خنجر یمنی روی گلوی مزدوران سعودی
ما شاخ آمریکایی‌ها را خواهیم شکست
play_arrow
ما شاخ آمریکایی‌ها را خواهیم شکست
بازگشت رونالدینیو به فوتبال در ۴۶ سالگی؛ اسطوره برزیلی پس از ۱۱ سال دوباره به میدان رفت + فیلم
play_arrow
بازگشت رونالدینیو به فوتبال در ۴۶ سالگی؛ اسطوره برزیلی پس از ۱۱ سال دوباره به میدان رفت + فیلم
پیشنهادهای خارجی به امیرحسین زارع؛ از مرسدس‌بنز تا آپارتمان لوکس برای تغییر تابعیت + فیلم
play_arrow
پیشنهادهای خارجی به امیرحسین زارع؛ از مرسدس‌بنز تا آپارتمان لوکس برای تغییر تابعیت + فیلم
لایه‌های پنهان سفر رئیس موساد به آمریکا
play_arrow
لایه‌های پنهان سفر رئیس موساد به آمریکا
شهید محمود باقری: سید مجید موسوی شهید زنده است
play_arrow
شهید محمود باقری: سید مجید موسوی شهید زنده است
نگاهی به یک قرن مجاهدت مرحوم آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی
play_arrow
نگاهی به یک قرن مجاهدت مرحوم آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی
سخنرانی تاریخی آیت الله وحید خراسانی
play_arrow
سخنرانی تاریخی آیت الله وحید خراسانی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان