تکامل معنوى انسان
جذب شدن به علوم طبیعى و غوطه ور شدن در مسایل مادّى، انسان را از درک امور معنوى، امدادهاى غیبى و توجّه به حقایق ارزنده عالم غیب باز مى دارد. به این جهت کسانى که جذب امور طبیعى شده و در دام امور مادّى گرفتار گشته اند، از فکر و اندیشه درباره امور معنوى غفلت مى ورزند.بسیارى از افراد نیز بر اثر همنشینى با افرادى که پایبند جهان مادّى گشته اند، از آنان رنگ گرفته و تحت تأثیر افکار و عقاید اشتباه آنان قرار گرفته اند و بر اثر دور بودن از حقایق عالم هستى، از امورِ معنوى و امدادهاى غیبىِ شگفت انگیز خاندان وحى علیهم السلام آگاهى ندارند.
براى روشن شدن این حقایق و پیدا نمودن ایمان و اعتقاد به امور معنوى و امدادهاى جهان ناشناخته غیب، باید از شیفته بودن به عالم مادّه دست برداشت؛ زیرا کسى که عینک مادیت را بر دیدگان خود نهاده، چگونه مى تواند جهان شگفت انگیز فراتر از مادّه را بنگرد؟ آیا کسى که با عینک رنگى به اطراف خود مى نگرد، مى تواند آن ها را با رنگ واقعى خود ببیند؟
آیا کسى که مادیت را همچون دیوارى بر دور خود کشیده است، مى تواند جهانِ خارج از حصارِ خود را مشاهده کند؟ آیا کسى که در مکانى سربسته خود را زندانى نموده، مى تواند نظاره گر شادمانى ها و شادابى هاى خارج از آن محیط باشد؟
مردمى که در عصر غیبت زاده شده و در آن به سر برده و با تیرگى ها و تاریکى هاى آن ساخته اند، همچون کسانى مى باشند که در مکانى زندانى شده و هیچ راهى براى فرار از زندان پیدا نکرده اند؛ بلکه حال مردم عصر غیبت که با ظلمت آن ساخته اند، از افرادى که در زندان هستند بسیار بدتر است.
زیرا زندانیان مى دانند که در زندان هستند و همواره در آرزوى نجات از آن به سر مى برند و در فکر یافتن راه رهایى از بند اسارت مى باشند. امّا متأسّفانه مردمان عصر غیبت، چون در زمان غیبت زاده شده و بزرگ شده اند، از ماوراء زمان غیبت آگاهى ندارند. چون نه آنان خود طعم عصر ظهور را چشیده اند و نه کسى آنان را از آن دوران پرشکوه و پر حلاوت آگاه ساخته است.
به این جهت به سختى ها و تاریکى هاى زندان غیبت ساخته و در اندیشه نجات و رهایى از شکنجه هاى دوران وحشت زاى غیبت نبوده و نیستند.
بدیهى است ما و همه زندانیان زندان غیبت با غفلتِ خویش از روزگار درخشان عصر ظهور، زمان اسارت خود را در زندان غیبت تمدید مى کنیم.
پس زندان غیبتى که در آن گرفتاریم همان غفلت ما است که از آن دست برنداشته ایم.
گرفتار شدنِ جامعه در بند اسارت غیبت و غفلت به خاطر فراموش کردن عموم افراد جامعه از بُعد معنوى خود مى باشد.
بُعد مادّى و معنوى انسان
همان گونه که مى دانید انسان از دو بُعد روحى و جسمى ترکیب شده است و به این جهت نباید فقط به بُعد مادّى و جنبه هاى دنیوى و جسمانى خویش توجّه داشته باشد؛ بلکه باید به بُعد معنوى خود نیز کاملاً توجّه داشته باشد وگرنه توجّه به یک بُعد و فراموش کردن بُعد دیگر، غفلت و فراموشى از بُعد مهمّ وجود خود که همان بُعد معنوى است، مى باشد.عموم انسان ها در عصر غیبت از بُعد معنوى خویش آن گونه که باید بهره نبرده اند، ولى در عصر ظهور که روزگار تکامل شخصیت انسان ها است، جامعه بشریت در هر دو بُعد مادّى و معنوى به تکامل مى رسد و در فضایى سرشار از نور دانش و بینش به انجام برنامه هاى حیاتبخش مى پردازد.
در آن روزگار قوّه نظرى و عملى انسان ها از پلیدى ها پاک شده به گونه اى که در افکار و رفتار خویش پیرو مکتب خاندان وحى علیهم السلام مى باشند و بر این اساس وجود خویش را فروزان از نور دانش و بینش مى سازند.
و به همین جهت، احساسات و ادراکات انسان در آن روزگار پرشکوه، پاک از پلیدى ها شده و مکاشفات شیطانى آنان را به دام اشتباهات نمى اندازد.
بنابراین؛ خوشا به حال آنان که آن زمان را درک مى کنند و همان گونه که در عصر ظهور فرمانبردار آن بزرگوار مى باشند در عصر غیبت نیز از آن حضرت پیروى مى نمایند.
این حقیقتى است که در کلمات اهل بیت علیهم السلام به آن تصریح شده است.
.jpg)
روایاتى که بیانگر این حقیقت و روشنگر چگونگى عصر نورانى ظهور است، داراى نکته هاى مهمّى مى باشد که انسان را با وظیفه خود در زمان غیبت آشنا مى سازد و برنامه عملى آنان را در دوران تیره قبل از ظهور بیان مى نماید و هم بیانگر حالت شادمانى و سرور پیروان مکتب اهل بیت علیهم السلام مى باشد.
امام صادق علیه السلام از رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم نقل مى نمایند:
طوبى لمن أدرک قائم أهل بیتی وهو مقتد به قبل قیامه، یتولّى ولیه ویتبرّأ من عدوّه، ویتولّى الأئمّة الهادیة من قبله، اُؤلئک رفقائی وذوو ودّی ومودّتی، وأکرم اُمّتی علی.(1)
خوشا به حال کسى که قائم اهل بیت مرا درک نماید در حالى که قبل از قیام او از او پیروى نموده، دوست او را دوست مى دارد و از دشمنش بیزارى مى جوید. و ولایت امامانِ هدایت گر قبل از او را دارا مى باشد. آن ها رفقاى من و صاحب محبّت و مودّت من مى باشند و براى من گرامى ترین امّت من هستند.
بنابراین، میزان درک و فهم و مقدار شناخت انسان باید تا حدّى باشد که بتواند دوستان آن حضرت را از کسانى که ادّعاى دوستى مى کنند و نان را به نرخ روز مى خورند تشخیص دهد، و قاطعان طریق را به عنوان دوستان امام زمان ارواحنا فداه و نوکران آن حضرت جایگزین ننماید.
روایتى را که نقل کردیم گرچه درباره عصر درخشان ظهور است، ولى تکالیف بسیار مهمّى از وظیفه ها و برنامه هاى عملى عصر غیبت را نیز بیان نموده که متأسّفانه نه آن ها را از تکالیف عصر غیبت شمرده اند و نه به آن ها درست توجّه مى شود.
وظیفه مردم در عصر غیبت امام زمان علیه السلام
کسى در زمان ظهور سرفراز است که در عصر تیره غیبت به آن وظایف عمل نموده باشد. ما چند وظیفه از آن ها را در اینجا بیان مى کنیم:1- وظیفه مردم در عصر غیبت این است که از دستورات و خواسته هاى حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه آگاه باشند و آن ها را انجام دهند. دوستى با امام زمان ارواحنا فداه و منتظر ظهور آن حضرت بودن و درک ظهور آن حضرت در صورتى تکمیل مى شود و بارور مى گردد که انسان در عصر غیبت، تابع و فرمانبردار امام عصر عجّل الله تعالى فرجه باشد.
2- وظیفه ما در عصر غیبت این است که دوستان و شیفتگان حضرت امام عصر ارواحنا فداه را دوست داشته باشیم.
3- دوست داشتن آنان مبتنى بر شناخت آنان است؛ زیرا تا انسان نداند که دوستان آن حضرت چگونه کسانى هستند، نمى تواند آن ها را دوست داشته باشد.
4- ما باید از دشمنان امام زمان عجّل الله تعالى فرجه متنفّر بوده و تبرّى بجوییم.
5- تبرّى و تنفّر از دشمنان امام زمان ارواحنا فداه متوقّف بر شناخت آنان است، پس باید بداند آن ها چگونه کسانى هستند تا از آنان بیزار باشد.
علاوه بر وظایفى که شمردیم فرد منتظر وظیفه دارد در صورت درک ظهور آن بزرگوار کاملاً فرمانبردار آن حضرت بوده و فرموده هاى آن بزرگوار را اطاعت کند.
حضرت امام صادق علیه السلام این حقیقت را به ابا بصیر این گونه بیان فرموده اند:
یا أبا بصیر؛ طوبى لمحبّی قائمنا، المنتظرین لظهوره فی غیبته والمطیعین له فی ظهوره، اولیائه اولیاء الله لا خوف علیهم ولا هم یحزنون.(2)
اى ابابصیر؛ خوشا به حال دوستداران قائم ما که در زمان غیبت او منتظر ظهورش مى باشند و در زمان ظهور او فرمانبردار او هستند. اولیاء او اولیاء خدا هستند؛ نه حزنى بر آنان هست و نه آنان محزون مى گردند.
بنابراین روایت، اولیاى خداوند و اولیاى امام زمان ارواحنا فداه کسانى هستند که علاوه بر دوستى و انتظار آن حضرت، در صورت درک ظهور مطیع و فرمانبردار آن حضرت باشند. و از گروهى نباشند که در ابتداى ظهور از لشکر آن حضرت جدا مى شوند و به صف دشمن مى پیوندند.
این گونه افراد، در واقع در انتظار ظهور آن حضرت نبوده اند، بلکه در انتظار رسیدن خودشان به مقامات و... بوده اند و وقتى که مى بینند اهداف شان نقش برآب شده و از دارا بودن مقام خبرى نیست از امام زمان عجّل الله تعالى فرجه کناره گیرى مى کنند.
دعوت عمومى براى گام برداشتن به سوى تکامل
از برنامه هاى مهمّى که حضرت ولىّ عصر عجّل الله تعالى فرجه الشریف براى عموم مردم انجام مى دهند، دعوت همگانى آنان به سوى آیین اسلام است. این دعوت یک فراخوانى عمومى است؛ به گونه اى که مردمان سراسر جهان را - پیرو هر دین و مکتبى که باشند - به سوى اسلام فراخوانده و از همگان مى خواهند از راه باطل دست برداشته و به سوى دین خدا که اسلامِ راستین و تشیع است، بشتابند.از آنجا که این فراخوانى و دعوت، همراه با جریاناتى است که براى همه مردم جهان تازگى دارد و معجزاتى را دربردارد که تمام ابرقدرت هاى جهان را شکست مى دهد، در قلب مردمان جاى مى گیرد و مردم گروه گروه به سوى آیین اسلام روى مى آورند.
خداوند بزرگ در این باره در قرآن کریم مى فرماید:
«إِذا جاءَ نَصْرُ الله وَالْفَتْحُ * وَرَأَیتَ النَّاسَ یدْخُلُونَ فى دینِ الله أَفْواجاً».(3)
آن زمان که یارى خدا و پیروزى فرا رسد و ببینى که مردمان گروه گروه وارد دین خدا مى شوند.
بنابراین در آن زمان، مردمان به صورت گروهى - نه تک تک - به اسلام ایمان مى آورند و دسته دسته و گروه گروه به سوى دین اسلام مى شتابند.
روى آوردن مردمانِ جهان به اسلام و گرایش عمومى به دین خدا، پس از دعوت حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه از مردم براى پذیرش اسلام است و آن بر اثر جریانات شگفت انگیزى است که آنان از ابتداى ظهور از آن حضرت و از یاوران آن بزرگوار مى بینند. به این جهت حقّانیت آنان براى مردم واضح مى شود و به این جهت گروه گروه به سوى دین خدا روى مى آورند.
امام صادق علیه السلام مى فرمایند:
إذا قام القائم علیه السلام دعا النّاس إلى الإسلام جدیداً، وهداهم إلى أمر قد دثر وضلّ عنه الجمهور، وإنّما سمّی القائم مهدیاً، لأنّه یهدی إلى أمر مضلول عنه، وسمّی القائم لقیامه بالحقّ.(4)
هر گاه قائم ما قیام کند، مردم را دوباره به اسلام دعوت مى نماید و آنان را به سوى امرى که کهنه شده و عمده مردم از آن گمراه شده اند، هدایت و راهنمایى مى نماید. و همانا قائم به نام «مهدى» نامگذارى شده؛ زیرا او به سوى امرِ گمشده هدایت مى شود و به نام »قائم« نامیده شده؛ زیرا او به حق قیام مى کند.
از این روایت استفاده مى شود که حضرت ولىّ عصر عجّل الله تعالى فرجه پس از قیام، مردم را با یک دعوت و فراخوانى جدید به سوى اسلام مى خوانند و همچنین آنان را به امرى که کهنه شده و از آن گمراه شده اند، هدایت مى کنند.
در این روایت سخنى از کشتار و خونریزى در میان نیست، بلکه پس از قیام، فراخوانى به اسلام و هدایت و راهنمایى شروع مى شود.
بدیهى است دعوت انسان ها به اسلام و راهنمایى آنان به راه حقّ نیاز به برهان و دلیل دارد و این همان برنامه اى است که - طبق روایات - حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه آن را انجام مى دهند.
نتیجه و پیامد این گونه دعوت که همراه با برهان و دلیل، اعجاز و جمع بودن همه عوامل ارشاد مردم است، ایمان و هدایت گروهى و دسته جمعى آنان به سوى اسلام مى باشد.
در آن هنگام است که قرآن مجید طراوت و شادابى خود را باز مى یابد و آیین اسلام پس از فرسودگى، طراوت و حیات تازه پیدا مى کند.
در زیارت امام حسن عسکرى علیه السلام وارد شده است:
السّلام علیک یا أبا الإمام المنتظر، الظاهرة للعاقل حجّته، والثّابتة فی الیقین معرفته، والمحتجب عن أعین الظّالمین، والمغیب عن دولة الفاسقین، والمعید ربّنا به الإسلام جدیداً بعد الإنطماس، والقرآن غضّاً بعد الإندراس.(5)
سلام بر شما اى پدر امام منتظر که براى شخص خردمند حجّت و برهان او ظاهر است و معرفت به او در گنجینه یقین ثابت است، آن امامى که از دیدگان ظالمین در حجاب است، و از دولت فاسقین پنهان و غایب است و خداوند به وسیله او اسلام را پس از تغییر، دوباره حیات تازه مى دهد و قرآن را پس از اندراس طراوت مى بخشد.
کلمه «انطماس» در لغت به معناى «نابود شدن» نیز آمده است. مقصود امام حسن عسکرى علیه السلام در این روایت هر یک از دو معنى باشد، دلیل بر دگرگونى در چهره اسلام در زمان غیبت مى باشد که با قیام امام زمان عجّل الله تعالى فرجه، اسلام دوباره ارزش و اصالت خود را بازمى یابد. در هر نقطه اى از کشورهایى که به نام اسلام شهرت یافته، احکام دین عمل نشود، اگرچه به ظاهر نام اسلام وجود داشته باشد تا وقتى که دستورات آن پیاده نشود، گویا اسلام در آن مناطق محو و نابود شده است.
امر عظیم امام زمان علیه السلام
آنچه را که حضرت بقیة الله الأعظم عجّل الله تعالى فرجه براى جهانیان ظاهر مى سازند، گاهى در روایات به عنوان امر عظیم و گاهى به عنوان امر جدید مطرح شده است.ابى سعید خراسانى مى گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم:
المهدی والقائم واحد؟ فقال: نعم. فقلت: لأی شیء سمّی المهدی؟ قال: لأنّه یهدی إلى کلّ أمر خفی، وسمّی القائم لأنّه یقوم بعد ما یموت، إنّه یقوم بأمر عظیم.(6)
مهدى و قائم یک نفر مى باشد؟ فرمود: آرى.
گفتم: براى چه ایشان »مهدى« نامیده شده است؟
فرمود: براى این که به هر چیزى که مخفى باشد، هدایت مى شود. و »قائم« نامیده شده؛ زیرا که او بعد آن که )نامش( مرده باشد قیام مى کند. قطعاً او به امرى عظیم قیام مى نماید.
همان گونه که دیدید، در این روایت تصریح شده است که حضرت قائم ارواحنا فداه براى امر عظیم و بزرگى قیام مى نمایند.
عظمت و بزرگى کارى که آن حضرت براى برپایى آن قیام مى کنند، آنچنان بزرگ است که آن بزرگوار را به خاطر قیامى که براى آن نموده اند، «قائم» مى نامند.
آیا این امر عظیم که قیام امام عصر عجّل الله تعالى فرجه الشریف براى آن است، همان برنامه هایى است که به وسیله رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم و ائمّه اطهار علیهم السلام براى مردمان عنوان شده، و سپس به خاطر غصب مقام خلافت، و ظهور بدعت و مرور زمان به دست فراموشى سپرده شده است؟ یا علاوه بر آن، امور بزرگ دیگرى را که خاندان وحى علیهم السلام براى مردم بیان نفرمودند، توسّط حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه بیان شده و براى عموم مردم آشکار مى شود؟!
قبل از پاسخ به این پرسش به روایتى که از امام صادق علیه السلام نقل شده است، توجّه کنید. آن حضرت فرمودند:
إذا قام القائم علیه السلام جاء بأمر جدید کما دعى رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم فی بدو الإسلام إلى أمر جدید.(7)
هرگاه قائم علیه السلام قیام نماید، امر تازه و جدیدى را مى آورد؛ همان گونه که رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم در صدر اسلام مردم را به سوى امر جدید فرا خواند.
امام صادق علیه السلام در این روایت آنچه را که حضرت ولىّ عصر عجّل الله تعالى فرجه مى آورند، تشبیه نموده اند به آنچه را که رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم در ابتداى ظهور اسلام آوردند.
این روایت اگر صریح نباشد در این که امر تازه و بیان نشده اى را حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه مى آورند، حداقلّ در این باره ظهور دارد.
ممکن است بعضى به تشبیهى که امام صادق علیه السلام در این روایت نموده اند توجّه نکنند و صراحت روایت و یا حتّى ظهور آن را نیز نپذیرند و بگویند چون بسیارى از دستورات اسلام به مردمان جهان نرسیده است، پس از بیان آن ها، براى آنان تازگى دارد و به این جهت از آن ها به عنوان «امر جدید» یاد شده است.
در پاسخ آن ها مى گوییم: اگر ما مماشات نموده و از صراحت و یا ظهور این روایت دست برداریم، نکته دیگرى را عنوان مى کنیم و آن این است که آیا رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم نفرمودند:
إنّا معاشر الأنبیاء نکلّم النّاس على قدر عقولهم.(8)
ما گروه پیامبران، با مردم به قدر عقل هاى آنان سخن مى گوییم.
با توجّه به این روایت و همچنین با توجّه به تکامل عقل انسان ها در عصر درخشان ظهور، متوجّه مى شویم که حضرت بقیة الله عجّل الله تعالى فرجه به خاطر رشد عقلى مردم، مطالب تازه اى را براى آنان بیان مى کنند که سایر خاندان وحى علیهم السلام آن ها را شاید فقط براى خواصّ اصحاب خود بیان مى نمودند.
بنابراین مشکلى وجود ندارد که آن حضرت با امر جدید، دستورات تازه و نکته هاى نو و مهمّى را براى مردم بیان کنند که جامعه مردم از آن هیچ گونه آگاهى نداشته اند.
البتّه باید توجّه داشته باشیم که هر امر جدید و دستور تازه در راستاى آیین حیاتبخش اسلام مى باشد، نه این که دین جدیدى توسّط حضرت ولىّ عصر عجّل الله تعالى فرجه بر مردم ارائه شود.
.jpg)
امر عظیم چیست؟
اکنون این سئوال مطرح مى شود که آیا امر جدید که در این روایت به آن تصریح شده همان امر عظیم است که در روایت قبلى ذکر شده بود؛ اگر مقصود از هر دو (امر جدید و امر عظیم) یک چیز است، آیا آن امر جدید و امر عظیم که حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه به آن قیام مى فرمایند چیست؟بدیهى است که فقط آگاهانِ از اسرار از پاسخ این سئوال آگاهى دارند و در روایات اهل بیت علیهم السلام در این باره چیزى جز اشارات یا نکته هاى سربسته پیدا نمى کنیم.
معنى و تفسیر آن ها را کسى جز خواصّى که با بطون کلمات اهل بیت علیهم السلام آشنایى دارند و از کنایات و اشارات سخنان آنان نکته هاى بزرگ و عظیم مى آموزند، نمى داند.
آنان کسانى هستند که از رموزاتِ کلمات خاندان وحى علیهم السلام نکته هاى ناگفته مى یابند.
در روایتى امام صادق علیه السلام فرمودند:
حدیث تدریه خیر من ألف ترویه، ولایکون الرجل منکم فقیهاً حتّى یعرف معاریض کلامنا، وإنّ الکلمة من کلامنا لتنصرف على سبعین وجهاً لنا من جمیعها المخرج.(9)
یک روایت را که معناى آن را بفهمید بهتر از هزار روایت است که آن را نقل کنید. هیچ مردى از شما فقیه نیست تا کنایه هاى گفتار ما را بشناسد.
به راستى که هر یک کلمه از کلام ما به هفتاد معنى برمى گردد که براى ما از تمامى آن ها راه خروج )و تکمیل معنى( وجود دارد.
در مکتب اهل بیت علیهم السلام این گونه افراد را یعنى کسانى که قدرت درک و فهم معانى گوناگون کلمات آن بزرگواران را دارند، فقیه مى گویند. پس کسى فقیه است که معاریض گفتار آنان را بفهمد.
به خاطر سنگینى امر عظیم ممکن است عنان قلم به بحث هاى دیگر کشیده شود، به این جهت عنان قلم را در بنانِ ضعیف محکم کرده و به بیان مطالب قبل باز مى گردیم.
از آنجا که توضیح و بیان آن امر عظیم از عهده نویسنده این سطور خارج است، قبل از آنکه پاسخ اجمالى آن را بیان کنیم به ذکر این نکته روح افزا مى پردازیم:
خوشا به حال انسان هایى که نداى ملکوتى حضرت بقیة الله الأعظم از کنار خانه خدا را لبّیک گفته و به پیروى و اطاعت از دستورات آن امام مهربان قیام مى نمایند.
خوشا به حال آن کسانى که عصر درخشان ظهور را درک مى کنند و از هر دین خرابى دست برداشته و در تحت لواى حضرت مهدى عجّل الله تعالى له الفرج شاهد حکومتِ عدل الهى آن بزرگوار خواهند بود.
مردم آن عصر و زمان در سایه حکومت حضرت صاحب الزمان ارواحنا فداه، با ساختار وجودى برتر، حیات قلب و تکامل عقل بر فراز آسمان عالى معارفِ بلند صعود مى نمایند و با رسیدن به رمز و راز خلقت از امر عظیم آگاه مى شوند.
مردم آن زمان درک خواهند کرد که هر کدام معدنى گرانبها همچون معدن هاى طلا، نقره، الماس... (10) بوده اند، ولى در عصر غیبت کسى آنان را از عظمت وجودشان آگاه نساخته است !
مردم آن دوران خواهند فهمید خداوند بزرگى که با خلقت انسان خود را احسن الخالقین نامیده است چه قدرت ها و توانایى هاى بزرگى را در وجود آن ها نفهته است. ولى در زمان تاریک غیبت در تاریکى به سر برده و از انوار تابناکى که از سوى خاندان وحى علیهم السلام بر قلب آنان که حرم الله است تابیده، بى خبر مانده اند!
مردم آن زمان که دستان شفابخش حضرت مهدى ارواحنا فداه عقل و خرد آن ها را کامل کرده و به قلب آنان حیات معنوى مى بخشد، نظاره گر عالم ملکوت خواهند بود.
اکنون براى اینکه پرسشى که درباره امر عظیم عنوان کردیم بى پاسخ نماند، مى گوییم: امر عظیم نکته مهمّى در باب ولایت اهل بیت علیهم السلام مى باشد و در عصر ظهور آن امر عظیم آشکار مى شود.
شناخت رمز ولایت و راز بزرگ اهل بیت علیهم السلام در دوران تیره غیبت براى مردمان امکان ندارد؛ زیرا در عصر تاریک غیبت، میزان درک و فهم و حدّ عقل و درایت انسان ها محدود است و توانایى درک و شناخت مسایل عظیم ولایت را ندارد، به این جهت معرفتِ کامل مسایل عظیم ولایى و درک امور مهمِّ مربوط به خاندان وحى امکان ندارد، تا روزگارى که حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه ظهور نموده و با دستان شفابخش خود عقل انسان ها را تکمیل نموده و مغز بشر قدرت پذیرش مسایل بزرگ معنوى را پیدا نماید.
در آن زمان که عقل ها تکامل یافته و خردها از آشفتگى نجات یابد، حضرت ولىّ عصر عجّل الله تعالى له الفرج نکته هاى بلند معارف را براى مردم بیان مى فرمایند و قرآن درستى آن را گواهى مى دهد.
این گفتار از جناب محمّد بن عمرو بن الحسن روایت شده است:
... إنّ أمر آل محمّد (علیهم السلام) امر جسیم مقنّع لایستطاع ذکره، ولو قد قام قائمنا لتکلّم به وصدّقه القرآن.(11)
... امر اهل بیت علیهم السلام امرى است عظیم و در پرده نهان شده ! امکان ذکر آن وجود ندارد و هر گاه قائم ما قیام نماید آن را بیان مى کند و قرآن آن حضرت را تصدیق مى نماید.
با این بیان روشن است که امر ولایت - که مسأله اى است بسیار باعظمت - امکان ندارد در روزگار تیره غیبت، رازهاى آن براى عموم مردم بیان شود، مگر آن زمان که ستمگران که باعث ایجاد تیرگى ها و تاریکى ها هستند و مانع تکامل همگانند از میان برداشته شوند و با ظهور و عنایت امام عصر عجّل الله تعالى فرجه عقل و درک انسان ها تکمیل شود. در آن هنگام خداوند بزرگ اجازه خواهد داد که امام زمان ارواحنا فداه حقّ را ظاهر نمایند.
بدیهى است آن زمان که حضرت بقیة الله الأعظم عجّل الله تعالى له الفرج لب به سخن بگشایند، حقّ و حقیقت آشکار شده و شک و تردیدى براى مردم باقى نخواهد ماند.
آن بزرگوار در یکى از نامه هاى خود این گونه فرموده اند:
إذا أذن الله لنا فی القول ظهر الحقّ، واضمحلّ الباطل، وانحسر عنکم.(12)
آن زمان که خداوند اذنِ گفتن به ما دهد، حق ظاهر مى شود و باطل نابود گردیده و آشکار مى گردد.
معارف الهى در عصر ظهور
خاندان وحى علیهم السلام در روایاتى که از تیرگى ها و تاریکى هاى دوران غیبت سخن به میان آورده و عصر درخشان ظهور را در آن ها ترسیم نموده اند، مردمان عصر ظهورِ نور را افرادى رستگار و سعادتمند معرّفى کرده و آنان را انسان هایى رهایى یافته از هلاکت، توصیف نموده اند و فرموده اند: خوشا به حال کسى که آن زمان را ببیند.امام صادق علیه السلام درباره حضرت بقیة الله ارواحنا فداه مى فرمایند:
هو المفرّج للکرب عن شیعته بعد ضنک شدید وبلاء طویل وجور، فطوبى لمن أدرک ذلک الزمان.(13)
او گشایش دهنده هر سختى از شیعه خود مى باشد (و این) بعد از سختى شدید و بلاى طولانى و ستم است. پس خوشا به حال کسى که آن زمان را درک نماید.
آرى؛ خوشا به حال کسى که آن زمان را ببیند.
روزگار تکامل جهانى که هدف از آفرینش جهان فرا رسیدن آن عصر نورانى مى باشد، عصرى است که مردم خداوند را به شایستگى عبادت مى کنند. آنان بر اثر شکست نفس، نابودى شیطان و تکامل عقل خداوند را بندگى مى نمایند و به مقام نورانى خاندان وحى علیهم السلام معرفت پیدا مى کنند.
خداوند متعال مى فرماید:
«وَما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلّا لِیعْبُدُونِ»(14).
من جنّ و انس را نیافریدم مگر براى این که عبادت کنند.
در روایات عبادت و بندگى را به معرفت و آشنایى تفسیر فرموده اند. بنابراین با فرا رسیدن آن روزگارِ سرشار از علم و معرفت، پس از گذشت قرنهاى طولانى، هدف خلقت و راز آفرینش تازه عملى مى شود.
در آن عصرِ بى نظیر، همه انسانهاى جهان در راه تکامل قرار گرفته و بر اثر لمس دستان شفابخش منجى عالم بشریت، همه بندگان الهى به تکامل عقلى رسیده و از وسوسه هاى نفسانى و افکار شیطانى رهایى یافته و در نتیجه به مقام معرفت نایل مى شوند.
مردم عصر ظهور از زبان رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم
در آن زمان مردم خداوند را به یکتایى بندگى کرده و از مقام نورانیت اهل بیت علیهم السلام آگاه شده و معرفت پیدا مى کنند و به این جهت از سیرتى پاک و سیمایى نورافشان برخوردار خواهند بود.رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم مردم عصر ظهور را همچون مشک عطرآگین و همچون ماه نورانى معرّفى مى کنند.
در یک روایت طولانى حضرت امام جواد علیه السلام از پدران شان علیهم السلام از پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله و سلّم جریان خروج منتقم آل محمّد صلوات الله علیهم اجمعین را نقل کرده اند. در آن روایت رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم به اُبىّ بن کعب مى فرمایند:
... یخرج وجبرئیل عن یمنته ومیکائیل عن یسرته، وسوف تذکرون ما أقول لکم ولو بعد حین واُفوّض أمری إلى الله عزّ وجلّ.
یا اُبی؛ طوبى لمن لقیه، وطوبى لمن أحبّه، وطوبى لمن قال به، ینجّیهم من الهلکة. وبالإقرار بالله وبرسوله وبجمیع الأئمّة، یفتح الله لهم الجنّة، مثلهم فی الأرض کمثل المسک الّذی یسطع ریحه فلایتغیر أبداً، ومثلهم فی السّماء کمثل القمر المنیر الّذی لایطفأ نوره أبداً.(15)
(حضرت مهدى عجّل الله تعالى فرجه) خارج مى شود در حالى که جبرئیل در طرف راست او و میکائیل در طرف چپ او است و آنچه را که براى شما بیان مى کنم به یاد خواهید آورد اگرچه پس از گذشت زمانى باشد و امر خود را به خداوند عزیز و جلیل واگذار مى نمایم.
اى اُبىّ؛ خوشا به حال کسى که با او ملاقات کند و خوشا به حال کسى که او را دوست داشته باشد و خوشا به حال کسى که به او معتقد باشد، او آنان را از هلاکت نجات مى بخشد.
و به خاطر اقرار به خداوند و به رسول او و به همه امامان، خداوند بهشت را به روى آنان مى گشاید. مثَل آنان در زمین همچون مشک است که بویش پخش مى شود و تغییر نمى کند و مثَل آنان در آسمان همچون ماهِ نورافشان است که نورش هرگز خاموش نمى گردد.
چهره هاى همچون ماه نورانىِ مردمان عصر ظهور، جلوه اى ملکوتى به آنان بخشیده و انوار تابناک معارف الهى که در سینه دارند، سیماى آنان را درخشان مى سازد. آنان نظاره گران عالم ملکوت هستند و نظاره بر آن عالم چقدر زیباست !
امام جواد علیه السلام از امام صادق علیه السلام نقل کرده اند که آن حضرت به جناب الیاسِ پیغمبر (16) فرمودند:
فوددت أنّ عینیک تکون مع مهدی هذه الاُمّة، والملائکة بسیوف آل داود بین السماء والأرض، تعذّب أرواح الکفرة من الأموات، وتلحق بهم أرواح أشباههم من الأحیاء، ثمّ أخرج سیفاً، ثمّ قال: ها! إنّ هذا منها.(17)
بسیار دوست دارم که چشمان تو نظاره گر مهدى این امّت باشد، که ملائکه با شمشیرهاى آل داود در میان آسمان و زمین ارواح کافرانى را که از دنیا رفته اند عذاب مى دهند و کفّار زنده را به آنان محلق مى کنند.
آن گاه امام صادق علیه السلام شمشیرى را بیرون آوردند و فرمودند: ها! این یکى از آنها است!
چقدر زیباست نظاره بر ملائکه اى که با شمشیرهاى خون آشام کافران را راهى دوزخ مى سازند.
حکومت در جهان مرئى و نامرئى
مسأله علم امام علیه السلام یکى از ارکان اعتقادى ما در باب معارف خاندان وحى علیهم السلام است، و از نظر ما بر اساس دلالت بسیارى از روایات، علم ائمّه اطهار علیهم السلام، از مطالب مهمّ و جالب مباحث اعتقادى مى باشد.در زیارت امام عصر ارواحنا فداه مى خوانیم:
قد آتاکم الله یا آل یاسین خلافته، وعِلْم مجاری أمره فیما قضاه ودبّره ورتّبه وأراده فی ملکوته.(18)
اى آل یاسین؛ خداوند مقام جانشینى خود را به شما داده است، و به مجارى امر خود در ملکوت خود نسبت به آنچه حکم مى کند و تدبیر و تنظیم مى نماید و اراده مى کند، به شما علم و آگاهى داده است.
پس از بیان این مقدّمه باید توجّه داشته باشیم که عصر درخشان ظهور، عصر حکومت و پیاده شدن علم و آگاهى است. در آن روزگار بسیار باعظمت، حضرت بقیة الله الأعظم عجّل الله تعالى فرجه الشریف بر اساس علم و دانش خویش عدالت را در سراسر عالم اجراء نموده و جهان مرئى و نامرئى را حیات تازه مى بخشند.
با استفاده از بعضى از روایاتى که درباره شگفتى هاى عصر ظهور وارد شده است، حضرت امام عصر عجّل الله تعالى فرجه الشریف نه تنها به تکمیل و پاکسازى عالم مرئى مى پردازند بلکه جهان نامرئى را نیز از وجود موجودات پلید پاک مى سازند.
با این بیان روشن مى شود که قیام آن بزرگوار تنها جنبه ظاهرى ندارد، بلکه علاوه بر عالم ظاهر و مرئى به تکمیل عالم نامرئى نیز مى پردازند و موجودات عالم غیر مرئى نیز در پرتو حکومت الهى آن بزرگوار قرار مى گیرند.
پس قیام آن حضرت، یک قیام همه جانبه، فراگیر و کامل است که همه ابعاد جهان را فرا مى گیرد و عالم مرئى و عالم نامرئى را به تکامل مى رساند.
بنابراین نمى توان گفت: قیام آن حضرت، فقط انقلاب از نظر مادّه و ظاهر مى باشد و فقط شامل جهانِ آشکار و مرئى مى شود، بلکه باید بدانیم موجودات نامرئى - مانند اجنّه و شیاطین - نیز در پرتو حکومت آن حضرت قرار خواهند گرفت و آن ها نیز پاکسازى شده و یا به تکامل مى رسند.
عالم ملک و عالم ملکوت
با نیروهاى باطنى و حواسّ درونى باید به عالم غیب و عالم ملکوت راه یافت. عصر ظهور، عصر تکامل عالم ملک و همچنین راه یابى به عالم عظیمِ ملکوت است.با این که در عصر غیبت نیز انسان مى تواند کلیدهاى ورود به عالم غیب را در اختیار بگیرد و قدرت هاى درونى او مى تواند آدمى را به سوى عالم ملکوت برساند، ولى افرادى اندک در عصر غیبت به عالم عظیم ملکوت راه مى یابند، در حالى که آشنایى با عالم ملکوت در عصر ظهور یک مسأله عمومى مى باشد و به صورت یک جریان عادّى براى مردمان آن روزگار پرشکوه درمى آید.
کسانى که به صورت مادرزادى بعضى از حواسّ ظاهرى را فاقد هستند - مثلاً از اوّل توّلد قدرت دیدن یا شنیدن نداشته اند - نمى توانند دیدنى ها و شنیدنى ها را آن گونه که هست درک کنند و اگر منکر آن ها شوند، دلیل بر نقص و عجز خود آنان است نه آن که گواه بر نبودن دیدنیها و شنیدنیها باشد.
به همین گونه کسانى که منکر عالم ملکوت مى باشند این خود دلیل بر نقص و عجز آنان در درک عالم پهناور ملکوت مى باشد، نه دلیل بر عدم وجود آن. و همان گونه که اگر اعجاز رخ داده و بر اثر معجزه اى فرد نابینا قدرت دیدن پیدا کند، کم کم دیدنى ها براى او به صورت عادّى جلوه گر مى شوند و با جهانِ دیدنى ها و عالم مُلک آشنا شده و به صورت عادّى و طبیعى برخورد مى کند.
در روزگار پرشکوه ظهور نیز بر اثر به کار افتادن حواسّ باطنى و قدرت هاى درونى نه تنها مردم عصر ظهور با عالم عظیم ملکوت آشنا شده و آن را مى بینند، بلکه این حالت براى آنان عادّى شده و به آن اُنس مى گیرند. دیدن ملائکه، همنشینى با آنان و سیر با ملائکه از امورى است که در روایات اهل بیت علیهم السلام به آن تصریح شده است.
مردمان آن روزگار فرخنده درخواهند یافت که چگونه به عالم ملک و به جهان مادیات دل بسته بودند؟! و چگونه از عالم عظیم ملکوت غافل بوده اند؟! و سالهایى از عمر خود را سپرى نمودند و با وجود حضرت مهدى ارواحنا فداه در این عالم - گرچه زمان غیبت بوده - چرا نتوانستند قدرت هاى درونى و حواسّ باطنى خود را شکوفا سازند؟!
حسرت و تأسّف آنان آن گاه افزایش مى یابد که به درگذشت بسیارى از عزیزان و نزدیکان خود توجّه مى کنند و درک مى کنند که بسیارى از آنان را در دوران تیره غیبت از دست داده اند و بدون این که آنان چیزى از جلوه هاى بزرگ عالم عظیم ملکوت را ببینند، قدم در خاک نهاده اند و همچون افراد نابینایى که نابینا به دنیا آمده و نابینا دنیا را ترک کرده اند، عزیزان آنان نیز، راه به عالم ملکوت نیافته و جهان را وداع کرده و در زیر خاک نهان گشته اند.
به این جهت آرزو مى کنند که اى کاش آنان نیز زنده بودند و در روزگار فرخنده ظهور - که عصر تکامل قدرت هاى عظیم انسانى است - به تکامل دست یافته و از تماشاى عالم بزرگ ملکوت بهره مند مى شدند و در کنار هم به سر مى بردند.
.jpg)
این حقیقتى است که بارها ائمّه اطهار علیهم السلام آن را بیان نموده اند تا همگان از این حقیقت آگاهى یابند. ولى افسوس که عالم مادّه آنچنان ما را به عالم ملک پیوند زده و با آن مأنوس ساخته است که از حقایق بزرگ عالم هستى غافل مانده ایم.
راهیابى به عالم ملکوت یا از ویژگى هاى عصر ظهور
همان گونه که گفتیم در عصر ظهور همه مردمان جهان، پاک اندیش و داراى شرافت و صلاحیت مى باشند. در آن دوران شکوهمند همه مردان و زنان جهان صالح و صالحه هستند؛ زیرا زمانى که حکومت از آنِ صالحان باشد، همگان را به سوى صلاح رهنمون مى شوند و آنان را به اعمال صالح عامل مى گردانند. خداوند بزرگ در قرآن کریم در این باره فرموده است:
«إِنَّ الْأَرْضَ یرِثُها عِبادِی الصَّالِحُونَ».(19)
همانا زمین را بندگانِ صالح من به ارث مى برند.
یکى از ویژگى هاى مهمّ دولت کریمه امام زمان عجّل الله تعالى له الفرج شایستگى، صلاحیت و صالح بودن جامعه بشریت در آن روزگار فرخنده است؛ زیرا پس از نابودى عوامل فساد و تباهى و ایجاد وسیله هاى هدایت و سداد، راهى براى فساد باقى نمى ماند و مردمان جهان به خاطر تحوّل اساسى که در وجود آنان ایجاد مى شود، از گمراهى و تباهى دور شده و به سوى رشد و تعالى روى مى آورند. دور شدن آنان از فساد و روى آوردن آنان به صلاحیت و سداد، سبب مى شود که جامعه جهانى آن روزگار را همه افراد صالح تشکیل دهند و همگان به سوى اعمال پسندیده و داراى صلاحیت رو آورند.
در این صورت درهاى عالم ملکوت به سوى جامعه بشرى گشوده مى شود و انسان ها نظاره گر جهان نامرئى ملکوت شده و به آن راه مى یابند؛ زیرا این، لازمه عمل صالح و شایسته است.
بدیهى است عمل صالح در ساختار وجود انسان تحوّل و دگرگونى ایجاد مى کند و درهاى بسته را به سوى او مى گشاید.
در صحیفه نجات حضرت ادریس آمده است:
وبالعمل الصالح ینال ملکوت السّماء.(20)
به وسیله عمل صالح، انسان به ملکوت آسمان راه مى یابد.
آنچه تاکنون دنیا به آن راه یافته است، نقطه اى بسیار کوچک از آسمان و فضا مى باشد. تازه آن هم به جنبه مادّى آن راه یافته است نه جنبه ملکوتى آن. ولى در عصر ظهور چون عمل صالح همگانى مى شود و کارهاى زشت ریشه کن مى شود، انسان ها به ملکوت آسمان و فضا راه مى یابند.
پس در آن زمان فرخنده جامعه جهانى، جامعه اى راه یافته و ملکوتى است که از ویژگى هاى بسیار عظیمِ مناسب با آن عصرِ پیشرفته، برخوردار است.
امیدواریم خداوند بزرگ هرچه زودتر آن روزگارِ رهایى را برساند، و جامعه بشریت را در دولت کریمه امام زمان عجّل الله تعالى فرجه به نهایى ترین درجه کمال و تمدّن برساند.
در دولت الهى حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه شگفتى هاى جهان آفرینش براى انسان ها ظاهر مى شود و همگان مى توانند چیزهایى را که ندیده اند ببینند؛ زیرا در آن زمان دیدگان همه پاک است و به همین جهت مى توانند شگفتى هاى جهان را ببینند.
پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله و سلّم فرمودند:
غضّوا أبصارکم، ترون العجایب.(21)
چشمان خود را (از حرام و دلبستگى هاى دنیا) ببندید، عجایب جهان را مى بینید !
زیرا شگفتى هاى عالم وجود، بیشتر در عالم غیب و نهان قرار دارد، گرچه جهان مرئىِ ما نیز عجایب فراوانى را دربردارد ولى در مقایسه با واقعیت هاى جهانِ ناپیدا، اندک است.
براى دیدن شگفتى هاى عالم آفرینش و مسایل عجیب جهانِ پیدا و ناپیدا باید دیدگان را نه تنها از حرام بلکه از آنچه وسیله دلبستگى انسان مى شود، فرو بست.
اگر کسى بتواند دیده خود را از هر چه سبب دلبستگى مى شود فرو بندد و به مظاهر فریبنده دنیا چشم ندوزد، دلش از آلودگى ها پاک مى شود و مى تواند نظاره گر عجایب خلقت و شگفتى هاى جهان آفرینش شود.
در این باره رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم چنین فرموده اند:
لولا أنّ الشیاطین یحومون على قلوب بنی آدم، لنظروا إلى الملکوت.(22)
اگر شیطان ها اطراف دل هاى بشر را فرا نمى گرفتند، آنان به عالم ملکوت نظاره مى کردند.
بنابراین در روزگارى که ابلیس و شیاطین نابود شده و از وسوسه هاى گمراه کننده آنان اثرى نیست، قلب انسانها را نورانیت و صفا فرا گرفته و مى توانند به عالم نورانى ملکوت نظاره کنند و با دیدن آن بر صفا و نورانیت خود بیفزایند.
نکته مهمّ یا احساس حضور!
اکنون به این نکته مهمّ توجّه کنید: در عصر ظهور در عالم ملک و ملکوت چه وجودى از حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه ملکوتى تر است؟ پس در آن زمان در هر کجاى گیتى که باشند مى توانند نظاره گر حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه و خود را در حضور آن بزرگوار ببینند. براى روشن شدن احساس حضور به روایت بسیار جالب ابوبصیر درباره احساس حضور رجوع کنید.(23)باید توجّه داشته باشیم در دوران غیبت دو عامل مهمّ مانع احساس حضور و نظاره گر شدن و راه یابى انسان ها به عالم ملکوت مى باشند. آن دو یکى شیطان و دیگرى نفس امّاره است؛ که در عصر درخشان ظهور شیطان نابود شده و نفس امّاره انسان ها تحوّل مى یابد و به مراحل عالى مى رسد.
به همین جهت در عصر ظهور، مانعى براى راه یابى به عالم ملکوت در برابر جامعه صالح آن دوران وجود ندارد. ولى در این دوران، شیطان با نیرنگ هاى خود نفس امّاره انسان را مى فریبد و با کمک نفس، مانع جذب شدن او به سوى عالم ملکوت مى شود و پر و بال او را بسته و در عالم ملک زمین گیر مى سازد.
بر این اساس، جامعه دوران غیبت نه تنها نمى تواند نظاره گر عالم شگفت انگیز ملکوت باشد، بلکه گاهى افرادى به انکار آن مى پردازند ! به این جهت جامعه ما وظیفه دارد تفاوت هاى دو عصر را بجوید تا شاید راه نجات را بیابد.
سخنى با غیرتمندان
درباره تفاوت هاى موجود بین دوران تاریک غیبت امام زمان علیه السلام و عصر درخشان ظهور آن حضرت، نکته هاى اساسى فراوانى وجود دارد که ویژگى هاى عصر ظهور، آن زمان را از دوران غیبت در نهایت برترى قرار مى دهد اگر چه متأسّفانه جامعه ما از آن ویژگى ها و برترى ها کمتر آگاهى دارد و به همین جهت از آشنایى با باب بسیار بزرگى از معارف مکتب اهل بیت علیهم السلام محروم است.هر شیعه غیرتمند باید امورى را که سبب توقّف و زمین گیر شدن او شده است، بشناسد و نیز از عوامل رشد و تعالى خود آگاه باشد.
هر شیعه غیرتمند باید بداند چرا پر و بالش بسته شده؟ چگونه مى تواند آن ها را بگشاید؟ و چه عواملى پر و بال او را بسته است؟
طرح این سئوال ها از این جهت است که جامعه ما اگر پاسخ این سئوال ها را بداند با دانستن و به کار بستن آن ها زمینه ساز دولت کریمه امام زمان ارواحنا فداه خواهد بود.
اى جوانان غیرتمند شیعه ! اى پسران و دختران پاک طینتِ پیرو مکتب وحى ! و اى تمامى مردان و زنانى که صدها و هزاران بار به خاطر غصب خلافت و خانه نشینى امیر عالم هستى اشک ماتم ریخته اید و از سکوت مسلمانان آن زمان حسرت خورده اید ! آیا سزاوار است همچون آنان آرام گرفته و همانند آنان بى تفاوت باشید؟ مگر غصب مقام اهل بیت علیهم السلام چند قرن باید تداوم یابد؟ آیا دوازده قرن غیبت و غربت حضرت بقیة الله الأعظم ارواحنا فداه کافى نیست؟!
چرا قرن ها از مظلومیت اهل بیت علیهم السلام مى گذرد و شیعیان همچنان از این امر مهمّ در غفلت هستند؟ چه چیزى باعث بى تفاوتى آنان شده است؟ و چرا...
در پاسخ به این پرسش ها مى گوییم: شکسته باد دستان ناشناخته اى که قرن ها جهان را با نقشه هاى شوم خویش از اصل دین غافل نموده تا در نتیجه مردم باب شهر علم و ولایت را به دست فراموشى سپارند. و بریده باد دستان مرموزى که از آستین آمریکا، انگلیس و... درآمد و با تبلیس ابلیس به تدلیس امّت پرداخت و آنان را در طول قرون و اعصار از اصل و رئیسِ مکتب غافل و دور ساخت. گرچه امّت هم علاوه بر قصور تقصیر نیز دارد.
اکنون با امید به شرکت در شکستن و بریدن دستان مرموز ناشناخته، به اصل مطلب بازمى گردیم و به بیان یکى از ویژگى هاى حکومت عدالت گستر حضرت بقیة الله ارواحنا فداه مى پردازیم:
عصر ظهور، عصر اطمینان و آرامش
ویژگى ها، برترى ها، امتیازهاى عصر درخشان ظهور نسبت به عصر غیبت بسیار است، به گونه اى که ما در این کتاب تنها درباره چند نمونه از آن ها مطالبى را عنوان نموده ایم. یکى از آن ویژگى ها که در ارتباط با بحث ما مى باشد این است که آن دوران شکوهمند عصر آرامش است.عصر نجات و آسایش از شک و دلهره است، عصر رهایى از افسردگى و فرسودگى دل از افکار سیاه و ویرانگر است؛ زیرا در آن روزگار با نابودى شیطان، تحوّل نفس و تکامل عقل انسان ها، خدا و امام زمان ارواحنا فداه را در خاطره ها یاد مى کنند و این خود باعث آرامش آن ها مى شود. زیرا یاد خداوند آسایش دهنده و آرام بخش است.
خداوند در قرآن کریم مى فرماید:
«أَلا بِذِکرِ الله تَطْمَئِنّ الْقُلُوب».(24)
آگاه باش با یاد خداوند دل ها آرامش مى یابند.
یاد خداوند هم براى انسان یقین آور است و هم بر یقین او مى افزاید. و بر اثر یقین در انسان حالت آرامش و آسودگى خاطر ایجاد مى شود یعنى قلب آرام مى گیرد و براى شک و تردید و دلهره جایى باقى نمى ماند. به این گونه انسان بر نفس خود مسلّط مى شود و مى تواند او را کنترل نموده و مهار نماید و از خطر وسوسه شیطان نیز در امان مى ماند.
زیرا وسوسه شیطان در صورتى تأثیر مى کند که بتواند انسان را به کارى تحریک کند و کسى که در آرامش است وسوسه در او اثر نمى گذارد مگر آن که آرامش خود را از دست بدهد.
بنابراین انسانى که قلبش آرامش یافته تا وقتى که این حالت را حفظ کند بر نفس و شیطان غالب و پیروز است و مى تواند حضور را احساس کند، همان گونه که حالت حضور مى تواند به انسان آرامش بخشیده و او را از گناه بازدارد.
اکنون به این روایت توجّه کنید: از حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام سئوال شد: براى فرو بستن چشم از چه راهى مى توان کمک گرفت؟
حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام در پاسخ فرمودند:
بالخمود تحت السلطان المطّلع على سرّک.(25)
با آرام گرفتن در حضور سلطانى که از سرّ تو آگاه است.
اگر انسان بداند که خداوند و جانشینان او از ظاهر و باطن او آگاهند و در هر لحظه در حضور آنان است و از این حقیقت غفلت نورزد، ناخودآگاه دیدگانش از آنچه مایه دلبستگى و نگاه او مى شود بسته مى شود.
به این جهت برخى از اولیاء خدا، براى دل بریدن از اغیار و راه یافتن به مقام قرب معنوى، حالت حضور را مراعات مى کردند و خود را در محضر امام عصر ارواحنا فداه مى دیدند.
هر چه حالت حضور افزوده شود و انسان خود را بیشتر در محضر خدا و امام زمان ارواحنا فداه ببیند، آسان تر و بهتر مى تواند از آنچه مورد رضایت آنان نیست، دست بردارد؛ بلکه حالت حضور، کم کم حالات ارزنده را بدون تحمیل و تحمّل و ناخودآگاه براى آنان ایجاد مى کند.
زیرا حالت حضور یک عامل بسیار مؤثّر و قوى براى کشیده شدن انسان به سوى خوبى ها و اعمال شایسته و صالح مى باشد.
عصر ظهور، عصر حضور
با دقّت در روایتى که از حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام نقل کردیم، متوجّه مى شویم: آرام گرفتن در حضور شخص مقتدرى که آگاه از باطن و سرّ انسان است، سبب مى شود که بتواند دیدگان خود را از حرام ببندد؛ آن هم در عصر غیبت که عصر هجوم شیاطین و تحریکات نفسانى است. در چنین دورانى، انسان مى تواند مالک دیدگان خود باشد و آن ها را کنترل کند.بنابراین در عصر رهایى که انسان از شرّ شیطان رجیم و نفس امّاره نجات یافته است به راحتى مى تواند در آرامش کامل قرار گیرد. و همان گونه که گفتیم با پاک شدن دل و آرامش قلب انسان مى تواند نظاره گر عالم ملکوت باشد و به این گونه، حالت حضور را احساس نماید.
از آنجا که درباره حالت حضور و قدرت هاى معنوى انسان در عصر ظهور سخن و معناى حضور همچون معناى ظهور به خوبى واضح نشده است، سزاوار درباره این جریان بسیار حیاتى و ارزنده بیشتر سخن بگوییم.
به این جهت قبل از آن که روایتى را در این باره نقل کنیم مى گوییم:
در زمان ظهور، توانایى هاى انسان در اوج خود قرار مى گیرد؛ بطورى که داراى شخصیتى تازه و جدید مى شود و از امکانات و قدرت هاى فوق العاده برخوردار مى گردد.
انسان در عصر پیشرفته ظهور نه تنها در مسائل مهمّ روحى و قدرت هاى عقلى، پیشرفت هاى شگفت انگیز مى کند، بلکه از نظر قدرت هاى جسمى نیز چنان تکامل مى یابد که صفحات جدیدى از تاریخ در صحنه جهان گشوده مى شود؛ زیرا تاریخ، اجتماعى را به یاد ندارد که همچون اجتماع پیشرفته و تکامل یافته عصر ظهور به صحنه گیتى پا گذارده باشد.
انسان عصر ظهور، به رهبرى و امامت حضرت بقیةالله ارواحنا فداه همه قدرت هایى را که در وجود خویش دارد ظاهر مى سازد و جهان را سرشار از طراوت، تازگى و قدرت هاى نهفته خویش مى سازد. همان گونه که در آن روزگار، زمین همه گنج هاى خود را آشکار مى سازد و آنچه در اعماق زمین وجود دارد هویدا مى شود؛ در آن زمان همه قدرت ها و توانایى هایى که در اعماق وجود انسان ها نهفته است، آشکار مى شود و بهره بردارى و استفاده از قدرت هاى خارق العاده اى که در وجود انسان قرار دارد، به راحتى انجام مى گیرد.
انسان ها اگرچه از نظر مادّى داراى جسمى کوچک هستند ولى جهانى از اسرار و قدرت هاى ناشناخته را در خود پنهان نموده اند که در روزگار پرشکوه ظهور آن ها را آشکار مى کنند و به این وسیله، صحنه گیتى چهره اى دیگر به خود مى گیرد.
در عصر درخشان ظهور امام زمان عجّل الله تعالی فرجه الشریف، تحوّلات و دگرگونى هاى گوناگونى صحنه گیتى را فرا مى گیرد که ما اکنون با راهیابى از کلمات خاندان وحى علیهم السلام گوشه هایى از آن را مى توانیم درک کنیم.
پینوشتها:
1. الغیبة، شیخ طوسى رحمه الله: 275.
2. إحقاق الحقّ: 349/13، از ینابیع المودّة: 422.
3. سوره نصر، آیه 1 و 2.
4. بحار الأنوار: 30/51، الإرشاد: 344، اعلام الورى: 461، نوادر الأخبار: 272.
5. مصباح الزائر: 410، بحار الأنوار: 67/102، الصحیفة المبارکة المهدیة: 614.
6. بحار الأنوار: 30/51.
7. بحار الأنوار: 338/52.
8. بحار الأنوار: 242/2.
9. بحار الأنوار: 184/2.
10. اشاره به حدیث شریف: «الناس معادن کمعادن الذهب والفضّة».
11. بصائر الدرجات: 28، بحار الأنوار: 196/2.
12. الغیبة شیخ طوسى رحمه الله: 176.
13. کمال الدین: 647.
14. سوره الذاریات، آیه 56.
15. بحار الأنوار: 311/52.
16. حضرت الیاس یکى از چهار پیامبرى است که در قید حیات مى باشد و در عصر غیبت و ظهور از یاوران حضرت بقیة الله ارواحنا فداه است.
17. بحار الأنوار: 364/46.
18. صحیفه مهدّیه: 571.
19. سوره انبیاء، آیه 105.
20. بحار الأنوار: 465/95.
21. مصباح الشریعة: 9.
22. بحار الأنوار: 59/70.
23. صحیفه مهدیه: 93.
24. سوره رعد، آیه 28.
25. مصباح الشریعة: 9.
منبع: دولت کریمه امام زمان (علیه السلام)، مرتضی مجتهدی سیستانی، قم: نشر الماس، چاپ دوم، 1385ش.