این ماده مقرر میدارد که شرکتها و ارائهدهندگان سامانههای هوش مصنوعی پرخطر مکلفاند هرگونه حادثه جدی را به مراجع صلاحیتدار کشور محل وقوع حادثه گزارش دهند. این گزارشدهی باید بهمحض آنکه ارائهدهنده وجود رابطه سببیت میان سامانه هوش مصنوعی و حادثه را احراز کند، یا احتمال معقولی از وجود چنین رابطهای وجود داشته باشد، انجام شود.
بهطور کلی، ارائهدهنده موظف است حداکثر ظرف ۱۵ روز از تاریخ آگاهی از وقوع حادثه جدی، گزارش مربوطه را ارائه نماید. در صورتی که حادثه از شدت بالا برخوردار بوده یا ماهیت گسترده داشته باشد، گزارش باید فوراً و حداکثر ظرف دو روز ارائه شود. همچنین، در صورت فوت یک شخص در نتیجه حادثه، ارائهدهنده مکلف است گزارش را حداکثر ظرف ۱۰ روز ارائه نماید.در صورت ضرورت، ارائهدهنده میتواند بهمنظور رعایت مهلتهای مقرر، گزارش اولیه ناقص ارائه دهد، مشروط بر آنکه متعاقباً گزارش کامل را تسلیم کند. افزون بر این، ارائهدهنده موظف است تحقیقات لازم در خصوص حادثه را انجام داده و در این فرآیند با مراجع ذیصلاح همکاری کامل داشته باشد.
پس از دریافت گزارش، مراجع صلاحیتدار موظفاند حداکثر ظرف هفت روز اقدامات مقتضی و قانونی لازم را اتخاذ نمایند.
ماده قبلی:
متن ماده 73: گزارشدهی حوادث جدی
۱. ارائهدهندگان سامانههای هوش مصنوعی پرخطر که در بازار اتحادیه عرضه میشوند، موظفاند هرگونه حادثه جدی را به مراجع نظارت بر بازارِ کشورهای عضو که حادثه در قلمرو آنها رخ داده است، گزارش دهند.۲. گزارشی که در بند (۱) به آن اشاره شده است، باید بلافاصله پس از آنکه ارائهدهنده وجود رابطه سببیت میان سامانه هوش مصنوعی و حادثه جدی، یا احتمال معقول چنین رابطهای را احراز کند ارائه شود و در هر حال، حداکثر ظرف ۱۵ روز از زمانی که ارائهدهنده یا، حسب مورد، بهرهبردار از وقوع حادثه جدی مطلع میشود.
مدتزمان گزارشدهی مذکور در جمله نخست، باید متناسب با شدت حادثه جدی تعیین گردد.
۳. علیرغم بند (۲) این ماده، در صورت وقوع نقض گسترده یا حادثه جدی به معنای مقرر در ماده ۳، بند (۴۹)(ب)، گزارش موضوع بند (۱) باید فوراً و حداکثر ظرف دو روز پس از آگاهی ارائهدهنده یا، حسب مورد، بهرهبردار از وقوع حادثه، ارائه شود.
۴. علیرغم بند (۲)، در صورت فوت یک شخص، گزارش باید بلافاصله پس از آنکه ارائهدهنده یا بهرهبردار رابطه علی میان سامانه هوش مصنوعی پرخطر و حادثه جدی را احراز کند، یا به محض ظن به وجود چنین رابطهای ارائه شود و در هر حال، حداکثر ظرف ۱۰ روز از تاریخ آگاهی ارائهدهنده یا، حسب مورد، بهرهبردار از حادثه جدی صورت پذیرد.
۵. هرگاه برای تضمین گزارشدهی بهموقع ضروری باشد، ارائهدهنده یا، حسب مورد، بهرهبردار میتواند گزارش اولیه ناقص ارائه دهد و متعاقباً آن را با گزارش کامل تکمیل نماید.
۶. پس از گزارش یک حادثه جدی وفق بند (۱)، ارائهدهنده موظف است بدون تأخیر تحقیقات لازم را در خصوص حادثه جدی و سامانه هوش مصنوعی مربوطه انجام دهد. این تحقیقات باید شامل ارزیابی ریسک حادثه و اتخاذ اقدامات اصلاحی باشد.
ارائهدهنده باید در جریان این تحقیقات با مراجع صلاحیتدار و، در صورت لزوم، با نهاد اعلامشده ذیربط همکاری کند و پیش از اطلاعرسانی به مراجع صلاحیتدار، هیچگونه تحقیقی که مستلزم تغییر در سامانه هوش مصنوعی باشد و ممکن است بر ارزیابیهای بعدی درباره علل حادثه تأثیر بگذارد انجام ندهد.
۷. پس از دریافت گزارشی مربوط به حادثه جدی موضوع ماده ۳، بند (۴۹)(ج)، مرجع نظارت بر بازار ذیربط موظف است مقامات یا نهادهای عمومی ملی مذکور در ماده ۷۷(۱) را مطلع سازد.
کمیسیون موظف است راهنمای اختصاصی برای تسهیل رعایت تعهدات مقرر در بند (۱) این ماده تدوین نماید. این راهنما باید حداکثر تا ۲ اوت ۲۰۲۵ صادر شده و بهطور منظم مورد ارزیابی قرار گیرد.
۸. مرجع نظارت بر بازار باید حداکثر ظرف هفت روز از تاریخ دریافت گزارش موضوع بند (۱)، اقدامات مقتضی مقرر در ماده ۱۹ مقرره (EU) 2019/1020 را اتخاذ نموده و رویههای اطلاعرسانی پیشبینیشده در همان مقرره را رعایت کند.
۹. در مورد سامانههای هوش مصنوعی پرخطر مندرج در پیوست 3 که توسط ارائهدهندگانی عرضه یا به بهرهبرداری میرسند که مشمول مقررات قانونگذاری اتحادیه با تعهدات گزارشدهی معادل با این مقرره هستند، الزام گزارشدهی حوادث جدی صرفاً به موارد موضوع ماده ۳، بند (۴۹)(ج) محدود میشود.
۱۰. در مورد سامانههای هوش مصنوعی پرخطر که اجزای ایمنی تجهیزات پزشکی محسوب میشوند یا خود بهعنوان تجهیزات مشمول مقررات (EU) 2017/745 و (EU) 2017/746 هستند، گزارشدهی حوادث جدی صرفاً به موارد موضوع ماده ۳، بند (۴۹)(ج) این مقرره محدود بوده و باید به مرجع صلاحیتدار ملی که توسط کشورهای عضو محل وقوع حادثه برای این منظور تعیین شده است، ارائه شود.
۱۱. مراجع صلاحیتدار ملی موظفاند بیدرنگ و مطابق با ماده ۲۰ مقرره (EU) 2019/1020، کمیسیون را از هر حادثه جدی مطلع سازند، خواه در خصوص آن اقداماتی انجام داده باشند یا خیر.
تحلیل و تفسیر بند به بند ماده 73: گزارشدهی حوادث جدی
بند نخست ماده ۷۳ یک تکلیف صریح و مستقیم برای ارائهدهندگان سامانههای هوش مصنوعی پرخطر ایجاد میکند و آن، الزام به گزارش هر «حادثه جدی» به مرجع نظارت بر بازار در کشور عضوی است که حادثه در آن رخ داده است. معیار صلاحیت مکانی در این بند، محل وقوع حادثه است نه محل استقرار ارائهدهنده، که این امر بر حمایت مؤثر از منافع عمومی و واکنش سریع مقام ملی ذیربط دلالت دارد و مانع از دور زدن نظارت از طریق عرضه فرامرزی میشود.بند دوم زمان شروع تعهد گزارشدهی را مشخص میکند و آن را به «احراز رابطه سببیت» یا «احتمال معقول وجود چنین رابطهای» میان سامانه هوش مصنوعی و حادثه گره میزند. بدین ترتیب، قانونگذار از ارائهدهنده انتظار قطعیت علمی کامل ندارد و صرف وجود ظن معقول برای فعال شدن تکلیف گزارشدهی کافی است. مهلت حداکثری ۱۵ روز نیز یک سقف زمانی است و نه قاعده مطلق، زیرا شدت حادثه میتواند ایجاب کند گزارش زودتر ارائه شود. این بند نشاندهنده رویکرد پیشگیرانه و مبتنی بر ریسک مقرره است.
بند سوم با پیشبینی موارد استثنایی، قاعده کلی بند دوم را تشدید میکند. در صورت وقوع نقض گسترده یا حوادث جدی خاص با آثار فراگیر، مهلت گزارشدهی به دو روز کاهش مییابد. این امر بیانگر آن است که هرچه دامنه یا شدت تهدید برای حقوق بنیادین یا ایمنی عمومی بیشتر باشد، انتظار واکنش فوریتری از سوی ارائهدهنده وجود دارد و تأخیر حتی کوتاه نیز میتواند غیرقابل قبول تلقی شود.
بند چهار بهطور خاص به موارد منتهی به فوت انسان میپردازد و استاندارد سختگیرانهتری را اعمال میکند. در این وضعیت، گزارش باید بلافاصله پس از احراز یا حتی ظن به رابطه علی ارائه شود و در هر حال نباید از ده روز تجاوز کند. ذکر «ظن» در کنار «احراز» نشان میدهد که در موارد مرتبط با جان انسان، اصل احتیاط بر هرگونه تردید فنی یا حقوقی مقدم دانسته شده است.
بند پنجم با پیشبینی امکان ارائه گزارش اولیه ناقص، انعطاف عملی لازم را برای رعایت مهلتها فراهم میکند. این بند تعارض میان فوریت گزارشدهی و کامل بودن اطلاعات را حل کرده و اجازه میدهد اطلاعات اولیه سریعاً در اختیار مقامات قرار گیرد، مشروط بر آنکه ارائهدهنده متعاقباً گزارش کامل و جامع را ارائه کند. بدین ترتیب، سرعت بر کمال مقدم شمرده میشود، بدون آنکه از دقت نهایی صرفنظر شود.
بند ششم پس از گزارشدهی، تعهدات ماهوی ارائهدهنده را تبیین میکند و گزارش را پایان مسئولیت نمیداند بلکه آغاز فرآیند رسیدگی تلقی میکند. ارائهدهنده مکلف به انجام تحقیقات، ارزیابی ریسک و اتخاذ اقدامات اصلاحی است و باید در این مسیر با مراجع صلاحیتدار و در صورت لزوم با نهاد اعلامشده همکاری کند. همچنین، این بند از هرگونه تغییر در سامانه که بتواند ارزیابی علل حادثه را مخدوش کند، بدون اطلاع مقامات، جلوگیری میکند که نشاندهنده اهمیت حفظ ادله فنی است.
بند هفتم نقش مراجع نظارتی را تکمیل میکند و آنها را موظف میسازد در موارد خاص، سایر مقامات یا نهادهای عمومی ملی را مطلع کنند. افزون بر این، تکلیف کمیسیون به تدوین راهنمای اجرایی نشان میدهد که قانونگذار به پیچیدگی عملی اجرای این ماده واقف بوده و قصد دارد با اسناد نرمحقوقی، یکنواختی و قابلیت اجرا را در سطح اتحادیه تقویت کند.
بند هشتم برای مراجع نظارت بر بازار نیز مهلت مشخص تعیین میکند و آنها را ملزم میسازد ظرف هفت روز اقدامات مقتضی را اتخاذ نمایند. این بند تضمین میکند که گزارشدهی ارائهدهنده به واکنش مؤثر و بهموقع مقام عمومی منجر شود و فرآیند نظارت یکسویه و ایستا باقی نماند.
بند نهم دامنه شمول ماده را در مواردی محدود میکند که ارائهدهنده از پیش تابع مقررات اتحادیهای با تعهدات گزارشدهی معادل است. در این حالت، تنها برخی از حوادث جدی خاص مشمول گزارشدهی میشوند تا از تکرار بیمورد تکالیف و بار مضاعف مقرراتی جلوگیری شود، در حالی که سطح حفاظت اساسی حفظ میگردد.
بند دهم همین منطق را در خصوص سامانههای هوش مصنوعی پرخطر مرتبط با تجهیزات پزشکی اعمال میکند و هماهنگی میان مقرره هوش مصنوعی و مقررات تخصصی تجهیزات پزشکی را تضمین مینماید. تمرکز گزارشدهی بر مراجع صلاحیتدار ملی منتخب و محدود شدن آن به حوادث خاص، از تداخل نهادی و دوگانگی صلاحیت پیشگیری میکند.
بند یازدهم زنجیره اطلاعرسانی را در سطح اتحادیه تکمیل میکند و مراجع ملی را مکلف میسازد کمیسیون را بیدرنگ از هر حادثه جدی مطلع کنند، حتی اگر خود اقدامی انجام داده باشند یا نه. این بند نقش کمیسیون را بهعنوان ناظر فرادستی و هماهنگکننده تضمین کرده و امکان رصد الگوهای خطر در سطح کل اتحادیه را فراهم میسازد.
منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون
.jpg "تفاوت بونوس، تخفیف و ریفاند در پراپ فرمها چیست؟")
