قانون هوش مصنوعی اروپا: متن ملاحظه 105
مدل‌های هوش مصنوعی با کاربرد عمومی، به‌ویژه مدل‌های مولد بزرگ که قادر به تولید متن، تصویر و سایر محتواها هستند، ضمن ایجاد فرصت‌های منحصربه‌فرد برای نوآوری، چالش‌هایی نیز برای هنرمندان، نویسندگان و سایر خالقان و نیز برای شیوه ایجاد، توزیع، استفاده و مصرف آثار خلاقانه آنان به همراه دارند.توسعه و آموزش چنین مدل‌هایی مستلزم دسترسی به حجم عظیمی از داده‌ها از جمله متن، تصویر، ویدئو و سایر انواع داده است. در این زمینه، ممکن است از روش‌های پردازش و استخراج داده به‌طور گسترده برای بازیابی و تحلیل این محتوا استفاده شود، محتوایی که ممکن است تحت حمایت حقوق مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط قرار داشته باشد.
هرگونه استفاده از محتوای تحت حمایت حقوق مالکیت ادبی و هنری مستلزم اخذ مجوز از صاحب حق مربوط است، مگر آنکه استثناها و محدودیت‌های قانونی مربوط در حوزه حقوق مالکیت ادبی و هنری اعمال شود.
دستورالعمل (اتحادیه اروپا) ۲۰۱۹/۷۹۰ استثناها و محدودیت‌هایی را مقرر کرده است که اجازه تکثیر و استخراج آثار یا سایر موضوعات مرتبط را برای اهداف پردازش و استخراج داده، تحت شرایط مشخص، فراهم می‌سازد.
بر اساس این قواعد، صاحبان حقوق می‌توانند حق خود را نسبت به آثار یا سایر موضوعات مرتبط برای جلوگیری از پردازش و استخراج داده محفوظ دارند، مگر در مواردی که این فعالیت‌ها برای اهداف پژوهش علمی انجام شود.
در مواردی که حق عدم استفاده به‌طور صریح و به نحو مقتضی محفوظ شده باشد، ارائه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی با کاربرد عمومی در صورتی که بخواهند پردازش و استخراج داده را بر روی چنین آثاری انجام دهند، باید از صاحبان حقوق مربوط مجوز اخذ نمایند.
تحلیل ملاحظه 105
در بند اول، نقش دوگانه مدل‌های هوش مصنوعی با کاربرد عمومی، به‌ویژه مدل‌های مولد بزرگ، بیان می‌شود. از یک سو این مدل‌ها فرصت‌های مهمی برای نوآوری ایجاد می‌کنند و از سوی دیگر چالش‌هایی برای هنرمندان، نویسندگان و سایر خالقان آثار به همراه دارند، به‌ویژه در نحوه تولید، توزیع و مصرف آثار خلاقانه.در بند دوم، به الزامات فنی توسعه این مدل‌ها پرداخته می‌شود و توضیح داده می‌شود که آموزش آن‌ها نیازمند دسترسی به حجم عظیمی از داده‌ها شامل متن، تصویر، ویدئو و سایر انواع محتوا است. در این فرایند، از روش‌های تحلیل و استخراج داده به‌طور گسترده استفاده می‌شود که می‌تواند شامل محتوای دارای حمایت حقوق مالکیت ادبی و هنری باشد.
در بند سوم، قاعده حقوقی کلی بیان می‌شود که هرگونه استفاده از محتوای تحت حمایت حقوق مالکیت ادبی و هنری نیازمند مجوز صاحب حق است، مگر در مواردی که استثناها و محدودیت‌های قانونی اعمال شود. این بند اصل «لزوم اخذ مجوز» را به‌عنوان قاعده پایه تثبیت می‌کند.
در بند چهارم، به مقررات موجود در دستورالعمل اتحادیه اروپا ۲۰۱۹/۷۹۰ اشاره می‌شود که امکان استفاده محدود از آثار برای پردازش و استخراج داده را تحت شرایط خاص فراهم می‌کند. این بند در واقع چارچوب قانونی استثناهای مرتبط با تحلیل داده را توضیح می‌دهد.
در بند پنجم، حق صاحبان آثار برای «ممانعت از پردازش و استخراج داده» (حق عدم استفاده یا خروج) مطرح می‌شود. بیان می‌گردد که صاحبان حقوق می‌توانند استفاده از آثار خود را برای این منظور محدود کنند، مگر در موارد خاص مربوط به پژوهش علمی که استثنا اعمال می‌شود.
در بند ششم، نتیجه حقوقی این حق بیان می‌شود. اگر صاحب حق به‌طور صریح حق عدم استفاده را محفوظ کرده باشد، ارائه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی با کاربرد عمومی برای انجام پردازش و استخراج داده بر روی آن آثار، ملزم به اخذ مجوز خواهند بود.
ملاحظه بعدی:
قانون هوش مصنوعی اروپا: ملاحظه 106
منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون
