چرا دانستن تعداد حساب‌های بانکی مهم شده است؟
شاید برای بسیاری از ما پیش آمده باشد که به‌دلیل یک همکاری کوتاه‌مدت، دریافت وام یا ضمانت، حساب بانکی جدیدی افتتاح کرده‌ایم و پس از مدتی آن را فراموش کرده‌ایم. این حساب‌های به‌اصطلاح «راکد» یا «خوابیده»، معضلی هستند که نه تنها برای خود افراد، بلکه برای کل نظام بانکی هزینه‌ساز شده‌اند.آمارهای رسمی نشان می‌دهد که جمعیت بالای ۱۸ سال کشور، مجموعاً صدها میلیون حساب سپرده فعال دارند که این رقم به طور میانگین به چندین حساب به ازای هر نفر می‌رسد، در حالی که اغلب افراد تنها از یکی دو حساب به‌طور مستمر استفاده می‌کنند. این تعدد حساب‌ها، ضمن افزایش هزینه‌های نگهداری برای بانک‌ها، مدیریت و نظارت بر تراکنش‌های مالی را پیچیده کرده و می‌تواند بستری برای سوءاستفاده‌هایی مانند اجاره حساب یا پولشویی باشد.
به همین دلایل، بانک مرکزی ایران دو سیاست کلیدی را در پیش گرفته است:
محدود کردن تعداد حساب‌ها: از شهریور ۱۴۰۴، هر شخص حقیقی (شخص عادی) حداکثر می‌تواند ۱۰ حساب سپرده فعال یا فعال-مسدود در کل شبکه بانکی کشور داشته باشد. این محدودیت، شهروندان را به سمت ساماندهی حساب‌های خود سوق می‌دهد.
ایجاد یک سامانه متمرکز: مهم‌ترین ابزار برای مدیریت این وضعیت، سامانه‌ای است که توسط بانک مرکزی راه‌اندازی شده و به افراد امکان می‌دهد در یک نگاه، همه حساب‌های خود را مشاهده کنند.
راهکار اصلی: سامانه «حسام» و درگاه ملی
سامانه «حسام» (به معنای حساب‌های من) که توسط بانک مرکزی طراحی و راه‌اندازی شده، پاسخ قطعی به سوال این مقاله است. این سامانه، یک درگاه متمرکز و رسمی است که به اشخاص حقیقی اجازه می‌دهد تا تمام حساب‌های بانکی خود را در بانک‌های مختلف، در یک صفحه واحد ببینند.برای استفاده از این سامانه و اطلاع از تعداد حساب‌های خود، کافی است مراحل زیر را طی کنید:
مراجعه به تارنمای رسمی: به آدرس my.cbi.ir بروید. این آدرس، درگاه ملی خدمات دولت هوشمند برای خدمات بانک مرکزی است.
ورود و احراز هویت: گزینه «ورود از طریق دولت من، کاربر حقیقی» را انتخاب کنید. برای ورود، باید فرآیند احراز هویت الکترونیکی را تکمیل کنید. برای دسترسی به اطلاعات کامل، ممکن است نیاز به ارتقاء سطح احراز هویت خود تا سطح ۳ داشته باشید که شامل تأیید هویت با استفاده از ابزارهای تصویری و اطلاعات کارت ملی هوشمند است.
مشاهده فهرست حساب‌ها: پس از ورود موفق، فهرست کاملی از حساب‌های بانکی فعال شما به همراه نام بانک صادرکننده و نوع حساب (جاری، قرض‌الحسنه، کوتاه‌مدت و ...) نمایش داده می‌شود.
امکانات فراتر از استعلام صرف
سامانه حسام صرفاً یک ابزار اطلاع‌رسانی نیست؛ بلکه یک پنل مدیریتی کامل برای حساب‌های بانکی شما محسوب می‌شود. برخی از مهم‌ترین قابلیت‌های آن عبارتند از:درخواست غیرحضوری برای بستن حساب: دیگر نیازی به مراجعه حضوری به شعبه بانک برای بستن حساب‌های مازاد نیست. کاربران می‌توانند از طریق همین سامانه، برای حساب‌هایی که به آنها نیاز ندارند، درخواست بستن ثبت کنند. این درخواست به بانک صادرکننده ارسال و در مدت حداکثر ۱۰ روز کاری پردازش می‌شود.
انتقال موجودی حساب بسته‌شده: اگر حسابی که درخواست بستن آن را داده‌اید، موجودی داشته باشد، این مبلغ به‌طور خودکار به حسابی که خودتان معرفی می‌کنید، منتقل می‌شود؛ بدون نیاز به هیچ اقدام حضوری.
دسترسی به سایر استعلامات: علاوه بر مدیریت حساب‌ها، سامانه حسام امکان استعلام‌های جانبی دیگری مانند مشاهده چک‌های برگشتی، تسهیلات دریافتی و ضمانت‌نامه‌های بانکی را نیز برای کاربران فراهم کرده است.
سایر روش‌های تکمیلی
علاوه بر سامانه اصلی حسام، راه‌های دیگری نیز برای کسب اطلاعات از وضعیت حساب‌های بانکی وجود دارد که می‌توانند مکمل این سامانه باشند:سامانه سازمان امور مالیاتی: با توجه به تبادل اطلاعات گسترده بین بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی، می‌توان از طریق درگاه my.tax.gov.ir نیز به اطلاعاتی از حساب‌های خود دسترسی پیدا کرد. این اقدام در راستای شفاف‌سازی مالی و جلوگیری از فرار مالیاتی صورت می‌گیرد.
استعلام قضایی از طریق کد ملی: برای مراجع قضایی و در جریان دادرسی‌ها، امکان استعلام فهرست حساب‌های بانکی افراد از طریق کد ملی، از میان ۳۵ بانک و مؤسسه اعتباری، فراهم شده است که به دادرسی‌ها سرعت می‌بخشد.
