بهترین غذا در بدترین هوا

گفتگو با دكتر محمدرضا وفا درباره بهترين غذا در بدترين هوا
وقتي هوا آلوده است، انگار جسم و روح‌مان را هم غبار مي‌گيرد؛ كسل‌تر از هميشه مي‌شويم و بيشتر مواقع سردرد داريم.
شايد بهترين پيشنهاد براي سالم ماندن در روزهايي كه ميزان آلودگي هوا بالاست، درخانه ماندن باشد اما متخصصان تغذيه بر اين باورند که مصرف بيشتر برخي از مواد غذايي در اين روزهاي آلوده نيز مي‌تواند تا حدي سبب تقويت سيستم قلبي و تنفسي شود و از آسيب‌هاي ناشي از آلاينده‌ها بكاهد. با دكتر محمدرضا وفا، متخصص تغذيه و رژيم‌درماني و دانشيار دانشگاه، در همين‌باره گفتگو کرده‌ايم.
آقاي دكتر! آيا مواد غذايي مي‌توانند آثار مخرب آلاينده‌ها بر بدن را كاهش دهند؟
هواي آلوده، تركيباتي اكسيدكننده و سمي‌ دارد و به همين دليل، مواد غذايي و غذاهايي که تركيب‌هاي آنتي‌اكسيدان دارند، مي‌توانند مفيد باشند.

اين تركيبات در كدام گروه‌هاي موادغذايي وجود دارند؟
 

ميوه‌ها و سبزي‌ها بهترين منابع تركيبات آنتي‌اكسيداني هستند و ويتامين‌هايي مانند C ،E و انواع فلاونوييد دارند. بعد از آنها، مصرف لبنيات توصيه مي‌شود چون پروتئين لبنيات مي‌تواند با برخي عناصر فلزي ناشي از اين آلودگي‌ها كه از طريق استنشاق وارد بدن مي‌شوند، تركيب شود و به دفع آنها از بدن كمك ‌كند. برخي نوشيدني‌ها مانند چاي و قهوه نيز به دليل داشتن تركيبات فلاونوييدي مي‌توانند پتانسيل يا توانايي دفاع آنتي‌اكسيداني بدن را در برابر عوامل اكسيدكننده‌اي كه از طريق آلودگي‌ وارد بدن مي‌شوند، بيشتر كنند.

آيا موادغذايي‌اي هم داريم كه برعكس عمل كنند و باعث شوند تركيبات سمي آلاينده‌ها بيشتر به بدن ما صدمه برسانند؟
 

بله؛ طبيعتا هر خوراكي‌اي كه بتواند مانند آلودگي هوا خاصيت اكسيداني داشته باشد، مي‌تواند آسيب‌هاي وارده را شديدتر كند.

مثلا کدام خوراکي‌ها اين ويژگي دارند؟
 

خوراكي‌هاي پرچرب، پرپروتئين و غذاهاي فرآوري‌شده مانند فرآورده‌صهاي گوشتي و غذاهاي كنسروي مملو از اسيدهاي چرب اشباع و ترانس که نگهدارنده فراواني دارند و مي‌توانند سرعت اكسيداسيون را در بدن بالا ببرند.

طبيعتا آسيب آلاينده‌هاي هوا براي مبتلايان به ناراحتي‌هاي تنفسي و قلبي‌ بيشتر است. آيا غير از موادغذايي‌اي كه به آن اشاره كرديد، مواد غذايي ديگري هست که بتواند به اين افراد کمک کنند کمتر آسيب ببينند؟
 

متاسفانه خير. اگر آلرژي تنفسي در اثر آلودگي هوا و تحت تاثير تركيبات اكسيدكننده باشد، گروه‌هاي غذايي نام‌برده هم نه به عنوان يك عامل قطعي، بلكه به عنوان يك عامل كمكي، مي‌توانند از آسيب‌هاي حاشيه‌اي پيشگيري كنند. باز هم مي‌گويم كه راه‌حل غذايي، راه‌حل اصلي نيست زيرا شدت آسيبي كه آلاينده‌ها به بدن وارد مي‌كنند، در برابر نقش آنتي‌اكسيداني كه غذاها و خوراكي‌ها فراهم مي‌كنند، بسيار بيشتر است. آلرژي نيز واكنشي است كه سيستم ايمني را تحريك مي‌كند و سركوب‌كننده سيستم دفاعي است و در اين شرايط، تغذيه نمي‌تواند نقش چندان مهمي داشته باشد ولي به هر حال، داشتن يك الگوي غذايي مناسب، از اين جهت كه مي‌تواند از عملكرد سيستم ايمني پشتيباني كند، به هر حال، اهميت خودش را دارد. بنابراين، اگر كسي هم مبتلا به اين بيماري‌ها باشد و هم از سوءتغذيه رنج ببرد، مشكلاتش شديدتر مي‌شود.

پس وقتي هوا آلوده است، از نظر تغذيه‌اي بهترين كاري كه مي‌توانيم انجام دهيم، چيست؟
 

مصرف غذاهاي تازه، طبيعي و سالم؛ به‌ويژه ميوه‌ها و سبزي‌هاي تازه. به اين ترتيب، مي‌توانيم پتانسيل آنتي‌اكسيداني بدن را تقويت و تا حدودي كمك كنيم كه بدن در برابر آلودگي‌ هوا مقاوم شود. البته پيش از اين توصيه‌هاي جانبي، بايد بگويم که بهترين كار براي کاهش آسيب‌هاي ناشي از آلودگي هوا اين است كه تماس‌مان را با آن محدودتر كنيم و حتي‌المقدور، کمتر از خانه خارج شويم.
منبع:www.salamat.com
/ج