| دل بلبل به روي گل گرو کرد | | صبا چون باغ را پيرايه نو کرد |
| به شسته گرد غم باران نوروز | | درين موسم که از دلهاي پر سوز |
| گرفتار هواي خويش مانده | | دل شاه از جدائي ريش مانده |
| برآوردي به درد از سينه وائي | | اگر بشنيدي از مرغي نوائي |
| چو ابراز ديده بارانش چکيدي | | به هر سوي که ابري سر کشيدي |
| نگوم حال يک شب تا به يک سال | | تمام ار باز رانم شرح اين حال |
| که فردوس ارم نبود چنان خوش | | به فردوس حرم باغيت دلکش |
| درو نوشيده از کوثر زلالي | | به کشور، هر کجا، نادر نهالي |
| نموده هر يکي ديگر نمونه | | ز گلهاي خراسان گونه گونه |
| لباس پرنيان داده زمين را | | دميده برگ نازک ياسمين را |
| چو دو هم شيرهي نزديک مانند | | بر آب نسترن نسرين شکرخند |
| شده سر گشته با دو بوستان هم | | ز گلهاي تر هندوستان هم |
| پديد از خاک پاک هند کرد آن | | گل کوزه که دور چرخ گردان |
| نموده صدق ورق ديباچهي خويش | | گل صد برگ را خوبي ز حد بيش |
| ز هر برگش سرشک شير جسته | | بسان دفتر شيرازه بسته |
| ولي در هند زادند از زمينها | | اگر چه پارسي نامند اينها |
| چرا زونيست در گفتارشان ياد؟ | | گر اين گل در ديار پارسي زاد، |
| کز ايشان بود برد مشک خطا وام | | بسي گلهاي ديگر هندوي نام |
| که از نام عرب شد شهر گردي | | قرنفل هم ز هند ستانست ور دي |
| و گر نه هر گلي باغ بهشت است | | گل ما را به هندي نام زشت است |
| که بودي پارسي يا تازيش نام | | گر اين گل خواستي در روم يا شام |
| دهد بو دور مانده از نهالي | | کدامي گل چنين باشد که سالي |
| به هر يک موي شان صد ملک چين است | | بتان هند را نسبت همين است |
| چو گلهاي خراسان رنگ بي بوي | | چه ياد آري سپيد و سرخ را روي |
| از ايشان نيز نايد لابه و لوس | | و گر پرسي خبر از روم و از روس |
| کز ايشان رم خورد کانون دوزخ | | سپيد و سرو همچون کندهي يخ |
| مغل را چشم و بيني خود نه بيني | | خطاي تنگ چشم و پست بيني |
| ختن را خود نمک چندان نباشد | | لب تا تار خود خندان نباشد |
| ولي چستي و چالاکي ندانند | | به مصر و روم هم سيمين خدانند |
| به سبزي ميزند چون سرو آزاد | | اگر چه بيشتر هندوستان زاد |
| به لطف از لاله و نسرين نکوتر | | ولي بسيار با شد سبزهي تر |
| که صد چون سرو آزادش غلام است | | بسي زيبا کنيز سبز فام است |
| که در خوبي چو طاوس بهشتاند | | نه چون طاوس بي دنبال زشت اند |
| سياه وسبز گندم گون همين است | | سه گونه رنگ هندوستان زمين است |
| که اين فتنه ز آدم يافت بنياد | | به گندم گونست ميل آدمي زاد |
| ز صد قرص سپيدي بي نمک به | | يکي گندم به کام اندر نمک ده |
| که اندر ديده هم مردم سياه است | | سيه را خود بريده جايگاه است |
| سپيده عارضي رنگي است بي سود | | ز بهر ديده با يد سرمه را سود |
| که زيب اختران ز او رنگ سبز است | | ازين هر دو نکوتر رنگ سبز است |
| که رنگ سبز پوشان بهشت است | | به رنگ سبز رحمتها سرشت است |
| گلي بي سبزه در بستان نه زيباست | | دل اندر سبزهها بي گل شکيباست |
| که از نام خضر خان دارد آثار | | به رنگ سبز زين بهتر چه مقدار |
| خضر در باغ و سبزه چشمه جويست | | خدايا تا گياها سبز رويست |
| به هم چو خضر و آب زندگاني | | خضر خان با دو ديولدي راني |
| به آب زندگي پرورده بختش | | خضر خاني که نورسته درختش |
| جگر باران ز نرگسهاي خوني | | گلش بي آب از تاب دروني |
| بگردان چمن ميگشت يک روز | | در آن خرم بهار خاطر افروز |
| دل مرغان باغ افگار ميکرد | | چو مرغان نالهاي زار ميکرد |
| همه گلها گريبان چاک ميزد | | ز آهي کز دل غمناک ميزد |
| به بوي خوش چو خلق نيک بختان | | گل کر نه شگفته بر درختان |
| به سينه تازه شد ديرينه داغش | | چو در رفت آن نسيم اندر دماغش |
| گياهي بودمي، چون تو، به گلشن | | به زاري گفت کاي گل کاشکي من |
| گل آنجا محرم است و نارون ني | | که تو آنجا گذر داري و من ني |
| من مسکين به بوئي قانع از دور | | از آن گل کاوست در صد پردهي مستور |
| خزي که در گريبان گاه در جيب | | چه بختست اين که تو از بخشش غيب |
| که آخر کرنه هم بشنوم گفت | | جوابش را دهان کر نه بشگفت |
| بجويم زو هر آن حاجت که جوئي | | بدو گويم هر آن رازي که گويي |
| که هر باري که آنجا بار يابي | | پس آنگه گفت شه با صد خرابي |
| به صد خون دل آلوده، سلامي | | بگوئي از من ناديده کامي |