نقش تغذيه در درمان انواع لاغري
نويسنده:دکتر سيد ضياءالدين مظهري
تعيين ميزان لاغري:
وزن (به کيلوگرم) تقسيم بر قد(به متر)× قد(به متر)= BMI
18/5-24/5=BMI وزن متعادل و طبيعي، 29/9-25: اضافه وزن، 34/9-30: چاقي درجه يک، 39/9-35: چاقي درجه 2 و از چهل به بالا چاقي درجه سه يا مفرط را نشان مي دهد و طبيعتا ميزان BMI هر چه کمتر از عدد 18/5 باشد ميزان و شدت لاغري را مشخص مي سازد، مثلا 18/5-17/5 لاغري درجه يک وکمتر از اين مقدار نمايانگر لاغري هاي شديد مي باشد.
اقدامات لازم در قبال افرادي که هنوز به مرحله حاد نرسيده اند:
تأمين و تجويز انرژي و مواد مغذي در چهارچوب تحمل فردي از غذاهاي نرم، سبک، زود هضم و اشتهاآور در وعده هاي سه گانه اصلي و سه ميان وعده. به خصوص براي افرادي که بي اشتها مي باشند، افزايش دفعات تغذيه بسيار تأثيرگذار خواهد بود.
به مدت 2-1 هفته در يک برنامه غذايي منظم، پروتئين هاي سهم الهضم با ارزش بيولوژيکي بالا گنجانده شود.
مقدار انرژي روزانه از 50-20 کيلوکالري براي هر کيلوگرم وزن بدن در روز شروع شود. هدف نهايي، رسانيدن مقدار انرژي به 100-60 کيلوکالري به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن و در مورد کودکان تا 180 کيلوکالري در روز مي باشد. اين موضوع بايد به تدريج و با ظرافت و بدون اعمال فشار صورت پذيرد.
در شروع تغيير نحوه تغذيه، افراد نبايد به زور و اجبار به خوردن غذاهاي پرکالري درحجم زياد وادار گردند، بلکه بهتر است تغذيه از مواد غذايي شروع شود که مورد علاقه بيماران بوده و همان مقدار ميل گردد که با رغبت و اشتها خورده مي شود.
به جاي وعده هاي کم با حجم زياد، تعداد دفعات تغذيه افزايش يابد و مقدار و حجم غذاهاي مصرفي در هر وعده بنا به ميل و رغبت فردي هماهنگ گردد.
تغيير برنامه غذايي با يک فعاليت بدني منظم به صورت پياده روي ، شنا، ورزش هاي کششي و يوگا که در افزايش اشتها و تسهيل هضم غذاهاي ميل شده موثر مي باشد توأم شود.
از نوشيدن نوشابه هاي غير الکلي قبل، حين و بعد از خوردن غذاها اجتناب شود و از آب خالص و پاکيزه، شير، آبميوه هاي حاوي ويتامين C تهيه شده در منزل از ميوه هاي فصل استفاده گردد که نه تنها ميل و رغبت بيشتري را فراهم مي سازد، بلکه با کمک به جذب آهن از غذاها در رفع کم خوني هاي احتمالي نيز موثر واقع مي شود ، چرا که ابتلا به کم خوني خود عامل بي اشتهايي تلقي مي گردد.
استفاده از کارد و چنگال براي غذا خوردن و قرار دادن مقدار کمتر غذا در دهان، ضمن امکان جويدن بهتر و آغشته سازي غذا با بزاق دهان، باعث جذب بهتر مواد مغذي و کاهش بار کاري معده و روده ها مي گردد.
البته همان طور که توصيه مي گردد نبايد به سرعت لاغر شد، در قبال افزايش دادن وزن و رسيدن به وزن ايده ال و ماندگار نمودن وزن به دست آمده نيز برنامه هاي تدوين شده به صورتي خواهد بود که افزايش وزن کمتر از يک کيلوگرم در هفته صورت پذيرد.
منبع:نشريه دنياي تغذيه - ش100
