از پايتخت نو تا پايتخت پير

راهنماي سفر دو روزه به شهر قزوين
 

اگر قرار باشد اسم چند شهر تاريخي را پشت هم رديف کنيم، شيراز، اصفهان، تبريز و يزد اولين گزينه هايي هستند که به ذهن مي آيند. اما براي آنها که ايران را خوب مي شناسند، نمي شود چنين فهرستي درست کرد و اسم شهر قزوين را از قلم انداخت. قزوين شهر زيبايي است که چندين سال پايتخت شاه طهماسب صفوي بود و در آن سال ها و به يمن پايتختي بر زيبايي هايش افزوده شد. قزوين همان شهري است که گفته مي شود معماران شاه عباس صفوي طرح معماري اصفهان را از آن الگو گرفته اند. اهل سفر که باشيد تابستان و پاييز قزوين تفاوتي ندارد. اما اگر پاييز به نيمه اش رسيده و شما به دنبال يک شهر زيبا و نزديک مي گرديد. قزوين انتخاب خوبي است. قزوين با يک عالم بنا و ساختمان زيبا رتبه اول را در ثبت آثار، در فهرست ملي دارد. ضمن آنکه اواسط آبان طبيعت پاييزي اطراف شهر هم دست کمي از زيبايي هاي داخل شهر ندارد.

راهنماي سفر
چطور برسيم؟
 

در مسير آذربايجان اگر از تهران قصد داريد به قزوين برسيد، دو راه پيش روي شماست: مسير جاده اي و مسير ريلي

مسير جاده: از پايتخت تا قزوين حدود 150کيلومتر راه است. اگر مي خواهيد با خودروي شخصي به قزوين برسيد، بهترين راه آزاد راه تهران - قزوين است. در اين مسير بدون توقف و با رعايت سرعت مجاز يک ساعت و نيم در راه خواهيد بود. اگر وسيله شخصي نداريد، مي توانيد با اتوبوس راهي شويد. از پايانه مسافربري آزادي، هر موقع شبانه روز، اتوبوس و تاکسي براي قزوين هست. قيمت بليت اتوبوس معمولي از اين پايانه هزار و اتوبوس ويژه 20هزار تومان است. قيمت تاکسي هم تا فلکه تهران قديم حدود 5هزار تومان است.
قطار: قزوين در مسير ريلي تهران-آذربايجان قرار دارد. هر روز حدود هفت - هشت قطار تبريز و مراغه از قزوين عبور مي کند. قيمت بليت قطار معمولي تا قزوين يک هزار و 900تومان است.

کجا برويم؟
 

از دروازه تا چهل ستون
 

بافت قديمي قزوين ديدني است، اما اگر زمان به اندازه کافي نداريد، بهتر است از ميان گزينه هاي موجود انتخاب کنيد
بهترين کار بعد از رسيدن به قزوين اين است که به ساختمان راهنماي گردشگري قزوين در انتهاي خيابان نادري شمالي برويد و کتابچه و راهنماي گردشگري شهر را از آنها بخواهيد. براي صحبت با کارشناسان اين اداره مي توانيد با شماره  3354708 - 0281تماس بگيريد و بعد شهر گردي را آغاز کنيد. توصيه ما اين است که براي گشت و گذار در قزوين دو روز وقت بگذاريد. يک روز کامل را به شهر گردي اختصاص دهيد و روز دوم را به طبيعت گردي. بيشتر بناهاي ديدني قزوين در بافت قديمي شهر است و اين بهانه خوبي است براي پياده روي .

1ـ عمارت چهل ستون يا کلاه فرنگي:مي توانيد شهر گردي را ساعت نه صبح از سبزه ميدان شروع کنيد. عمارت کلاه فرنگي يا چهل ستون در کنار سردر عالي قاپو (در بزرگ) تنها کوشک به جا مانده از دوران سلطنت شاه طهماسب است که وسط يک باغ بزرگ قرار دارد. عمارت اصلي ساختمان هشت گوشي است که تقريبا 500متر مربع مساحت و دو طبقه دارد. نقاشي هاي ديواري طبقه اول نمونه اي از هنرنگارگري مکتب قزوين است و تالار طبقه دوم هم با ارسي هاي رنگارنگ از زيباترين مکان هاي ديدني قزوين است. صبح و بعد از ظهر که نور خورشيد مايل از پنجره هاي رنگين به داخل بنا مي افتد، بهترين زمان براي عکاسي از داخل ساختمان است. اين عمارت هم اکنون موزه خوشنويسي شهر قزوين است که نسخه هاي خطي قديمي، از جمله آثار ميرعماد قزويني در آنجا نمايش داده مي شود. ساعات بازديد موزه هر روز نه صبح تا هفت بعد از ظهر است، البته از ساعت يک تا چهار بعد از ظهر موزه تعطيل خواهد بود. قيمت بليت ورودي موزه براي هر نفر هم 300تومان است. تا اينجا که آمديد به موزه شهر در شرق عمارت کلاه فرنگي هم سري بزنيد . اشيايي که در کاوش هاي دشت قزوين و محدوده استان به دست آمده اينجا نگهداري مي شود.
2.سردر عالي قاپو: اگر از سبزه ميدان به سمت جنوب حرکت کنيد در مسير رسيدن به عالي قاپو چند بناي گراند هتل، ساختمان شهرباني و حياط نادري را که در حال مرمت است خواهيد ديد. سردر عالي قاپو در ابتداي خيابان سپه در ضلع جنوبي مجموعه اي قرار دارد که از آن به عنوان مجموعه دولتخانه و يکي از سردرهاي اين مجموعه ياد مي کنند. گفته مي شود اين خيابان قديمي ترين خيابان ايران است. ارتفاع اين سر در 17متر است و کتيبه اي از کاشي معرق و به خط ثلث عليرضا عباسي دارد. اين مجموعه در حال حاضر در دست مرمت است .اما مي توانيد از بيرون نگاهي به آن بيندازيد.
3ـ آب انبار: قزوين آب انبارهاي زيادي دارد اما آب انباري که سر راه باشد و نيازي به کج کردن مسير نباشد، آب انبار مسجد جامع است. آب انبار مسجد جامع رو به روي وروديه مسجد جامع قرار دارد، براي رسيدن به ته آب انبار بايد 37پله پايين برويد. آب انبار از نه و نيم صبح تا چهار بعد از ظهر باز است، فقط حواستان باشد که دماي آب انبار از دماي بيرون کمتر است. اگر سنتان بالاست يا سابقه درد زانو داريد. پيشنهاد مي کنيم تا محل جمع شدن آب نرويد. البته در حال حاضر اين آب انبارهم مثل بقيه آب انبارهاي شهر خالي است.
4ـ مسجد جامع يا عتيق: از طرف غرب خيابان سپه به سمت جنوب که حرکت کنيد بعد از 10تا15دقيقه پياده روي مناره ها و ورودي مسجد جامع يا عتيق را مي بينيد

راهنماي سفر
 

مقصوره کهن يا طاق هاروني، قديمي ترين بخش مسجد است که به دهليز ورودي شرقي آن متصل است و توسط هارون الرشيد، يکي از خلفاي عباسي ساخته شده است. گنبد آجري دو پوسته فيروزه اي رنگ و شبستان جنوبي مسجد را نبايد از دست داد. بعد از تماشاي اين مسجد زيبا که حدود نيم ساعت از شما وقت مي گيرد، حتما چند دقيقه در حياط مسجد بنشينيد و صحن زيبا و رفت و آمد عابران را تماشا کنيد.
5ـ بقعه شاهزاده حسين: اگر از روي نقشه نگاهي بيندازيد، مي بينيد که از آب انبار تا بقعه شاهزاده حسين که مردم قزوين به آن سلامگاه مي گويند 12-10دقيقه بيشتر راه نيست. شاهزاده حسين ارج و قرب زيادي براي مردم قزوين دارد؛ چرا که گفته مي شود از فرزندان امام رضا(ع)است. اين بنا آثاري از دوره شاه طهماسب، شاه صفي و ناصرالدين شاه دارد و اگر به معماري علاقه داريد، حتما به اين آثار دقت کنيد. صحن بزرگ امامزاده با 52 ايوانچه کاشي کاري شده و اين کاشي کاري هاي دوره قجري، جان مي دهد براي عکاسي؛ به خصوص .بعد از غروب که مهتابي ها صحن را رنگارنگ ميکنند.

6ـ خانه اميني ها: از سلامگاه تا رسيدن به خانه اميني ها 20دقيقه اي راه هست. بايد به خيابان اصلي (منتظري) برسيد و از خيابان اصلي به سمت غرب حرکت کنيد تا به چهار راه مولوي برويد . خانه اميني ها 16عمارت تو در تو داشته که چهار حياطش که تا امروز هم باقي مانده روزگاري توسط يکي از بزرگان قزوين ساخته شد و امروز بخشي از آن تبديل به حسينيه شده؛ اين بنا از زيباترين خانه هاي معماري سبک قزوين است. زيباترين بخش خانه سه تالاري است که در موازات يکديگر ساخته شده و با ارسي هاي زيبا از هم جدا مي شوند. در طول روز هر وقت براي بازديد برويد نگهبان در را برايتان باز مي کند، البته بعد از پرداخت ورودي 500توماني .
7ـ بازار: قبل از ناهار و تعطيل شدن بازار بهتر است سري هم به آنجا بزنيد. خيابان مولوي را به سمت شمال برويد تا به خيابان امام خميني(ره) برسيد. بناي اوليه بازار مربوط به دوره صفويه است؛ اما بيشتر بناهاي کنوني آن در دوره قاجار ساخته شده. اگر بخواهيد همه بازار را بگرديد نصف روز و وقت لازم است. چون طلا، پارچه، فرش و ..هر کدام راسته خودشان را دارند. به بازار که آمديد بد نيست از روي نقشه سراغ مسجد النبي(مسجد شاه)، سراي سعد السلطنه، سراي وزير، سراي حاج رضا، سراي رضوي(سراي شاه)،تيمچه هاي روباز و سرپوشيده و راسته قيصريه هم برويد. فراموش نکنيد که بازار روزهاي تعطيل و موقع اذان ظهر هم تعطيل است.
8ـ کليساي کانتور: براي رفتن به کليساي کانتور اگر نزديک سبزه ميدان هستيد به سمت شرق برويد؛ يعني خيابان طالقاني. از بازار تا کليسا با تاکسي 1دقيقه راه خواهيد بود. بايد داخل کوچه دارايي شويد و به سمت بن بست ثبت احوال، بين مدرسه و حياط اداره ثبت احوال برويد. حالا برج کليسا معلوم است. کليساي کانتور که به «برج ناقوس»هم معروف است، در زمان جنگ جهاني دوم توسط روس ها ساخته شده؛ خيلي کوچک و نقلي است. ساعت بازديد اين کليسا هر روز از ساعت 9:30 تا 4 بعد از ظهر است.
9ـ خيابان خيام: اگر قصد خريد سوغاتي داريد، بعد از ظهر زمان خوبي براي رفتن به خيابان خيام است و مراکز خريد شهر است. خيابان خيام در نزديکي کليساي کانتور قرار دارد. مي توانيد گشتي در اين خيابان بزنيد و اگر هم قصد خوردن عصرانه يا شام را داريد، اينجا پر از رستوران و غذاپزي است.

از دست ندهيد
 

با تاکسي برويد
 

اين سه پيشنهاد در مسير پياده روي ما نيست، اما حيف است که بدون ديدن آنها شهر را ترک کنيد.
حمام بلور(موزه سنگ شناسي): اين موزه در مسير پياده روي ما نيست، حمام بلور در خيابان تبريز، کوچه شهيد حبيب يزدي يا محله آخوند قرار دارد. ساخت اين حمام به دوره صفويه برمي گردد که با سربينه، بنه، گرمخانه، کانال، خزينه و آتشدان تبديل به موزه سنگ شناسي شهر شده. ساعت بازديد از آن 9صبح تا يک و بعدازظهر ها از 4:30 تا7 است. ورودي اين موزه 500 تومان است.
حمام قجر يا موزه مردم شناسي: اين حمام از قديمي ترين و بزرگ ترين حمام هاي قزوين است که در خيابان عبيد زاکاني، کنار بازارچه مسجد آقا کبير قرار دارد. حمام قجر به دستور يکي از سرداران شاه عباس و به دستور شاه ساخته شده و به آن «حمام شاهي»هم مي گفتند. بعد از عبور از در اصلي که رو به جنوب باز مي شود، از راه پله هاي مارپيچ به سربينه برويد که حوض بزرگ و زيبايي دارد. در حال حاضر اينجا موزه مردم شناسي قزوين است.
دروازه هاي شهر قزوين: قزوين در گذشته هشت دروازه با نام هاي رشت، باغ شاه، درب کوشک، تبريز، تهران، شيخ آباد، امامزاده حسن و خندقبارداشت که امروزه فقط دو دروازه درب کوشک و دروازه تهران قديم سالم مانده اند. اولي در خيابان نادري شمالي قرار دارد و دومي در خيابان تهران قديم. اگر با اتوبوس سفر مي کنيد دروازه تهران قديم را حتما مي بينيد

راهنماي سفر
نکات طلايي را فراموش نکنيد
 

لباس گرم را فراموش نکنيد.
اگر قصد پياده روي در شهر را داريد حتما کوله خود را سبک کنيد.
خوردن حليم، قيمه نثار و باقلوا را دست ندهيد.
حافظه دوربين خود را خالي کنيد، جاهاي زيادي براي عکس گرفتن در قزوين وجود دارد.
به ساعات بازديد اماکن گردشگري توجه کنيد تا با در بسته مواجه نشويد.
ديدن طبيعت و زيبايي هايش را در اين فصل از دست ندهيد.
اگر به سمت نياق و قلعه مي رويد کفش مناسب براي کوهنوردي را از ياد نبريد.
اگر اهل هتل رفتن نيستيد و وسايل برپا کردن کمپ هم داريد، مي توانيد در پارک دهخدا چادر بزنيد.

خارج از شهر
 

اگر دوست داريد طبيعت پاييزي قزوين را ببينيد، يک روز را براي رفتن به خارج شهر برنامه ريزي کنيد.
غير از الموت که اصولا يک برنامه ريزي جداگانه را مي طلبد، نقاط ديگري هم براي ديدن وجود دارد:
پارک جنگلي فدک: پارک جنگلي فدک و منطقه باراجين در شمال قزوين است. کوهنوردها معمولا براي رفتن به ارتفاعات شجاع الدين و کافر ميدان از اين مسير استفاده مي کنند. اگر براي روز جمعه برنامه ريزي کرده ايد، ميني بوس هايي از صبح زود تا ساعت 8در ميدان ميرعماد يا همان دروازه درب کوشک ايستاده اند و شما را با 150تومان تا امامزاده باراجين مي برند. بعد از رسيده به امام زاده مي توانيد در طبيعت اطراف آنجا بمانيد يا به ارتفاعات باراجين برويد. روزهاي غير تعطيل تنها راه رسيدن به اينجا وسيله شخصي است.
ايوان سنگي نياق: يکي از نقاط ديدني اطراف قزوين ايوان سنگي نياق است که در 17کيلومتري شمال قزوين در مغرب روستاي نياق قرار دارد. جداي از زيبايي هاي طبيعتي اين منطقه، نيم طاقي زيباي سنگي با ارتفاع هشت متر اينجا را معروف تر کرده. اگر وسيله شخصي نداريد براي رفتن به روستاي نياق بهتر است از آژانس استفاده کنيد. تاکسي تلفني هاي شهر مسير رفت و برگشت تا نياق را حدود هشت هزار تومان مي گيرند.

چه بخريم؟
 

باقلواي قزويني
 

معروف ترين خوردني اي که مي توانيد سوغات بياوريد باقلواست

صنايع دستي: بازارچه دائمي صنايع دستي در قسمت غربي عمارت تاريخي خانه داعي که زير نظر اداره ميراث فرهنگي است قرار دارد، هميشه باز است و مي توانيد براي خريد صنايع دستي قزوين مثل سوزن دوزي، گلابتون دوزي، ابريشم دوزي، گليم و جاجيم به اين بازارچه برويد.
باقلوا: باقلواي قزوين از سوغات معروف اين شهر است که در شيريني فروش هاي شهر پخته مي شود. شيريني فروشي پرستو در چهار راه فردوسي از شيريني فروشي هاي قديمي شهر است که باقلواي خوبي دارد. قيمت هر کيلو باقلوا تقريبا9500تومان است .

چه بخوريم؟
 

قيمه نثار
 

قيمه نثار معروف ترين غذاي قزويني هاست و در غذاخوري ها مي توانيد از آن سراغ بگيريد.
قيمه نثار: اين غذا با برنج و گوشت و خلال بادام و پسته و پياز داغ درست مي شود و طعم خوبي دارد که بايد حتما امتحان کرد. رستوران اقبالي از بهترين رستوران هاي قزوين است که در خيابان امام خميني(ره)، سه راه خيام قرار دارد. قيمت يک پرس قيمه نثار خوب در اين رستوران 4هزار تومان تمام مي شود.

حليم:

اگر دوست داريد، طعم يکي از حليم فروش هاي خوب قزوين را بچشيد صبح زود خودتان را به چهار راه نظام وفا برسانيد و به حليم فروشي سحر سري بزنيد. قيمت يک کاسه حليم خوشمزه اينجا 500تومان است.
منبع:مجله سرزمين من شماره 60