چرا گاهي عسل شكرك مي زند؟!

آقاي دكتر نعمت‌ا... شهرستاني استاد دانشگاه و مؤلف كتاب «زنبور عسل و پرورش آن» مي‌نويسد شکرك زدن عسل نه تنها دليلي بر نامرغوب و تقلبي بودنش نيست بلكه برعكس معرف آن است كه عسل كاملا سالم بوده و به هيچ وجه با شكر مخلوط نشده است و اين خلاف تصور غلط و رايج در ايران است كه عسل شكرك زده و سفت شده را تقلبي مي‌دانند.
دوشنبه، 23 خرداد 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
چرا گاهي عسل شكرك مي زند؟!

چرا گاهي عسل شكرك مي زند؟!
چرا گاهي عسل شكرك مي زند؟!


 






 
آقاي دكتر نعمت‌ا... شهرستاني استاد دانشگاه و مؤلف كتاب «زنبور عسل و پرورش آن» مي‌نويسد شکرك زدن عسل نه تنها دليلي بر نامرغوب و تقلبي بودنش نيست بلكه برعكس معرف آن است كه عسل كاملا سالم بوده و به هيچ وجه با شكر مخلوط نشده است و اين خلاف تصور غلط و رايج در ايران است كه عسل شكرك زده و سفت شده را تقلبي مي‌دانند.
آن‌چه در اصطلاح شكرك زدن مي‌گويند و به دليل وجود كلمه شكر، تقلبي بودن عسل را در ذهن تداعي مي‌كند چيزي جز پديده تبلور (بلور شدن يا كريستاليزاسيون) نيست. عسل به دليل درصد مواد قندي بالايي كه دارد در واقع ماده جامدي است كه تحت شرايط بسيار شكننده اي به صورت مايه درآمده است. اين ماده اشباع شده قندي (منظور از قند انواعي از قندهايي است كه در علم شيمي با پسوند «اوز» مشخص مي شود مانند فروكتوز، ساكارز، گلوكز و مالتوز) در واقع بايد جامد باشد ولي به طور طبيعي مايع است به همين دليلي به محض اين كه شرايط مطلوب مهيا شود اين تغيير فيزيكي يعني شكرك زدن پديدار مي‌گردد.
شكرك زدن عسل بستگي به تركيبات آن، شرايط انبارداري، بسته بندي نمودن و يا ذخيره آن دارد و هميشه علامت نامرغوب بودن آن نيست. بعضي عسل‌ها هرگز متبلور نمي شوند و بعضي ديگر چند روز پس از استخراج شكرك مي زنند. بعضي عسل‌ها درشان (قاب) هم كريستاليزه مي شود. اما اكثر عسل‌ها پس از مدتي كه در انبارها، فروشگاه ها و منازل نگه‌داري شدند خود به خود شكرك زده و از حالت مايع خارج مي‌شوند و به اصطلاح رس مي‌كنند. از نقطه‌نظر اكثر مصرف كنندگان كه آگاهي كافي از عسل ندارند اين امر مبين ناخالصي و غير طبيعي بودن آن است. متأسفانه اين موضوع به حدي تأثير سوء در ذهن مصرف‌كنندگان ايجاد كرده است كه از يك طرف مشكل بزرگي را براي توليدكنده (زنبوردار) در جريان عرضه به بازار و از طرف ديگر براي مصرف‌كنندگان از نظر طبيعي بودن عسل مايع به وجود آورده است.
بايد توجه داشت كه شكرك زدن و خاصيت تبلور عسل دليل عدم مرغوبيت آن نيست و در بعضي كشورهاي خارجي عسل متبلور بيشتر مورد طبع مي‌باشد. گاهي نيز به عسل غير متبلور مقداري پودر قند مي‌افزايند تا به شكل بلور درآيد. ولي متأسفانه در كشور ما به علت آگاهي افراد و خريداران، تبلور عسل را يك صفت نامطلوب دانسته و تمايلي براي خريد عسل متبلور ندارند و بعضي افراد به غلط عسل بلوري شده را مصنوعي تا تقلبي مي‌دانند.

راه‌هاي جلوگيري از شكرك زدن
 

براي جلوگيري از متبلور شدن عسل مطالعات زيادي شده است و معمول‌ترين و عملي‌ترين جلوگيري از آن، به تأخير آن در كارخانه از طريق پاستوريزه كردن و بسته بندي عسل مي‌باشد كه عسل را حرارت داده و ذرات آن را ذوب مي‌نمايند. براي اين كار عسل را تا 77 درجه سانتي‌گراد حرارت داده و به وسيله صافي‌هاي مخصوص ناخالصي‌هاي آن مثل دانه گرده را كه ممكن است مركز شروع تبلور باشد جدا مي‌كنند. بعد عسل را به مدت 5 دقيقه در اين حرارت نگه داشته و سپس يكدفعه درجه حرارت آن را به 57 درجه مي‌رسانند و با اين كار عسل را خنك مي‌نمايند. اين عسل قابل بسته بندي است و شكرك زدن آن از چندين ماه تا چندين سال به تعويق مي‌افتد و عمر انبارداري آن افزايش مي‌يابد.
اوستين در سال 1953 ثابت كرد كه اگر عسل مايع براي مدت پنج هفته در دماي صفر درجه سانتي‌گراد نگه داري شود و سپس در درجه حرارت معمولي قرار گيرد، تمايل به شكرك زدن در آن كم شده و گاهي تا بيش از دو سال به حالت مايع باقي مي‌ماند. او توصيه كرده است كه عسل را پس از استخراج به مدت 5 دقيقه در درجه حرارت 77 نگه داشته و بعد 5 دقيقه در حرارت صفر درجه نگه‌داري كنيد تا آماده فروش به بازار و مصرف گردد.
عسل‌شان نيز شكرك مي زند. با وجود اين كه در اين حالت نيز عسل سالم است ولي خريداران از خريد آن امتناع دارند. عسل شان شكرك زده را مي‌توان ذوب كرد و پس از جدا كردن موم آن را به صورت مايع به فروش رسانيد. در صورتي كه اتاق‌هاي گرم با دماي قابل كنترل در دسترس باشند عسل شان شكرك زده را مي‌توان به مايع تبديل نمود، بدون آن كه موم آن ذوب شود. با وجود اين چون درجه حرارت زيادتر از آن باعث ذوب كردن موم و خراب شدن عسل شان مي‌گردد.

رنگ عسل
 

عسل برحسب اين كه متعلق به كدام منطقه و كدام گل است رنگش متفاوت است. دامنه طيف رنگ‌هاي عسل از سفيد به انواع زرد (زرد نارنجي، زرد مايل به سبز طلايي)، كهربايي، عقيقي مايل به قرمز و حتي قهوه اي متغير است.
عسل اقاقيا به رنگ سفيدي مي زند، عسل بهار نارنج زرد طلايي است. عسل جنگل‌هاي مازندران زرد مايل به سبز، عسل آويشن عقيقي قرمز و عسل كاج جنگل‌هاي اروپا متمايل به قهوه اي مي‌باشد.
منبع:نشريه تغذيه و سلامتي شماره - 78



 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
play_arrow
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
play_arrow
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
play_arrow
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
play_arrow
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
play_arrow
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
play_arrow
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
play_arrow
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
play_arrow
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
play_arrow
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
play_arrow
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
play_arrow
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
play_arrow
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
play_arrow
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
play_arrow
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا