رازهاي ناشناخته كيهان

ماده تاريك
 

دانشمندان بر اين باورند كه تنها حدود چهار درصد كيهان از ماده ، به ريختي كه ما ميشناسيم تشكيل شده است . 23 درصد كيهان از ماده تاريك تشكيل داده كه دانشمندان آگاهي بسيار اندكي از آن دارند و 73 درصد باقي مانده را انرژي تاريك شگفت انگيز تشكيل مي دهد و تنها چيزي كه در موردش مي دانيم ، اين است كه وجود دارد.
ستاره شناسان تاثيرات گرانشي ديگري را در كيهان مشاهده كرده اندكه حتي از كشش بزرگ اسرار آميزتر است . در دهه 1930 محاسبات ستاره شناس سوئيسي ـ آمريكايي فريتز زوييكي نشان داد كه حركت كهكشان ها در خوشه هاي بزرگ ، بسيار پرشتاب است و گرانش ايجاد شده توسط ستاره هاي قابل ديدن موجود در اين خوشه ها ، براي كنار هم نگه داشتن كهكشان هاي موجود در اين خوشه ها ناكافي است . به عبارت ديگر ، به دليل اينكه ميان نوري كه از يك ستاره گسيل مي شود و جرم آن رابطه اي مستقيم وجود دارد ، مي توان مقدار ماده موجود در يك كهكشان را برآورد كرد، از اين رو حركت كهكشان ها در مجموعه هاي كهكشاني با مقدار ماده بدست آمده از اين روش هم خواني نداشته ، بنابراين بايد اين حركات زير تاثير نيروي گرانشي ديگري قرار داشته باشد. در واقع بررسي هاي اين ستاره شناس نخست اشاره به اين مطلب است كه بيش از آن چه ما توانا به درك آن هستيم ، ماده در كيهان وجود دارد . برابر برآورد پژوهشگران ، اين ماده در كيهان وجود دارد. برابر برآورد پژوهشگران ، اين ماده ناپيدا ـ كه به دليل آن كه هيچ نوري از آن منتشر نمي شود، ماده تاريك ناميده مي شود ـ دست كم 90 درصد جرم كيهان را تشكيل مي دهد و شايد هم بيشتر .
اما به راستي اين ماده تاريك چيست ؟ اين پرسشي است كه دانشمندان ستاره شناس و فيزيكدان هنوز پاسخي براي آن نيافته اند . ماده تاريك ممكن است از ستارگاني چنان كم نور و با جرم بسيار ناچيز تشكيل شده باشد كه ديده نمي شوند‌، يا ممكن است از ستارگان مرده باشد ، ستارگان نوتروني و يا شايد سياه چاله ها . يا امكان دارد چيزي بسيار مرموزتر و ناهنجارتر از اينها باشد ، ريختي ناشناس از ماده كه از لحظات آغازين پيدايش كيهان بر جاي مانده است . با اينكه وجود ماده تاريك در جهان مهم و ضروري به نظر مي رسد ، اما هنوز مدارك و دلايل قطعي مبني بر وجود اين ماده و سرشت آن به دست نيامده است . با اين وجود ، نظريه ماده تاريك به عنوان قابل قبول ترين نظريه براي توجيه انحراف در حركت وضعي كهكشان است .

كشش بزرگ
 

شايد موردي كه در اواخر سال 1998 توسط ستاره شناسان كشف شد ، اسرارآميزترين موضوع كيهاني است كه تا به حال با آن روبرو شده ايم . به گفته ستاره شناسان ، راه شيري و هزاران كهكشان ديگر موجود در شعاعي حدود يكصد سال نوري در جهت دو صورت فلكي بزرگ با نام هاي مار باريك و قنطورس در حال حركت هستند. پژوهشگران به اين نتيجه رسيده اند كه كهكشان ها به وسيله تمركز جرمي در فاصله حدود 150 ميليون سال نوري ، به آن سمت كشيده مي شوند. اخترفيزيكدانان اين تمركز حجيم را ديوار بزرگ لقب داده اند و برآورد شده ، كشش بزرگ با بيش از 10 هزار برابر جرم خورشيد ، كشش گرانشي عظيمي را پيرامونش ايجاد مي كند.

منبع:ماهنامه دانشمند شماره 565