يادنامه اي براي مريخ نورد روح (1382-1390)

وقتي ناسا سرانجام، پايان رسمي مأموريت مريخ نورد روح(spirit)را اعلام کرد احساس تلخ و شيرين، ترکيبي از غم و غرور، به همه دست داد.من بيش از ده سال است که دانشمند ارشد دوربين پانوراماي استريو(پَن کَم)سوار بر روح هستم؛ يعني از زماني که طراحي دوربيني را آغاز کرديم که قرار بود برمأموريتي پيشرو نصب شود؛مأموريتي که سرانجام شد مريخ نوردهاي اکتشافي دوقلوي روح و فرصت.
يکشنبه، 11 دی 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
يادنامه اي براي مريخ نورد روح (1382-1390)

يادنامه اي براي مريخ نورد روح (1382-1390)
يادنامه اي براي مريخ نورد روح (1382-1390)


 

نويسنده:جيم بل
ترجمه:شادي حامدي آزاد



 
وقتي ناسا سرانجام، پايان رسمي مأموريت مريخ نورد روح(spirit)را اعلام کرد احساس تلخ و شيرين، ترکيبي از غم و غرور، به همه دست داد.من بيش از ده سال است که دانشمند ارشد دوربين پانوراماي استريو(پَن کَم)سوار بر روح هستم؛ يعني از زماني که طراحي دوربيني را آغاز کرديم که قرار بود برمأموريتي پيشرو نصب شود؛مأموريتي که سرانجام شد مريخ نوردهاي اکتشافي دوقلوي روح و فرصت.
گروه روح از اسفند سال 1388، که ارتباط با اين مريخ نورد قطع شد، مي دانستند که پايان نزديک است.مهندسان مأموريت براي بازگرداندن ارتباط تلاش بسيار کردند و فهرست بلند بالايي از اشکالات محتمل و شيوه هاي حل مشکل را بررسي کردند.اما روح سرانجام مغلوب سرماي کشنده اي مريخ و دوچرخ شکسته ي خود شد که اجازه نمي دادند صفحه هاي خورشيدي مريخ نورد به سوي خورشيد برگردند.
اما عجب مأموريتي بود!مريخ نورد روح، که براي 90 روز کار طراحي شده بود، بيش از شش سال کارکرد و تقريبا 8 کيلومتر در دشت هاي سنگي -آتشفشاني مريخ حرکت کرد و از تپه هاي باستاني سياره ي سرخ بالا رفت.سرانجام بيشتر زمان مأموريت خود را در دشتي موسوم به دشت هُم(Home)سپري کرد که پُر از مواد معدني لايه لايه و آب دار است.داده هاي به دست آمده ازاين مريخ نورد منجر به کشف هاي علمي بسياري شد که به نظر من سه کشف از همه مهم تر بوده است:

کشف خاک پُرسيليس و گوگرد آب دار
 

در تپه هاي کلمبيا دردشت هُم،دشت هُم.دشتي دايره شکل و لايه لايه است که شايد بقاياي فرسايش يافته ي مخروطي آتشفشاني يا ديگر انواع رسوبات آبي -حرارتي باشد.اين نوع مواد معدني، و محيطي که آن ها در آن ايجاد شده اند(يعني دشت هم)به ما نشان مي دهند که زماني در گذشته درگودال گوسِف (محل فرود مريخ نورد روح)آب مايع و نيز منابع گرمايي وجود داشته اند؛ يعني دو جزء کليدي که براي سکونت پذير شدن محيط براي حيات به شکل آشنا براي ما لازم اند.

کشف مواد معدني کربناتي
 

در برخي از سنگ هاي تپه هاي کلمبيا.در صورتي وجود کربنات را بر مريخ پيش بيني مي کرديم که آب وهواي اين سياره گرم تر و مرطوب تر مي بود.اين مواد تا به حال به آساني آشکار نشده بودند وحالا هم به صورتي جزئي در داده هاي اين مريخ نورد موجودند.در واقع، گروه مريخ نورد روح تا سال ها پس از انجام شدن اندازه گيري ها بايد به سختي کار مي کردند تا نشانه هاي کربنات را آشکار کنند.

کشف تنوع بي نظيري از انواع سنگ ها
 

از سرتاسر مريخ که روح توانسته بود در گودال برخوردي گوسِف بيابد.برخي از اين سنگ ها ظاهرا از جريان هاي گدازه اي اثر برخورد يا فوران آتشفشاني به اين محل آمده اند، و برخي هم حتي شهاب سنگ هايي آمده از فضا هستند.ابزارهاي مريخ نورد روح، به گروه دانشمندان امکان داد تا اين تنوع بي نظير سنگ ها را شناسايي کنند و بنابراين درکل درباره ي مريخ (و نه فقط درباره ي گودال گوسف)بيشتر بفهمند.
من به نقشي که پَن کَم در اين اکتشافات ايفا کرده است بسيار افتخار مي کنم.همچنين ابزارهاي سوار بر روح، «کشف هاي»مهندسي بسياري را هم ممکن است؛ مثلا، به ما آموخت که چطور خودرويي را از فاصله ي 240 ميليون کيلومتري بر شيب هاي نرم يا سنگلاخ از راه دور هدايت کنيم و برانيم.
مريخ نورد روح همچنين به ما در آزمودن آزمايشي کمک کرد:اگر همه ي تصاويرمريخ نورد را تقريبا بلافاصله بر اينترنت منتشر کنيم، آيا مردم عادي روند کار را دنبال مي کنند؟ بله کردند!آيا اگر چنين کاري کنيم، همکاران مان، خارج از اين گروه، از ما پيشي خواهند گرفت؟ خير، چنين اتفاقي نيفتاد.من بر اين باورم که اين آزمون موفقيتي بزرگ به همراه داشت و حالا مدلي است براي مأموريت هاي سياره شناسي آينده.برايم جالب است اگر مثلا 10 يا 15 سال ديگر، همکار جواني را ببينم که به سبب ديدن تصاوير مريخ نورد در کلاس درس يا حتي خانه، وقتي کودک بوده، به اکتشافات فضايي علاقه مند شده باشد.اين اتفاق خيلي خشنود کننده خواهد بود و اثباتي بزرگ از اين که به اشتراک گذاشتن داده هاي چنين مأموريت بزرگي با عموم مردم چه نتايج خوبي ممکن است در پي داشته باشد.
در همين حال، در سوي ديگرسياره ي سرخ، مريخ نورد فرصت (Opportunity)همچنان در حال کاراست و اکنون فقط حدود 3 کيلومتر تا لبه ي گودال برخوردي عظيم اينديور فاصله دارد؛ جايي که اندازه گيري هاي مداري، براي نخستين بار، نشانه هايي را ازمواد معدني رُسي بر لبه هاي اين گودال آشکار کرده است.مواد رسي هم در آب شکل مي گيرند؛ البته در آب هاي کمتر اسيدي و احتمالا بيشتر دوستدار حيات.اين مواد رسي روي زمين چه شکلي خواهند داشت؟ با بررسي آن ها چه چيزي درباره ي گذشته ي پرآب و احتمال سکونت پذيري مريخ درخواهيم يافت؟ نمي توانم تا زمان يافتن پاسخ اين پرسش ها صبر کنم.
مريخ نورد روح حالا در محوطه ي ما سه اي-نمکي نرم و کوچکي نزديک به شدت هم به خواب ابدي فرورفته است.نمي دانيم مريخ نورد دقيقا چگونه مُرد؛ شايد لحيم يکي از اتصالات شکسته يا شايد يکي از سيم هاي فرسوده ي برق سرانجام پاره شده باشد.برخي بر اين باورند که هرگز نخواهيم فهميد چه اتفاقي افتاده است اما من فکر مي کنم اشتباه مي کنند.روزي، وقتي سرانجام کساني به مريخ رفتند و در دشت هم قدم زدند و اين شاهکار مهندسي فضايي قرن 20 و 21 را ديدند مي فهمند که چه اتفاقي افتاده بوده است.و من اميدوارم که آن روز، مکان استراحت ابدي روح به يکي از مکان هاي تاريخي فرودهاي ميان سياره اي تبديل و حفظ شود؛ مکان هايي که درسرتاسر منظومه ي شمسي پراکنده اند:از جمله روي ماه، زهره، اروس، و تيتان (و روزي بر فوبوس، ديموس، و شايد اروپا و انسلادوس).
منبع:ماهنامه نجوم شماره 207



 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران