اتاقک ابر(cloud chamber)

اتاقک ابر وسيله اي است که فيزيک دانان فيزيک هسته اي از آن براي تشخيص و مطالعه ي ذرات بنيادي از ميان ذرات بي شمار قابل کشف استفاده مي کند، که اين ذرات عبارتند از؛ ذرات آلفا، پروتون ها، الکترون ها، پوزيترون ها و انواع مختلفي از مزون هاست. اين ذرات توسط هسته هاي ناپايدار (راديواکتيو) منتشر مي شود و در طي تصادم هاي هسته اي توليد مي شود. برخي از آن ها به شکل تشعشعات کيهاني به زمين مي رسند. در يک اتاقک ابر مسير يک ذره به شکل يک خط غبار ظاهر مي شود که مسير ابر ناميده مي شود. با مطالعه ي اين مسير يا عکسي از آن يک فيزيکدان مي تواند انرژي و بار الکتريکي ذره اي که آن را توليد کرده، تعيين کند. هر نوع ذره يک مشخصه ي مسير ابر دارد، که در شکل، طول و عرض متفاوت است. بسياري از ذرات بنيادي از طريق مشخصه ي مسير ابرشان کشف شدند.
اتاقک ابر در سال 1911 توسط يک فيزيکدان انگليسي به نام سي.تي.آر. ويلسون (c.T.R.wilson) ابداع شد. اين اختراع بر اساس اصولي که براي تعيين ساختمان ابرهاي آسمان استفاده مي شوند بنا شده است. اگر هوا با بخار آب اشباع شده باشد و سپس سرد شده باشد، قطرات کوچک مه اطراف ذرات شناور غبار يا ديگر مواد شکل مي گيرند، هم چنين آن ها به راحتي در اطراف اتم ها يا گروهي از اتم ها که به صورت الکترويوني باردار شده اند، شکل مي گيرد. وقتي که يک ذره ي باردار همانند يک پروتون از درون يک اتاقک عبور مي کند، پشت سرش دنباله اي از يون ها به جا مي گذارد، زيرا در طي مسيرش با مولکول هاي هوا برخورد کرده است. قطرات کوچک مه در اطراف اين يون ها شکل مي گيرند و يک مسير ابر ايجاد مي کنند.
منبع:Howstuffworks.com