خشکي پوست

خشکي پوست دراثر عوامل متعدد داخلي و خارجي ايجاد مي شود. بيماري هاي غدد درون ريز مانند ديابت تغييرات سطح هورموني، مصرف برخي از داروها، عوامل وراثتي، آتوپي و افزايش سن و بعضي از بيماريهاي پوستي که منشأ ژنتيکي دارند مانند پسوريازيس و ايکنيوز و همچنين کراتوزيپلار از عوامل مؤثر داخلي ايجاد کننده خشکي پوست محسوب مي شوند. اشعه ماوراءبنفش نور خورشيد، گرما، سرما و خشکي هوا، کاهش مصرف مايعات خوراکي، استفاده از مواد شوينده نامرغوب و غير استاندارد و استحمام مکرر از عوامل خارجي هستند که سبب ايجاد يا تشديد خشکي پوست درمناطق مختلف بدن مي شوند. قرمزي، التهاب، خارش، پوسته ريزي و افزايش ضخامت لايه شاخي پوست يا هايپرکراتوز از يافته هاي نسبتاً شايع مشاهده شده همراه با خشکي بيش از حد پوست هستند. کراتوزيپلار يا بيماري پوست مرغي در اثر توليد بيش از حد کراتين ايجاد مي شود. کراتين تجمع يافته در فوليکول هاي مو سبب ايجاد دانه هايي قرمز رنگ و خارش دار در پشت تنه و قسمت خارجي بازوها مي شود که در موارد کمتر شايع ممکن است صورت را نيز در برگيرد. کاهش دما و رطوبت به خصوص در فصول سرد سال سبب تشديد اين عارضه مي شود. پسوزيازيس معمولي يا بيماري دارالصدف شايع ترين فرم اين بيماري است که معمولاً با ظهور پاپول يا پلاک هاي قرمز رنگ همراه با پوسته هاي چسبيده و نقره اي رنگ در قسمت بازکننده مفاصل (اکستانسور) اندام ها معمولاً به شکل قرينه تظاهر مي يابد. هيپروکراتوز لايه شاخي و کاهش ضخامت ساير لايه هاي اپيدرم از يافته هاي ميکروسکوپي اين بيماري بوده که از تسريع تکثير سلول هاي اپيدرم ناشي مي شود. ايکتيوز اختلالي است ژنتيکي که در آن پوست بسيار خشک بوده، ضخامت آن افزايش يافته و با پوسته ريزي همراه است. ضايعات فوق معمولاً خارش دار هستند و دراغلب موارد سابقه خانوادگي نيز در بروز اين بيماري ها مؤثر هستند.
استفاده از ترکيبات کراتوليتيک نظير اسيدلاکتيک، اوره، اسيد ساليسليک همراه با فرآورده هاي نرم کننده و مرطوب کننده از روش هاي مؤثر درمان بيماري هاي فوق محسوب مي شوند. کرم هاي مرطوب کننده مناسب با کاهش ضخامت لايه شاخي پوست، بهبود پوسته ريزي طبيعي پوست، جلوگيري از دفع رطوبت پوست، تقويت دفاعي آن و جلوگيري از خارش و التهابات پوستي از ايجاد خشکي شديد و ضخيم شدن لايه شاخي پوست در نواحي مختلف بدن همچون دست، پاشنه پا، زانو، کوتيکول ناخن و آرنج جلوگيري کرده با جلوگيري از ترشح بيش از حد کراتين از برگشتگي موها به زير پوست پس از اصلاح و اپيلاسيون ممانعت کرده به درمان برخي بيماري هاي پوستي نظير هيپرکراتوز، پوريازيس و کراتوزيپلو ياري رسانده و سبب ايجاد پوستي صاف و نرم و شفاف مي شود.
منبع: نشريه راه کمال، شماره 38