![کالبد شکافی ویستا کالبد شکافی ویستا](https://rasekhoon.net/_files/thumb_images700/article/f0efcbcc-c7f3-4418-9754-8c1a55ab7249.jpg)
کالبد شکافی ویستا
Vista یا XP، مسئله این است!
اما این روزها اوضاع بسیاری تغییر کرده است. شرکت های عرضه کننده سخت افزار و نرم افزار بسیار فعالتر شده اند و به سرعت برای جلب رضایت مشتریان، به طور مرتب، به روز رسانی های لازم را چه از نظر نرم افزاری و چه سخت افزاری ارائه می دهند و همانطور هم که می دانید، هم اکنون در بازار، سی دی های گلچین شده نرم افزاری که با عنوان Assistant شناخته می شوند، با ارائه عناوینی چون نرم افزارهای هماهنگ و منطبق با ویستا، وجود دارند.
البته بسیاری از حرف و حدیث هایی که در ابتدای ورودی و عرضه شدن این نسخه از ویندوز گفته می شد، منطقی به نظر می رسید، ولی در حال حاضر که چند صباحی از انتشار این نسخه می گذرد و اکثر سازندگان نرم افزاری و سخت افزاری، نسخه ها و درایورهای منطبق و هماهنگ با آن را منتشر کرده اند، شاید نصب نکردن و لذت نبردن از قابلیت ها و ویژگی های جدید ویستا، چندان منطقی به نظر نرسد. در حقیت از سال 1995تاکنون، ویستا بزرگترین و مهم ترین تحول در نگارش های ویندوز به حساب می آید. ویستا به خوبی جوابگوی تمام نیازهای کاربران و از هر قشری و با هر نوع نیازی می باشد و مایکروسافت تغییرات بسیار مثبتی در این نسل از ویندوز ایجاد کرده است.
با آنچه عرض شد، دراین مقاله سعی بر این است تا برای حل و فصل بسیاری از اختلافات، نگاهی دقیق به جزئیات و تفاوت های آشکار این سیستم عامل جدید در مقایسه با XP بیندازیم. نگاهی منصفانه و نه مغرضانه و از پیش جهت گیری شده. ضمن اینکه بر همین اساس، ویژگی های ویستا (فناوری های جدید ) را در 8 بخش مجزا مورد بررسی و تحلیل قرار می دهیم که به شرح زیر می باشند:
* امنیت
* قدرت و عملکرد
* گرافیک کاربردی
* بهبود کار با شبکه های بی سیم
* کار با داده ها
* نرم افزارهای جدید
* مقایسه نگارش ها و جزئیات آنها
* جمع بندی و نتیجه گیری
بخش اول: امنیت
همه چیز در رابطه با امنیت
* نسخه ای از IE که با ویستا ارائه می شود، هر گونه نرم افزار مخربی را در اینترنت که قصد اجرا شدن در کامپیوترتان را داشته باشد، متوقف می کند و فقط به مواردی که خودتان استثناء به حساب می آورید، اجازه می دهد در محیطی که از سیستم عامل جداست، اجرا شوند.
* قابلیت ضد فیشینگ (Anti-Phishing) یا همان سرقت اطلاعات شخصی در برنامه IE و Windows Mail که دارای قابلیت اعلان گرافیکی است. به این صورت که هنگامی که وب سایتی قصد سرقت اطلاعات شما را داشته باشد، به راحتی شما را مطلع کرده و شما را از ادامه کار باز می دارد.
* قابلیت جدید UAC یا همان کنترل دسترسی کاربر که به کاربران محدود و معمولی اجازه نمی دهد با حساب Admin وارد سیستم شوند. هر چند نسخه کنونی کمی آزاردهنده است و هنوز راه زیادی برای کامل شدن دارد. البته قابلیت UAC در اولین سرویس پک رسمی که ویستا منتشر کرده، بسیار بهتر شده است.
* ایجاد حساب های کاربری معمولی (Standard) و نه مدیر (Admin)، به راحتی هر چه تمامتر و به وسیله مدیر سیستم.
* داشتن دیوار آتش (Firewall) دو طرفه و قدرتمند.
این تنها اشاره ای کوچک به برخی ویژگی های امنیتی بود که در ویستا اضافه شده اند، ضمن اینکه هر جای دیگر هم که سرک بکشید، باز هم خواهید دید که تنظیمات بسیار متنوعی برای هر چه بیشتر ایمن بودن سیستم را در اختیار دارید.
بخش دوم: قدر و عملکرد
حالت جدید Sleep و سریع تر روشن و خاموش شدن سیستم
حال بعد از کامل شدن عملیات Sleep، اگر قصداستفاده دوباره از کامپیتر را داشته باشید، کافی است که یکی از کلید های صحفه کلید و یا دکمه اصلی پاور کیس را فشار دهید، تا در کمتر از 2 ثانیه، سیستم برای خدمتگزاری حاضر شود!
همه توضیحاتی که ارائه شد، نشان می دهد که کامپیوترهای رومیزی به خوبی با ویستا سازگار و هماهنگ هستند، اما عملکرد لپ تاپ ها در مواجه با ویستا، چندان واضح نیست، و دردسر بیشتری دارد و کمی گیج کننده است. در حقیقت یک نمونه لپ تاپ که روی آن ویستا نصب کرده باشید، قابلیت Hybrid Sleep به طور پیش فرض در آن غیرفعال می شود. تنها چیزی که در مورد لپ تاپ های سازگار با ویستا می توان گفت، این است که تنها لپ تاپ هایی که از همان ابتدا و به طور ریشه ای هماهنگ و سازگار با خصوصیات ویستا ساخته شده اند، پیشرفت قابل ملاحضه ای در مدیریت و صرفه جویی مصرف باطری آنها به چشم می خورد و همچنین کارکرد بهتری در سایر امور مربوطه، قابل مشاهده خواهد بود.
از قابلیت Sleep که بگذریم، خاموش شدن مستقیم سیستم در ویستا، حدود 5 تا 10ثانیه طول می کشد. این موضوع هم در مورد سیستم هایی که برنامه های زیادی روی آنها نصب شده و هم در مورد آنهایی که تعداد کمتری نرم افزار روی آنهاست، صدق می کند. مایکروسافت در ویستا تلاش کرده است که عمل خاموش شدن را تسریع نماید و حال سوال این است که آیا کامپیوتر همه کاربران، با همین سرعت خاموش خواهد شد؟ مسلماً نه؛ و تنها در آن دسته از کامپیوترهایی که از نظر سخت افزاری به خوبی با ویستا سازگار هستند، این مورد صدق می کند. به عبارتی فرآیند روشن شدن سیستم از ابتدای آغاز عملیات بوت تا ظاهر شدن صفحه دسکتاپ، هیچ فرقی در مقایسه باXP نکرده است. شاید اندکی سریع تر به نظر بیاید، اما آنقدرها نیست که جای تعریف و تمجید داشته باشد، و شاید به همین خاطر است که مایکروسافت روی قابلیت Sleep اینقدر مانور میدهد و کاربران را ترغیب به استفاده از آن می کند.
قابلیت SuperFetch
در یک سیستم با امکانات سخت افزاری معمولی، مزیت ها و کارکردهای این ویژگی ممکن است به چشم نیاید، ولی اگر آن را با قابلیت جالب بعدی که ReadyBoost نام دارد، ترکیب کنید، ممکن است تغییرات مثبت یاد شده را عملاً مشاهده کنید. خب، این تکنولوژی در ویندوز XP وجود ندارد.
ابزار ReadyBoost
لازم به ذکر است، در XP خبری از این موارد نیست.
پشتیبانی از هارد دیسک های Hybrid با استفاده از ابزارWindows Ready Drive
حافظه فلش تعبیه شده در درایورهای Hybrid، یک بافر برای ذخیره سازی اطلاعات محسوب می شود و اجازه می دهد هارد دیسک اصلی خاموش شود و زمانی که ظرفیت حافظه فلش پر شد، دوباره روشن شود. به عبارتی تا زمانی که حافظه فلش پر نشده است، هارد دیسک خاموش می ماند. بنابراین به جای اینکه هارد مرتباً بچرخد، درایوهای Hybrid قادر هستند که عمر باتری لپ تاپ ها را به وسیله خاموش کردن هارد دیسک، به طرز قابل توجهی بهبود بخشند.
اکثر درایور های Hybrid، با حافظه فلشی حدود 256 مگابایت عرضه شده اند. بی شک حافظه های فلش، سریع تر، سبک تر و قابل اطمینان تر هستند و مصرف انرژی بسیار کمتری در مقایسه با هاردهای معمولی دارند و رفته رفته جای خود را به عنوان جایگزین مناسبی برای هاردهای معمولی باز می کنند.
خب، اگر به دنبال این فناوری هستید، باید XP را فراموش کنید.
ویژگی های جدید ابزار مدیریت تغذیه سیستم (Power Options)
قسمت کنترل ابزارمدیریت تغذیه سیستم در ویستا، به شما اجازه می دهد که همه چیز را کنترل کرده و زیر نظر داشته باشید؛ از تنظیمات تغذیه کارت های PCI Express گرفته تا عملکرد پیش فرض گزینه های منوی شروع. در حقیقت شما تنظیماتی دقیق و حساب شده برای آداپتورها و کارت های بی سیم، حالت Sleep، دکمه روی کیس، در پوش لپ تاپ ها، پردازنده، صفحه نمایش و ابزارهای چند رسانه ای در اختیار دارید.
بخش سوم: گرافیک کاربردی
جلوه های گرافیکی بسیاری جذاب Avalon
همچنین به نظر می رسد که برای اولین بار در تاریخ کامپیوتر، مایکروسافت از رقیب دیرین خود یعنی اپل (با سیستم عامل Mac OS) در ارائه سیستم عاملی با گرافیکی سه بعدی و پر قدرت، پیشی گرفته است. اگر ویستا را نصب کرده باشید، بعید می دانم با جمله بعدی مخالف باشید: "در بسیاری از انجمن های گفتگو، مقالات و اظهارات کاربران، گفته شده که رابط جدید گرافیکی ویستا یعنی Aero بسیار چشم نواز است" و حقیقتاً همین طور هم است. البته در میان کاربران، بعضی ها مخالف به کار بردن جلوه های گرافیکی در سیستم عامل هستند، ولی این دسته کاربران، عده کمی هستند و برای عقاید خود دلایلی هم دارند، ولی اکثر کاربران اتفاق نظر دارند یک سیستم عامل مدرن و امروزی، باید زیبا و چشم نواز باشد.
شفایت، وضوح، سایه ها، انعکاس، جلوهBlurring، رندر کردن سریع محیط گرافیکی و همچنین بزرگنمایی فوق العاده آیکون ها بدون افت کیفیت. ترکیب این قابلیت های جدید و فوق العاده گرافیکی، یکسری مزیت های عالی به همراه دارد که بعضی از آنها را بررسی می کنیم:
سرعت فوق العاده: ویستا برای رندر کردن محیط گرافیکی و سه بعدی خود،از تکنولوژی fast Motion استفاده می کند که تأثیر بسیار زیادی در روان اجرا شدن سیستم عامل دارد، در حالی که در نسخه های قبلی ویندوز، برای رندر کردن محیط سیستم عامل، از ویژگی Bit-Blit که در اصل ترکیب دو تصویر BMP است، استفاده می شد. اکنون نتایج حاصل از استفاده از فناوری Fast Motion، شامل منظم نشان دادن خطوط، پنجره های شفاف و سرعت هر چه بیشتر در رندر کردن محیط است.
قابل اطمینان بودن (Reliability): مدل جدید راه انداز نمایش ویندوز یا Windows Display Driver Model، نحوه دسترسی درایور ویدیویی به بخش های اصلی و حیاتی سیستم عامل را تقییر داده است. درایور گرافیکی سیستم، دیگر به مانند نسخه های قبلی ویندوز، امکان دسترسی مستقیم به هسته ویندوز(Kernel) را ندارد و در واقع یک لایه پالایش کننده، بین درایور کارت گرافیک و هسته ویندوز وجود دارد و تنها تعداد کمی از مجموعه دستورالعمل ها اجازه دارند که مستقیماً از درایور گرافیکی به هسته ویندوز منتقل شوند. نتیجه این امر این است که امکان برخورد کاربران با صفحه آبی مرگ، بسیار بسیار کاهش می یابد. در حالی که درنسخه های قبلی ویندوز،80 درصد از صفحه های آبی مرگی که کاربران با آن مواجه می شدند، به وسیله عدم تعامل صحیح بین درایور گرافیکی و هسته ویندوز ایجاد می شد. برای اینکه واقعاً این موضوع را قبول و درک نمایید، یک مثال واقعی می زنم.
از زمانی که اولین بار ویستا را روی سیستم خودم و چند نفر از دوستان نصب نموده ام، حتی یکبار هم صفحه آبی مرگ را مشاهده نکردیم.
بهبودهای ظریف و جزیی رابط کاربری: هر چند می توانید نسبت به این مورد که بررسی می کنیم شک و تردید داشته باشید، ولی مزایای این قابلیت دقیقاً بستگی به سطح آگاهی و نحوه استفاده شما از کامپیوتر دارد. این قابلیت که بتوانید محتویات یک پنجره را از زیر پنجره بالایی آن ببینید (به این علت که پنجره بالایی شفاف است )، باعث می شود که وقت کمتری صرف توجه کردن به عمل بعدی که قصد انجام آن را دارید کنید و همچنین انرژی کمتری را صرف حرکت و جستجو در میان پنجره های باز شده کنید.
سایه ها و انعکاس های به کاررفته، باعث می شوند محیطی را که مشاهده می کنید، طبیعی ترببینید، چیزی که از یک سیستم عامل پیشرفته انتظار دارید. نهایتاً باید گفت که رابط کاربری این نسخه ازویندوز، در مقایسه با XP بسیار بهتر شده است و وجود این همه قابلیت، باعث شده است که سیستم عاملی داشته باشید که استفاده از آن شما را خسته نکند و از کار با آن لذت ببرید.
منوی شروع (Start Menu)
ویستا اولین نسخه از ویندوزاست که تغییراتی هر چند جزیی در جهت بهبود کارآیی این منو انجام داده است. شاید بهترین تغییری که انجام شده باشد، این است که مایکروسافت یک ترفند جالب برای حل مشکل قسمت All programs ارائه داده است. همان طور که می دانید در منوی شروع ویندوزXP، هنگامی که تعداد زیادی برنامه نصب کنید، گزینه All Programs که در منوی شروع وجود دارد، بسیار طولانی و بلند می شود و گاهی اوقات آنقدر بر طول آن اضافه می شود که به ابتدا و انتهای آن، دو پیکان برای پیمایش (Scroll) کردن برنامه ها اضافه می شود. به نظر شما پیمایش مکرر تعداد زیادی برنامه که نصب کرده اید، کار آسان و جالبی است؟ اما در ویستا گزینه All Programs در جای خود باقی می ماند و هنگامی که روی آن کلیک می کنید، در سمت چپ صفحه ای باز می شود که جایگزین منوی شروع XP است که در آن برنامه ها به سمت بالا صعود می کردند. ضمن اینکه اگر پوشه ای در منوی شروع، حاوی لیست بلند بالایی از برنامه ها باشد، وقتی روی آن کلیک می کنید، پوشه مذکور باز شده و یک نوار پیمایش واقعی (Scroll Bar) ظاهر می شود. منظور از اضافه شدن یک نوار پیمایش واقعی این است که آن نوار قابل مشاهده است، در حالی که در XP قابل مشاهد نبود. همچنین منوی شروع ویستا، از ماوس هایی که قابلیت Scroll کردن دارند، پشتیبانی می کند و منظور دکمه وسطی ماوس است که از آن برای بالا و پایین بردن صفحات استفاده می شود، در حالی که در XP خبری از Scroll کردن برنامه های منوی شروع با استفاده از دکمه وسطی ماوس نبود. خب، بالاخره مایکروسافت توانست بعد از 10سال بر مشکل منوی غول آسای برنامه ها در ویندوز غلبه کند؛ آفرین و خسته نباشید!
تصاویر بندانگشتی نوار وظیفه، قابلیت Flip و Flip 3D
تصاویر بندانگشتی نوار وظیفه، یک پنجره کوچک Pop-Up از محتویات پنجره هایی که در نوار وظیفه کوچک (Minimize) شده اند را به شما نشان می دهد. تصاویر بندانگشتی در واقع نوار وظیفه زنده هستند، به این معنی که می توانند محتویای متحرک درون پنجره ها را نیز نشان دهند. بر همین مبنا تصاویر بندانگشتی نوار وظیفه، ویژگی بسیار مفیدی است، زیرا دیگر مجبور نیستید برای اطلاع از محتویات یک پنجره که در نوار وظیفه قرار دارد، آن را باز کنید، بلکه کافی است نشانگر ماوس خود را روی آیتم مورد نظر نگه دارید تا پیش نمایشی از محتویات آن نشان داده شود.
بخش چهارم: بهبود کار با شبکه های بی سیم (Wireless Networking)
ضمن اینکه درصورت تمایل و نیازمی توانید، اتصال های شبکه بی سیم را نامگذاری و ذخیره و کاری کنید که وقتی ویندوز آنها را تشخیص داد، به طور خودکار به آنها متصل شود، حتی زمانی که این شبکه ها به طور موقت غیرفعال باشند. همچنین جستجوگر شبکه ویستا، بهتر از نسخه های قبلی ویندوز عمل می کند. ویزارد جدید تقسیم شبکه نیز به شما کمک می کند که شبکه های Peer را به آسانی راه بیندازید، به طوری که با ایجاد این نوع شبکه ها، کامپیوترتان در معرض خطر نباشد.
بخش پنجم: کار با داده ها
جستجوی دسکتاپ
برنامه Windows Photo Gallery
Photo Gallery ابزاری بسیار مناسب برای مشاهده و مدیریت عکس های دیجیتال است و ممکن است قادر باشد نسل نرم افزارهایی از این دست مانند Irfan View و یا +Thumbs را که دور برداشته اند، منقرض کند! (باز هم مایکروسافت پا در کفش دیگران کرد !).
و اما نوبت به شرح ویژگی های مهم Photo Gallery رسید: توانایی در تغییر بسیار سریع اندازه عکس ها، داشتن رابط کاربری عالی برای مدیریت تصاویر، وارد کردن و دیدن پیش نمایش فایل ها،دسته بند ی فایل های دیجیتال، رایت بر روی DVD، انتشار فایل ها در اینترنت، به اشتراک گذاری فایل ها روی شبکه و حتی اعمال ویرایش های پایه روی هر نوع عکس و فایل ویدئویی در اکثر فرمت های رایج. یکی دیگر از بهترین قابلیت های این ابزار، امکان نشان دادن پیش نمایشی بزرگ از تصاویر با قرار دادن و نگه داشتن نشانگر ماوس روی آنهاست که به شما کمک می کند محتویات و کیفیت عکس ها و فیلم ها را سریعاً بررسی کنید.
البته توجه داشته باشید در ویستا تنها photo Gallery قادر به نشان دادن پیش نمایش از فایل ها نیست، بلکه کاوشگر درونی ویندوز یا همان Windows Explorer هم کار نشان دادن پیش نمایش فایل ها را به خوبی انجام می دهد. همچنین کاوشگر درونی ویندوز قادر است که قابلیت و ویژگی Slide Show (نشان دادن عکس ها به طور خودکار) را فعال کند، فایل ها را به اشتراک بگذارد و کار نوشتن اطلاعات روی دیسک های DVD را هم انجام دهد. ضمناً برای دیدن پیش نمایش بزرگ از فایل های مورد نظر، می توانید از گزینه View که در هر پنجره قرار گرفته است استفاده کنید.
چند نکته جزئی ولی مهم
نصب راه اندازهای (درایورها) سخت افزاری هرگز تجربه جالبی درنسخه های قبلی ویندوز از جمله XP نبوده، چرا که این پروسه هرگز به معنای واقعی آن هوشمند نبوده است. اما بیایید نگاهی به ویستا کنیم؛ ویزارد نصب راه انداز سخت افزاری در ویستا، آنقدر هوشمند است که بتواند بین فایل ها ی متفاوت infoی موجود در سی دی های راه انداز قطعات سخت افزاری که هر کدام برای یک نسخه مخصوص از ویندوز ارائه شده اند، تفاوت قائل شود. ویزارد کنونی به راحتی در میان پوشه های تو در تو به سرعت جستجو می کند؛ به این معنی که ویزارد به راحتی می تواند به دنبال راه انداز مناسب قطعه سخت افزاری در یک دایرکتوری حجیم که تعداد زیادی زیر مجموعه هم دارد و هر کدام برای سخت افزاری متفاوت و نسخه ای خاص از ویندوز هستند، جستجو کند و درایور صحیح و مناسب را پیدا کرده و به طور خودکار آن را نصب کند (خب چه چیزی بهتر از این، بخصوص برای کسانی که سر و کار زیادی با نصب درایورها دارند و بارها در این زمینه با مشکل و دردسر زیادی روبرو شده اند). همچنین این ویزارد می تواند درایورهایی را که کاملاً با ویستا هماهنگ نیستند، ولی تا اندازه ای جواب خواهند داد، نصب کند.
هر چند مورد کنونی که به آن خواهیم پرداخت، بسیارجزیی و کوچک است، اما واقعاً نکته کاربردی و مفیدی است. اگر شما هم از آن دسته کاربران محتاطی هستید که به همه فایل هایی که به سیستم تان وارد می شوند مشکوک هستند و تمامی موارد امنیتی را رعایت می کنید، مطمئنم قابلیت نشان دادن پسوند اصلی فایل ها را هم فعال می کنید (با رفتن به منوی Folder Options و غیرفعال کردن جعبه انتخاب گزینه Hide Extensions for Known file types)، چرا که می دانید بعضی ویروس ها خود را به عنوان یک عکس، سند متنی و ... جا می زنند و به این ترتیب شما را فریب می دهند. تا اینجا مشخص شد که شما در سیستم تان این گزینه را فعال می کنید. خب، حال دقت کنید که اگر این گزینه فعال باشد و شما بخواهید نام یک فایل را عوض کنید؛ موقع عوض کردن نام فایل، پسوند آن هم انتخاب می شود (البته در نگارش های قبلی ویندوز ). اما در ویستا خیالتان از این بابت راحت است، زیرا هنگامی که قصد عوض کردن نام یک فایل را دارید و برای این امر از هر روشی که استفاده کنید (مثل کلیک راست و انتخاب گزینه Rename و یا زدن گزینه F2)، ویستا تمامی عبارت اسم مورد نظر فایل را برای تغییر دادن انتخاب نمی کند و تنها عبارتی که قبل از پسوند وجود دارد، یعنی همان نام فایل را برای شما به طور خودکار انتخاب می کند و پسوند فایل دست نخورده باقی می ماند؛ در واقع فقط کافیست نام فایل را تایپ کنید و Enter را فشار دهید، بدون اینکه هراسی از عوض شدن پسوند داشته باشید.
عوض شدن نام آیتم های اصلی
یکی دیگر از تغییرات جالب و مثبت در ویستا، بهینه سازی اطلاعات و داده های شخصی مربوط به هر کاربر و همچنین دسته بندی و تفکیک اطلاعاتی است که که هنگام نصب برنامه ها وارد سیستم می شوند. در این رابطه پوشه جدید Users نگهدارنده اطلاعات شخصی هر کاربر است. پوشه قدیمی All Users نیز در ویستا یک پیوند به زیر مجموعه Programs Data در دایرکتوری اصلی است.زیر مجموعه Default User تبدیل به مجموعه Users\Default\ شده است. پوشه Application Data نیز به زیرمجموعه Roaming در پوشه AppData که در پوشه هر کاربر وجود دارد، تبدیل شده است. البته قرار نیست تک تک جزئیات را بررسی کنیم، ولی باید گفت تغییرات انجام شده، مزایایی هم به ارمغان آورده اند که از آن جمله می توان به بهبود امنیت داده ها، داشتن نظم و ترتیبی منطقی از داده های هر کاربر و هچنین دسترسی امن هر کاربر به اطلاعات خود از مکان های مختلف شبکه اشاره نمود.
همچنین یک پوشه با نام Public وجود دارد که جایگزین پوشه قدیمی Shared Documents در My Computer ویندوز XP شده است. این پوشه به این منظور طراحی شده است که بتوان منابع مورد نیاز را در شبکه های محلی به راحتی به اشتراک گذاشت. به عنوان مثال، چرا می بایست 600 مگابایت از فضای هر کدام از کامپیترهایی را که شبکه کرده ایم، به وسیله قراردادن مثلاً 600 مگابایت از عکس های دیجیتال اشغال کنیم؟ در حالی که می توانیم آنها را در یک پوشه که برای همه قابل دسترسی است قراردهیم.
در عین حال مایکروسافت در ویستا سعی کرده که مکان هایی را که برنامه ها اجازه دارند در آنجا اطلاعات وارد کنند، از جاهایی که اطلاعات مربوط به برنامه ها ذخیره می شوند، جدا کند و این کار بسیار خوبی است، زیرا سیستم عامل باید مکان های حیاتی و نقاط حساس و آسیب پذیر را محافظت و از دسترس خارج کند و اجازه ندهد که هر برنامه ای، هر اطلاعات و فایلی را که خواست، در چنین مکان هایی قرار دهد و به این وسیله امنیت و ثبات سیستم را دچار مخاطره نماید. همچنین با انجام این کار، نفوذگران نیز نمی توانند به راحتی اسکریپت های خود را در سیستم شما پیاده و اجرا کنند و یا آنها را به فایل های اجرایی و حیاتی سیستم عامل (مثل فایل iexplore که فایل اصلی اجرای IE است) ضمیمه کنند، تا هیچ اعلانی از برنامه های ضد ویروس به شما اعلام نشود. مورد اخیر که ذکر شد، یکی از نقاط ضعف بسیار فاحش نگارش های قبلی ویندوز بوده است که خوشبختانه مایکروسافت توانست در ویستا، آبروداری کند و این ضعف را بر طرف کند.
بخش ششم: نرم افزارهای جدید
ویستا تقدیم می کند:
برنامه Media Playerنسخه 11با قابلیت هایی افزون بر نسخه 11Xp، نرم افزار Movie Marker با افکت های جدید پشتیبانی از HD، نرم افزار Windows Calendar برای مدیریت کارهایتان، نرم افزارساخت DVD، قسمت جدید ایجاد و ذخیره مخاطبان، برنامه اسکن و فکس، ابزار جدید یکپارچه سازی دیسک سخت با قابلیت زمانبندی و اجرای خودکار و ... همچنین مایکروسافت بین آیتم های قسمت کنترل ویندوز و یوتیلیتی هایی که به صورت پیش فرض در ویستا هستند، تمایز قائل شده است.
ابزارهای Parental Control ،Backup (ابزار نظارت والدین)، ابزار ارزیابی و امتیازدهی ویندوز و همچنین ابزار ضد جاسوسی یعنی Windows Defender، همگی به عنوان آیتم هایی جداگانه و مستقل در قسمت کنترل گنجانده شده اند و آنها را تنها به صورت پیوند در دالان های تو در توی منوهای ویندوز نخواهید دید. برخی دیگر از آیتم های اضافه شده در قسمت کنترل، عبارتند از: تنظیمات اجرای خودکار ابزارها (Autoplay)، ابزار مدیریت رنگ ها، قسمت مدیریت ابزار یعنی همان Device Manager که از همان ابتدا می بایست در قسمت کنترل قرار می گرفت، ابزار مدیریت شناسه های دیجیتالی (Smart Card Management)، تنظیمات سرویس نمایه گذاری، مرکز قابلیت های ویژه دستگاه های سیار (Mobility Center)، قسمت به اشتراک گذاری شبکه ها و چاپگرها و تنظیمات کنترل دقیق منبع تغذیه.
روی هم رفته این گلچین از ابزار و آیتم های جدید، ابزارهای جدید قسمت کنترل و ...، بزرگترین به روز رسانی از نرم افزارهای گنجانده شده با ویندوز از زمان ویندوز 95 تا الان به حساب می آید. هر چند ممکن است بسیاری تصور کنند که اینها فقط مواردی برای بزرگنمایی و بازیچه دست مایکروسافت برای تبلیغ و جذب مشتری هستند، ولی حقیقت این است که همگی ابزارهای یاد شده، در نوع خود مفید و کارآمد هستند و هیچکدام اضافی و غیرضروری نیستند. هر ابزاری را که در بالا به آن اشاره کردیم، کاری کوچک اما مفید انجام می دهد. برای مثال، ابزار پشتیبان گیری، قابلیت برنامه ریزی برای اجرای خودکار دارد و می توانید به طور خودکار آن را تنظیم کنید تا فعال شده و اطلاعات سیستم را به طور مستقیم روی سی دی پشتیبان، رایت کند و یا آنها را روی مکان های شبکه ای که از قبل برای آن تعیین نموده اید، ذخیره نماید.
نوار کناره ویندوز (Windows Sidebar)
ضمن اینکه پنجره هایی که در زیر نوار کناره قرار می گیرند، به ندرت زیر آن گم یا ناپیدا می شوند و شما به علت شفافیت نوار کناره، می توانید همچنان آنها را مشاهده کنید. هر چند کمبود Gadgetهای کاربردی، یکی از مشکلاتی است که استفاده بهینه از نوار کناره را با مشکل مواجه کرده است.
البته در وب سایت مایکروسافت، انواع Gadgetها دسته بندی شده و شما بر حسب نیازتان می توانید به آن مراجعه کرده و Gadgetهای مورد نظر خود را بار گذاری نمایید. متاسفانه اکثر Gadgetهای کنونی تکراری هستند و تنها یک کار را انجام می دهند و تنها نقطه اختلاف آنها در طراحی پوسته گرافیکی و نام سازنده آنها می باشد! ناگفته نماند، نوار کناره ویندوز بدون وجود Gadgetهای مفید و کارآمد، کارآیی چندانی نخواهد داشت؛ البته منکر این نیستیم که هم اکنون چندین نمونه Gadget خوب و کارآمد وجود دارند، ولی تعداد آنها انگشت شماراست. یک نمونه از این Gadgetها، نمونه The Magic Folder است که وظیفه آن، هدایت آیتم های کشیده شده به آن، به مسیرهای از پیش تعیین شده است؛ به این صورت که شما از قبل تعیین می کنید که چه نوع فایلی (مثلاً تصاویر، اسناد متنی، فیلم ها، صفحات وب و...) هنگام کشیدن و رها کردن (Drag & Drop) به این Gadget، به کدام پوشه و در چه درایوی قرار گیرد. احتمالاً این Gadget برای آن دسته از کاربرانی که صفحه دسکتاپ آنها مانند بازار شام! پر از فایل های گوناگون است که حوصله و وقت منظم کردن آن را ندارند، بسیار مفید خواهد بود.
مرورگر کاملاً به روز رسانی شده Internet Explorer 7
در این میان هر چند امنیت بهبود یافته در IE 7 و قابلیت ضدجاسوسی و ضدسرقت اطلاعات شخصی (Anti Phishing) جای بسی تعریف و تمجید دارند، اما IE هم همانند UAC شما را با اعلام موافقت های بی شمار اجرای برنامه های اینترنتی می آزارد و حتی نمی تواند پاسخ شما را برای وب سایتی خاص و یا برنامه ای خاص به خاطر بسپارد. البته بسیاری از کارشناسان این موضوع را دلیل خوبی برای بالاتر بردن امنیت مرور در وب برای کاربران می دانند، ولی مطمئناً با این کار، لذت گشت و گذار در وب را نیز از دست خواهید داد. البته جای شکرش باقی است که IE جدید، قابلیت استفاده از کاربرگ ها (Tab Browsing) را که این روزها دیگر چیز جدیدی نیست، ارائه داد، و گرنه کاربران این مرورگر محبوب! حرف زیادی برای گفتن نداشتند.
البته بهترین خبر (که مطمئن باشید در مورد ویژگی ها و قابلیت های جدید IE نیست)، مربوط به آینده این مرورگر است. بیل گیتس و گری اسچر (مدیر ارشد پروژه IE 7)، اظهار کرده اند که مایکروسافت از این پس هر 18ماه یکبار، این مرورگر را به طور ریشه ای و از نو بازسازی و طراحی می کند.
احتمالاً نسخه بعدی این مرورگر در اواخر سال 2008 وارد بازار می شود، البته اگر این بار رئیس و روسای مایکروسافت، سر قولشان بمانند. با تمام این اوصاف، نگارنده هنوز هم فایرفاکس را ترجیح می دهم و انتشار IE 7 و قابلیت های جدید آن ،نظرم را عوض نکرده است. اما برای اطمینان خاطر طرفداران IE 7 باید گفت هیچ نقطه ضعفی جدی و مضحکی در این مرورگر وجود ندارد (البته فعلاً) و کارآیی آن بهتر از IE 6 است.
بخش هفتم: جمع بندی و نتیجه گیری
گذشته از این موارد، باید پذیرفت که XP همچنان یک سیستم عامل محبوب و فراگیر است، اما به هر صورت ویستا آمده تا جای آن را بگیرد. از جهات بسیاری نیز این حق را دارد که جایگزین XP شود. در واقع در مقایسه می توان گفت،XP با سخت افزارهای ضعیف تر به راحتی کار می کند و ویستا به سخت افزارهای جدید و قوی نیاز دارد، هر چند که امروزه اغلب کامپیوترهایی که اسمبل می شوند، به راحتی قابلیت نصب ویستا را دارند. این در حالیست که ویستا دارای ویژگی هایی است که چشم پوشی از آن به صلاح هیچ کاربری نیست، بنابراین در قالب یک توصیه کلی، به عرض می رسد، اگر همچنان به ویندوز XP خود دلبسته اید و به محیط آن عادت کرده و نیاز خاصی به ارتقاء آن حس نمی کنید، حداقل برای عقب نماندن از قافله و همچنین برای بهره گیری مضاعف از کامپیوتر خود، چه بهتر که در کنار XP، در پارتیشن مجاورآن، یک نسخه از ویستا را نیز نصب نمایید تا هم از امکانات هر دو سیستم عامل در کنار یکدیگر بهره ببرید و همینکه به تدریج و گام به گام، با خو گرفتن به ویستا و ویژگی های آن، با گذشت مدت زمانی، ویستا را به عنوان سیستم عامل اصلی خود انتخاب کنید.
منبع: ماهنامه دانش و کامپیوتر، شماره ی 75