زخمي در معده

مشكلات گوارش يكي از شايع ترين بيماري هاي بشر است. در اين بين برخي از درد و ناراحتي معده شكايت دارند كه در مراجعه به پزشك با نام زخم معده رو به رو مي شوند.
زخم سطحي معده عبارت است از يك زخم كوچك در سطحي ترين لايه (مخاط) پوشش داخلي معده. اگر عفونت به لايه هاي عمقي تر گسترش يابد، همان زخم معده مشهور به وجود خواهد آمد.
زخم سطحي معده مسري يا سرطاني نيست. اين مشكل در تمام سنين ممكن است به وجود آيد، اما در مردان بيشتر ديده مي شود.

علائم بيماري
 

درد شكم يك علامت شايع در زخم معده است ولي ممكن است اين علامت وجود نداشته باشد. درد شكم ناشي از زخم معده ممكن است در افراد گوناگون بسيار متفاوت باشد. تهوع، استفراغ، كاهش وزن، خستگي، سوزش سر دل، سوء هاضمه، آروغ زدن، درد سينه، استفراغ خوني، مدفوع خوني يا سياه قير از ديگر علائم اين بيماري محسوب مي شود.

علت چيست
 

در حالت طبيعي، پوشش داخلي معده داراي ايمني نسبت به اسيد توليدي در معده است. به هر دليلي اين پوشش دفاعي آسيب ببيند موجب بوجود آمدن آسيب يا زخم در معده مي شود.
شايع ترين علت اين مسئله عفونت معده با يك باكتري به نام هليكوباكتر پيلوري است.
عواملي مانند مصرف آسپيرين يا مسكن هايي مانند بروفن، كشيدن سيگار و مصرف تنباكو اين حالت را تشديد مي كند.
بسياري از افراد معتقدند فشار عصبي سبب زخم مي شود. اين امر اثبات شده كه بيماران بسيار بد حال در خطر بالاي «زخم استرس» هستند، اما به نظر مي رسد فشار عصبي روزانه ارتباطي با زخم معده ندارند. البته هر گونه استرس شديد مي تواند بلافاصله حالت درد و حتي خونريزي از معده را تشديد كند.
عوامل ژنتيكي نيز در ايجاد زخم معده دخيل هستند. احتمال ابتلاي كساني كه سابقه خانوادگي چنين بيماري را دارند، به اين بيماري بيشتر است.

درمان
 

درمان اغلب شامل تركيبي از داروهاي نابود كننده باكتري اچ.پيلوري، كاهش سطح اسيد و محافظت دستگاه گوارش است. اين تركيب درماني سبب بهبود زخم مي شود و شانس عود را كاهش مي دهد. معمولاً رژيم هاي دارويي شامل آنتي بيوتيك هاي نابود كننده هليكوباكتر پيلوري، كاهش دهنده هاي اسيد معده (مثل سايمتيدين، رانيتيدين، يا فاموتيدين امپرازول)، داروهايي كه سطح بافت را مي پوشانند(مثل سوكرالفيت) و بيسموت كه به پوشش ديواره و نابودي باكتري ها كمك مي كند، مي شود.
اگر زخم معده خونريزي شديد داشته باشد، ممكن است آندوسكوپي براي سوزاندن زخم و كاهش خونريزي لازم باشد. اگر خونريزي با آندوسكوپي كنترل نشود يا سوراخ شدگي زخم رخ دهد، آن گاه جراحي مورد نياز خواهد بود.
10 فرمان براي جلوگيري از زخم معده
1.سيگار نكشيد يا تنباكو مصرف نكنيد.
2.از خوردن نوشابه خودداري كنيد.
3.مصرف قهوه و شكلات را قطع يا بسيار محدود كنيد.
4.هيچ گاه سر خود از آسپيرين يا مسكن هاي مانند بروفن استفاده نكنيد. در دردهاي معمولي مي توانيد استامينوفن مصرف كنيد.
5.معده خود را براي طولاني مدت خالي نگاه نداريد. سعي كنيد وعده هاي غذايي را زياد و حجم آنها را كم كنيد.
6.از خوردن هر چيزي كه موجب تحريك و سوزش معده شود، اعم از فلفل، ادويه يا پيتزا خودداري كنيد.
7.اسيديته غذاهاي مصرفي در مبتلايان به زخم هاي گوارشي اهميت زيادي ندارد، مگر اين كه بيمار علاوه بر زخم دچار ضايعات و زخم هايي در دهان يا مري نيز باشد.
8.توصيه شده است كه مبتلايان به اين بيماري از مصرف وعده غذايي حجيم قبل از خواب اجتناب كنند.
9.در گذشته شير غذاي مهمي در درمان زخم معده محسوب مي شد، علت مصرف آن اين بوده است كه تصور مي شد شير باعث خنثي سازي محتويات معده مي شود. اما ثابت شده به علت اين كه محتوي كلسيم و پروتئين شير بالاست، يك تحريك كننده قوي ترشح اسيد معده است. به همين دليل مصرف متناوب و مكرر شير براي درمان زخم هاي پپتيكي توصيه نشده است.
10.توجه داشته باشيد هميشه احتمال عود زخم معده وجود دارد بنابراين هيچ گاه فكر نكنيد كاملاً خوب شده ايد و جانب احتياط را رها كنيد.
منبع: فضيلت خانواده، شماره 213.