فلزكاري

بر اساس اسناد و مدارك و نمونه هاي قديمي به جاي مانده از محصولات فلزي روزگاران پيشين، فلزكاري در ايران از سابقه ي طولاني برخوردار است و برخي از صاحب نظران اين سابقه را تا حدود 5 هزار سال قبل از ميلاد مسيح مي دانند. مختصراً به توضيح انواع مهم محصولات فلزي ايران مي پردازيم.
سه‌شنبه، 26 ارديبهشت 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
فلزكاري

فلزكاري
فلزكاري


 

نويسنده: نسيم نمازي




 
بر اساس اسناد و مدارك و نمونه هاي قديمي به جاي مانده از محصولات فلزي روزگاران پيشين، فلزكاري در ايران از سابقه ي طولاني برخوردار است و برخي از صاحب نظران اين سابقه را تا حدود 5 هزار سال قبل از ميلاد مسيح مي دانند. مختصراً به توضيح انواع مهم محصولات فلزي ايران مي پردازيم.

1-مينا كاري
 

اگرچه از هنر ميناكاري ايران قبل از دوره ي صفويه، نمونه هاي قابل ملاحظه اي از لحاظ تعداد برجاي نمانده است، اما از بررسي همان محدود آثار و نظرات محققين اين چنين استنباط مي شود كه سابقه ي ميناكاري در ايران به حدود چهارهزار سال پيش مي رسد و اين هنر از ايران آغاز و به ديگر نقاط جهان رسيده است. هنر ميناكاري در ايران بيشتر از نقاط ديگر تجلي داشته و يكي از قديمي ترين آن مربوط به عهد صفويه است كه قطعه اي از كارهاي اصفهان است با طرح هاي حيوانات و پرندگان بر زمينه ي گل و بوته به رنگ آبي كم رنگ و سبز و زرد و قرمز. همچنين قديمي ترين نمونه هايي كه از هنر ميناكاري در موزه هاي دنيا وجود دارد به دست ايرانيان ساخته شده و از لحاظ فني از ميناهاي ايران اقتباس شده است.
اصول هنر ميناكاري كه آن را هنر درخشان آتش و خاك و يا مينياتور بر آتش نيز نام نهاده اند و شامل فعل و انفعالات پيچيده است، بر پايه ي تزيين فلزات به ويژه فلزهاي قديمي نظير طلا و نقره و همچنين فلز مس با رنگ هاي مينايي قرار دارد. اين رنگ هاي مينايي عبارت است از اكسيدهاي فلزي كه با مواد شيشه اي مخلوط مي شود و پس از قرار دادن بر روي فلز در كوره پخته مي شود. ميناكاري را ضمناً مي توان يك هنر آزمايشگاهي نيز دانست زيرا براي دسترسي به اين پديده ي هنري ضرورت دارد تا فعل و انفعالات شيميايي خاص با دقت تمام و با مهار آتش و حرارت صورت پذيرد. ميناكاري به دو شيوه ي متداول الف) ميناي خانه بندي و ب)ميناي نقاشي را مورد بررسي قرار مي دهيم.

فلزكاري

-ميناي خانه بندي
 

در ميناي خانه بندي نقش اصلي را به وسيله ي سيم هاي نازك فلزي روي ورقه ي سطح فلز پديد مي آورند. پس از آن كه اين سيم ها با رنگ مينايي و يا به وسيله ي لحيم كاري ثابت شد، بخش هاي باقي مانده را با رنگ هاي گوناگون مينايي پر مي كنند و هنگامي كه اين عمل به اتمام رسيد مينا را در كوره ي مخصوص مي پزند. براي جلوگيري از سياه شدن سيم هاي فلزي لازم است كه پيش از حرارت دادن مينا روي آن را با يك ميناي بي رنگ شيشه اي بپوشانند و سپس آن را بپزند. اگرچه اكثر ميناهاي باستاني به اين شيوه ساخته شده ولي امروزه نوعي ديگر ميناكاري يعني ميناي نقاشي متداول است. گفتني است كه اين روش بيشتر در حال حاضر در كشورهاي چين و هند رايج است.

فلزكاري

-ميناي نقاشي
 

در اين روش زمينه ي ورقه ي مس را از ميناي سفيد و غليظ مي پوشانند و پس از آن كه آن را در كوره پختند، روي آن را با رنگ هاي مينايي نقاشي مي كنند. نقاشي كردن با رنگ هاي مينايي به دو صورت است.
طريقه ي اول آن است كه رنگ ها را به صورت گرد بسيار نرمي درآورده و با آب و گليسيرين مخلوط كرده و آن گاه مانند نقاشي معمولي نقشي دلخواه را به تصوير مي كشند «به شيوه ي نقاشي آب و رنگ».
طريقه ي دوم به اين صورت است به جاي مخلوط كردن پودر رنگ با آب و گليسيرين، با عصاره ي جوهر كاج مخلوط مي كنند و اين بار به شيوه ي نقاشي رنگ و روغن كار مي كنند. پس از طي اين مراحل معمولاً روي شيء ميناكاري شده را به وسيله ي ميناي بسيار شفاف و ظريفي لعاب مي دهند و مجدداً آن را در كوره مي پزند. به طور كلي مراحل توليد يك محلول مينايي را به شرح زير مي توان خلاصه كرد.

فلزكاري

1-تهيه ي زير ساخت
2-لعاب كاري اول با رنگ هاي مينايي كه اين مرحله سه بار تكرار مي شود و در هر مرحله عمل پخت انجام مي شود.
3-زير رنگ و پياده كردن طرح
4-رنگ آميزي
5-قلم گيري و پرداز
6-طلا كاري و پخت نهايي
در حال حاضر تهران و به خصوص اصفهان از شهرهاي مهم ساخت ظروف مينايي هستند.
امروزه براي زيرساخت محصول فقط از مس استفاده مي شود و مس مصرفي براي ساخت بدنه ي اصلي ميناكاري مي بايست خالص و ناب و از انواع كاملاً مرغوب باشد. زيرا اگر مس خالص نباشد در موقع كار اثرات نامطلوبي بر روي كار مي گذارد. در حال حاضر بيشتر اشيايي كه به صورت ميناكاري به بازار عرضه مي شوند شامل زيور آلات، كاسه و بشقاب، لاله،‌ شمعدان، جعبه ها و ... مي شوند.
منبع: نشريه بانو شماره 32



 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم